Кіріспе

Дикшабхуми – Үндістанның Махараштра штатындағы Нагпур қаласында орналасқан Наваяна буддизмінің қасиетті ескерткіші. 1956 жылдың 14 қазанында Ашока Вижая Дашами күні Б.Р. Амбедкар шамамен ондаған мың ізбасарларымен бірге – негізінен далиттер, олардың бірнеше мындары христиан дініне ауысқан болатын – буддизмді қабылдады. Амбедкар Үндістанда буддизмді жаңғыртуда маңызды рөл атқарды және буддизмге жаппай өтуге көптеген адамдарды шабыттандырды. Дикшабхуми Махараштра штатының Нагпур қаласында орналасқан, бұл жер қасиетті орын саналады, сонымен қатар ол атеистік болғандықтан әлеуметтік революцияның шабыттандыратын жері (прернабхуми) және таптық қақтығыстарға, кемсітушілікке, теңсіздікке қарсы әлеуметтік әрекеттерге дайындық үшін маңызды. Жыл сайын Дикшабхумиге миллиондаған паломниктер келеді, ал 14 қазан – Б.Р. Амбедкардың буддизмді қабылдаған және дінін өзгерткен еске алу күні. Оның соңғы діни амалы буддизмді қабылдау болды және ол Үндістанды буддалық елге – прабуддха Бхаратқа айналдыруды көздеді. Бүгінде оның құрметіне осы жерде әлемдегі ең ірі ступа орнатылған. "Бхуми" сөзі "жер" деген мағынаны білдіреді. Дикшабхуми – буддист ретінде қабылданған адамдардың жиналған жері. Бұл бір жердегі діни жаппай дін өзгерткен оқиға тарихында тұңғыш рет болды. Дикшабхуми – Амбедкардың өмірінде маңызды екі орынның бірі, екіншісі – Мумбаидегі Чайтия Бхуми.

Тарих

Д. Амбедкар 1935 жылы индус ретінде дүниеге келгенімен, индус ретінде өлмейтінін жариялаған еді, себебі дінге өту – таптық жүйеден бас тартудың жолы еді. Осы жарияланғаннан кейін және әлемдегі ірі діндердің барлық негізгі ілімдерін жан-жақты зерттеген соң, Д. Амбедкар өзі үшін және ізбасарлары үшін буддизмді таңдады. Ол дінге өту рәсімін өткізу үшін Нагпур қаласын таңдады. Сол кездегі сөзінде Нагпурдың «Наг» халқының отаны болғанын, олар буддизмді қабылдап, оның алғашқы кезеңінде зор күшпен қолдаған және бүкіл Үндістанға таратуға атсалысқандарын түсіндірді. Рәсім үшін Нагпурдың Рамдаспет ауданына жақын жер терілді. 1956 жылдың 14 қазанында Д. Амбедкар мен оның әйелі Кушинагарлық бірмалық монах Махаставир Чандраманиден «Үш қазына» мен «Бес талап» бойынша ант қабылдады. Содан кейін Д. Амбедкар мыңдаған ізбасарларына «Үш қазына», «Бес талап» және 22 серт берді. Осылайша Нагпур нео-буддизм қозғалысының отанына айналды. Д. Амбедкар 1956 жылдың 6 желтоқсанында, Дикша рәсімінен бір жарым ай өткен соң дүние салды. Дегенмен, бұл рәсім оның қайтысынан кейін де жалғасты, 1959 жылдың наурызына дейін 15-20 миллион адам буддизмге өтті. Оның қайтысынан кейін «Др. Бабасахаб Амбедкар Дикшабхуми еске алу комитеті» (Dr. Babasaheb Ambedkar Deekshabhoomi Memorial committee) Дикшабхумиді басқару үшін құрылды. Комитет осы рәсімнің және адамдардың буддизмге жаппай өтуінің ескерткіші ретінде ступа салу туралы шешім қабылдады. Арья Бхадант Сурай Сасай – Д. Бабасахаб Амбедкар Дикшабхуми еске алу комитетінің президенті.

Құрылыс

Дикшабхуми қаладағы маңызды 4 акр жерге жайылған. 1968 жылы монахтарға арналған тұрғын үйлердің құрылысы басталды, содан кейін П/Г колледжі салынды. Ступаның құрылысы 1978 жылдың шілде айында басталды, бірақ оны аяқтау көп уақыт алды. Ступа 2001 жылдың 18 желтоқсанында Үндістан Президенті К.Р. Нараянмен салтанатты түрде ашылды. Бірақ Санчи ступасынан өзгеше, Дикшабхуми ступасы ішінен толығымен бос. Бұл әлемдегі барлық будда ступаларының арасындағы ең үлкен іші бос ступа. Ступаның алдында Амбедкардың мүсіндері мен Гаутама Будданың суреттері орналасқан.

Вихар және Бодхи ағашы

Ступаның алдында, оң жақта Будданың қола бейнесі бар Будда Вихарасы орналасқан. Вихараның қасында Бодхи ағашы: қасиетті інжір ағашы бар. Бұл Бодхи ағашы Шри-Ланкадағы Анурадхапурадағы Бодхи ағашының үш бұтағынан Дикшабхумиге отырғызылған. Бадант Ананд Каусалйян Будданың ағарған күйінің ескерткіші ретінде осы бұтақтарды Шри-Ланкадан әкелді.

Туризм

Дикша Бхуми Амбедкарға арналған ескерткішті орналастырған және Махараштра штатының үкіметі оны А класты туристік және қасиетті саяхат орны деп бағалаған. Дикшабхуми сәулеттік әдемілігімен және тарихи маңыздылығымен әйгілі. Бұл Үндістандағы маңызды туристік орталықтардың бірі. Дхамма Чакра Правартан күні Дикшабхумиде Амбедкар, Амбедкар қозғалысы және Будда әндерінің мыңдаған шағын кассеталары сатылады. Бір күн ішінде әртүрлі тілдердегі көп миллиондаған кітаптар сатылады, бұл Дикшабхумиді әлемдегі ерекше орынға айналдырады. Шетелдік туристер көбінесе Жапония және Таиланд сияқты буддалық елдерден келеді.