Кіріспе

Видео ойындарда, әсіресе онлайн көп ойыншылы ойындарда, жоғары дәреже алу (кейде мәтіндік чатта r^ деп қысқартылады) – басқа ойыншыларға қарағанда жоғарырақ дәрежеге ие болу. Дәреже көтеру осының өзіне де, оны іске асыру тәсілдеріне де қатысты болуы мүмкін, ал дәреже көтеру ойыны, дәреже көтеру матчы немесе дәреже көтеру бөлмесі – осы мақсат үшін арнайы құрылған матч. "Дәреже көтеру" термині көбінесе тікелей тәсілді білдіреді. Дәреже көтерген ойыншылар белгілі ойын қателіктерін пайдаланып, ерекше стратегиялар қолданып немесе нақты матчтарда немесе белгілі бір ойыншыларға қарсы ойнау арқылы өз дағдыларын немесе ойын тәжірибесін арттырмастан, өз дәрежесін жақсартуға тырысады. Мұндай жағдайда, бұл көбінесе алдаудың бір түрі саналады. Дәреже көтеру үшін ойыншылар белгілі бір мақсатқа жетуі керек. Ойын түріне байланысты, кейіпкерлер тәжірибе ұпайларын жинап, тапсырмаларды орындап немесе белгілі бір көлемде жауларды жойып дәреже көтере алады. Кейде әртүрлі ойындарда әртүрлі рейтингтік жүйелер болуы мүмкін, көптеген MOBA ойындары Кіші лигаларға (I, II, III, VI және т.б.) бөлінген Бас лиганы қолданады. Ал кейбір ойындарда белгілі бір тапсырмаларды орындау арқылы дәреже көтеріледі, мысалы, шөптер жинап, шебер емші болу немесе жауларды өлтіріп, ұлы қырғыншы болу сияқты. PlayStation 2 сериясы SOCOM – бұл кейбір ойыншылар ойынның ресми онлайн көшбасшылар тізімінде өз дәрежесін жақсарту үшін дәреже көтеру әдістерін пайдаланатын ойындардың бірі.

Бір ойыншылы ойындар

Бір ойыншылы ойындарда көбінесе рейтинг жүйесі де кездеседі. Жоғары рейтингтер жақсы сыйақыларға немесе тіпті жаңа мүмкіндіктерді немесе қосымша деңгейлерді ашуға әкелуі мүмкін. Кейде, деңгейді аяқтау үшін немесе келесі деңгейге өту үшін белгілі бір рейтингке жеткеніңізді дәлелдеу қажет. Көбінесе, рейтингті жоғарылату ойыншыға төменгі деңгейдегі ойыншыларға немесе жасанды интеллектке (AI) қарағанда үстемдік беруге мүмкіндік беретін жаңа мүмкіндік, зат, қасиет немесе қару ұсынады. Tenchu ойынында, көбірек (жасырын) өлтірулер жасау, бейбіт тұрғындарды өлтірмеу және көзге түспеу арқылы жоғары рейтингке қол жеткізуге болады. Рейтингтерге «Ұлы шебер», «Сарапшы» және «Жаңадан келген» кіреді. Hitman ойынында, Tenchu ойынынан өзгеше, «мүмкіндігінше аз өлтіру» арқылы, кез келген атыс қаруын пайдаланбау, байқалмай қалу және күзетшілерді сіздің кіріп келгеніңіз туралы ескертпеу арқылы жоғары рейтингке қол жеткізуге болады. Ең жақсы рейтинг – «тыныш өлтіруші» (максималды жасырындық және минималды агрессия). Тағы екі шектік жағдай – «жаппай кісі өлтіруші» (минималды жасырындық және максималды агрессия) және «социопат» (максималды жасырындық және максималды агрессия, Hitman: Contracts ойынының «Сауда дәстүрлері» миссиясында ең жақсы нәтижеге қол жеткізіледі). Devil May Cry және Ace Combat серияларында әріптерді пайдаланатын бағалау жүйесі қолданылады. Devil May Cry ойынында бағалау SSS-ден D-ге дейін, SSS ең жоғары, ал D ең төмен баға болып табылады, әр әріпке оның мәнін көрсететін бір сөз беріледі (мысалы, Devil May Cry 3 ойынында A әрпі «керемет» дегенді білдіреді). Ace Combat ойынында бағалау S-тен C-ге дейін, S ең жақсы, ал C ең нашар баға болып табылады. Grand Theft Auto: San Andreas ойынында, жалпы рейтинг (оны статистика мәзірінен көруге болады) ойыншыға оның ұпайына байланысты рейтинг береді (бұл рейтингтер қылмыстық әлемдегі тұлғаларға берілген атауларды қамтиды, мысалы «Сан-Андреас патшасы», «Ұры» және «Қалтақоры»). Бұл ұпайға өлтірілген бандиттік топ мүшелері мен дилерлер, басып алынған немесе жоғалтылған аумақтар, ойынның прогресі (барлық миссияларды, қосымша тапсырмаларды, жарыстарды және т.б. аяқтау ойыншыны 100% прогреске жеткізеді), құрмет пен бедел сияқты әртүрлі RPG стиліндегі статистикалар және тағы да басқа факторