Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Порт-Филип Ассоциациясы (алғашқыда Гиллонг және Дутигалла Ассоциациясы) 1835 жылдың маусым айында болашақта Мельбурн болып қалатын жерге қоныс салу мақсатымен ресми түрде құрылды. Ассоциация Джон Бэтменнің Вурунджири тайпасының ақсақалдарынан осы жерді алғандығына сенді, ол олардың құжатқа қойған белгілерін алғаннан кейін жасалған «Бэтмен келісімі» деп белгілі болған шарт негізінде жүзеге асты. Ассоциацияның бас мүшелері: фермер Джон Бэтмен, заңгер және бұрынғы Бас Прокурор Джозеф Геллибранд, сотталғандарды қадағалаушы Джон Синклер.
The Port Phillip Association (originally the Geelong and Dutigalla Association) was formally formed in June 1835 to settle land in what would become Melbourne, which the association believed had been acquired by John Batman for the association from Wurundjeri elders after he had obtained their marks to a document, which came to be known as Batman's Treaty. The leading members of the association were John Batman, a farmer, Joseph Gellibrand, a lawyer and former Attorney General, John Sinclair, Superintendent of Convicts,
Мақсаты
Тасманияның (сол кезде Ван Димен жері деп аталған) он бес шамасындағы жетекші колонистері мен Эдинбургта тұратын Мерсер 1835 жылдың басында Австралияның оңтүстік жағалауында өмір сүретін аборигендерден үлкен жер учаскесін сатып алып, сол жерде қоныс салу мақсатымен компания құрды. Геллибранд жердегі үлестік құқықты беру және жылдық салық төлеуді қарастыратын келісімдерді дайындады. Джон Бэтмен 1835 жылдың мамыр айында Порт-Филлипке барғанда, онымен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльстен келген бірнеше қызметшілер мен аборигендерді алып кетті.
Some fifteen of the leading colonists of Tasmania (at the time called Van Diemen's Land), plus the Edinburgh based Mercer, formed a company in early 1835 with a view to purchasing a large tract of land from the Aboriginal peoples who lived on the south coast of Australia, and to there establish a settlement. Gellibrand prepared deeds for the transfer of an interest in the land and which provided for the payment of an annual tribute. John Batman took copies of the deed with him when he went into Port Phillip in May 1835, accompanied by some servants and Aboriginals from New South Wales.
Бэтмен келісімшарты
Бэтмен 1835 жылғы 10 мамырда «Ребекка» шхунасында Лансестондан шығып, 1835 жылғы 29 мамырда Порт-Филлип шығанағындағы Белларин түбегіндегі Индендет-Хедке қонды. 29 мамыр мен 10 маусым аралығында Бэтмен аймақты зерттегенін мәлімдеді, оның ішінде: Белларин түбегі, Серф-Косттың шығыс бөлігі, Джилонгадан Порт-Мельбурнға дейінгі жағалау аймақтары, Джилонгадан солтүстік-шығысқа қарай Санбери маңындағы «Ираму» тауы немесе Мельтонның солтүстік-шығысындағы Короит тауына дейін, және шығысқа қарай (оның күнделігінде ол тек Мерри-Крикке немесе Эдгарс-Крикке, немесе мүмкін Даребин өзеніне немесе Пленти өзеніне жеткені айтылады, бірақ Уедж жасаған кейінгі карталар шығысқа қарай одан да алыс нүктені көрсетеді), оңтүстік-батысқа қарай Мельбурн мен Порт-Мельбурнға дейін. Бэтменнің күнделігінде 6 маусым күні Кулин тайпаларының басшыларымен кездескені жазылған. Бэтмен келісімді жариялаған рәсім өткізілгенін және ол барлаған жер үшін өз тобының сыйлықтарын алмастырғанын мәлімдеді. Бэтменнің Ярра өзенін алғаш зерттеуі 8 маусымда болды, ол өзенмен қайықпен жүзіп, шамамен 6 шақырым ішке терең сулы, әдемі жер тапты. Ол күнделігінде «Бұл ауылға лайықты орын болады» деп жазды, бұл ауыл кейін Мельбурн деп аталды. Бірнеше адамды Индендет-Хедте үй салуға және бақша құруға қалдырғаннан кейін, Бэтмен мен «Ребекка» Ван-Димен жеріне қайтып келді. Бұл жерде Бэтмен Уеджге өзі зерттеген аймақты көрсетті және осы мәліметтер негізінде Уедж 1835 жылғы маусымда Мельбурн картасының алғашқы нұсқасын жасады (1836 жылы жарияланды), онда Бэтмен «ауыл» орны ретінде таңдаған жер және қауымдастық мүшелері арасындағы жер бөлісі көрсетілген. Бэтменнің Порт-Филлиптің аборигендерімен жасаған келісімі – Австралияның отарлаушыларының (ресми немесе бейресми) аборигендердің жер құқығын мойындаған жалғыз мысалы. Порт-Филлип қауымдастығының мүшелері келісімді әділ сауда ретінде қарастырмады, оның орнына қоныстанғаннан кейін наразылықты (және одан кейінгі зорлық-зомбылықты) болдырмау үшін аборигендерден рұқсат алу құралы ретінде қарастырды, сонымен қатар колониялық және империялық билік органдарына жерді қоныстандыруға рұқсат беруге көндіруді мақсат етті. Қауымдастық қазіргі британдық саясаттың (Он тоғыз округтің ережесі) мұндай қоныстануды болдырмауға бағытталғандығын білген, бірақ Порт-Филлип аймағына билік жүргізетін Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің билігіне қарсы шығуға үміттенді. Біраз уақыт бойы Бэтмен келісімі, оны солай атады, кейбір тарихшылар тарапынан жалған деп есептелді, бірақ келісімге қол қою кезінде бала кезінде болған абориген ақсақалы Барактың естеліктері Бэтменнің Жаңа Оңтүстік Уэльс аборигендерінің көмегімен Вурунджери ақсақалдарымен олардың арасында қоныстануға рұқсат алу үшін рәсімге қатысқанын көрсетті. Аборигендер бұл рәсімді «тандерм» деп атады. Ван-Димен жерінің вице-губернаторы Джордж Артурға Бэтменнің берген өтінішіне сәйкес, ол және Уедж дереу малмен ауданға барып, тек үйленген қызметшілерге (әжелерімен бірге) олармен бірге жүруге рұқсат етілді.
Batman sailed from Launceston in the schooner Rebecca on 10 May 1835 and landed at Indented Head on the Bellarine Peninsula in Port Phillip Bay on 29 May 1835. Between 29 May and 10 June, Batman claimed to have explored an area, including; the Bellarine Peninsula, the eastern part of the Surf Coast, the coastal areas of Geelong to Port Melbourne, northeast from Geelong to either 'Mount Iramoo' near Sunbury or Mount Koroit north east of Melton, and easterly (his journal suggests he made it only to either Merri Creek or Edgars Creek near Fawkner, or perhaps the Darebin River or Plenty River, but the subsequent maps by Wedge suggest a far greater easterly point), and southwest to Melbourne and Port Melbourne. Batman's journal lists 6 June as the day he encountered Kulin Nations peoples and their leaders. Batman claimed a ceremony was held where he proclaimed the treaty and then exchanged his party's gifts in return for the land he explored. Batman's first exploration of the Yarra River occurred on 8 June, where he claimed to sail a boat up the river and found a pleasant spot with deep water about 6 miles inland. He stated in his diary "this will be the place for a village", the village which eventually became known as Melbourne. After leaving some men to build a hut and start a garden at Indented Head, Batman and the Rebecca returned to Van Diemen’s Land. Here Batman showed Wedge where he had explored and, from these details, Wedge prepared the first map of Melbourne in June 1835 (published in 1836), showing the location Batman had chosen as the site for the "village" and the division of land between association members. Batman’s treaty with the Aboriginal peoples of Port Phillip is the only example of any Australian settlers (official or unofficial) giving recognition to the rights of the Aboriginal peoples to the land. The members of the Port Phillip Association did not intend the treaty to be a fair commercial transaction, but a means of obtaining permission from the Aboriginal peoples to avoid resentment (and subsequent violence) after settlement, whilst convincing the colonial and imperial authorities that they should be allowed to settle the land. The association knew that existing British policy (the Nineteen Counties Order) was designed to prevent such settlement, but hoped to challenge the authority of the New South Wales government, who held jurisdiction of the Port Phillip area. For some time Batman's Treaty, as it came to be called, was assumed by some historians to be a forgery, but the recollections of the Aboriginal elder Barak, who was present at the signing of the treaty as a boy, established that Batman, with the aid of his New South Wales Aboriginal peoples, did in fact participate in a ceremony with Wurundjeri elders for permission to settle amongst them. In Aboriginal culture, this ceremony was called a tanderem. According to Batman’s petition to the Lieutenant Governor of Van Diemen's Land George Arthur, he and Wedge would proceed immediately to the district with stock, and only married servants (with their wives) would be allowed to accompany them.
Жарлық
26 тамызда Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы сэр Ричард Бурк британ үкіметі жерге қатысты аборигендердің құқықтарын мойындамағандықтан, Батман жасасқан келісімді, оның қандай болса да артықшылықтарын күштен шығаратын жарлық жариялады. Бұл, әрбір болашақ қоныс салушыны заңсыз басып кірушіге айналдырды, алайда губернатор одан әрі шаралар қабылдау қажеттігін мойындап, қала құру және жер сатуды ұсынды. Бэтмен мен «Ребекка» кемесі қайта оралу сапарына шығып, бірақ бірнеше апта Индентэд Хедте уақытша тоқтады. Олар 2 қыркүйекте Ярра өзеніне келгенде, бұл аймақты 30 тамызда келген, Лансестон кәсіпкері Джон Паско Фокнер қаржылаған тәуелсіз экспедиция басып алғанын көрді. Екі топ ақырында аймақтағы жерді бөлісуде ынтымақтастыққа келісті, бірақ оқиғалардың реті Мельбурн қаласының негізін қалауда кімнің еңбегі зор екендігі туралы болашақтағы пікірталасқа мүмкіндік берді.
On 26 August the Governor of New South Wales, Sir Richard Bourke issued a proclamation that effectively voided Batman's treaty, whatever its merits, as the British government did not recognise Aboriginal title to the land. This in effect made any potential settlers trespassers, although the governor recognised the need for further action and recommended the establishment of a township and land sales. Batman and the Rebecca had already sailed on the return journey, but spent several weeks at a temporary site at Indented Head. When they returned to the Yarra River site on 2 September, they found the area already occupied by an independent expedition financed by a Launceston businessman, John Pascoe Fawkner, which had landed on 30 August. The two groups eventually agreed to cooperate in distributing the land in the area, but the sequence of events would provide room for future debate over the credit for Melbourne's founding.
Заңсыз иемдену
Лондон үкіметі Жаңа Оңтүстік Уэльстің қазіргі колониясының алыс және беймәлім бөлігін заңсыз игеруге қатысты қандай шаралар қолдану керектігін қарастырып жатқанда, Ван Дименс жерінен келген басқа қоныс салушылар да соның үлгісін ұстанды. Көп ұзамай Порт-Филипп мал, шаруалар мен қызметкерлерге, соның ішінде қашып кеткен сотталғандарға толып кетті. Бұдан кейін жергілікті аборигендермен қақтығыс туды. Губернатор Бурк 1836 жылдың сәуір айында елді мекен құруға рұхсат алды, ал Мельбурн қаласы 1837 жылы жоспарланып, салынды.
While the government in London was deciding what steps it should take in relation to the unlawful occupation of this remote and unsettled part of the existing colony of New South Wales, other settlers from Van Diemen’s Land followed suit, and soon Port Phillip became inundated with stock, squatters and servants, including escaped convicts. Conflict with the local Aboriginal peoples followed. Governor Bourke was authorised to establish a settlement in April 1836, and the town of Melbourne was surveyed and laid out in 1837.
Сату және тарату
Порт-Филлип қауымдастығының талаптары тек 7,000 фунт стерлинг көлемінде мойындалды, бұл қауымдастық 1839 жылғы 14 ақпанда өткен ашық аукционда сатып алған жердің бағасын төмендету ретінде қарастырылды. Оның көптеген мүшелері Чарльз Суонстонға сатылды, ал 1842 жылы таратылмас бұрын атауы Дервент компаниясы деп өзгертілді. Батманның келісімі бойынша аборигендерді тамақпен және киіммен қамтамасыз ету міндеттемесін Жаңа Оңтүстік Уэльс отаршылдық үкіметі өз мойнына алды, бірақ отардың шалғай аймақтарында тиісті қорғау қамтамасыз етілмеді.
The claims of the Port Phillip Association were only recognised to the extent of £7,000, allowed as a reduction on the purchase price of land bought by the association at public auction on 14 February 1839. Most of the members sold out to Charles Swanston, and the name was changed to the Derwent Company before being dissolved in 1842. The obligations under Batman’s treaty to feed and clothe the Aboriginal peoples were assumed by the New South Wales colonial government, although proper protection was not afforded, especially in the remote parts of the colony.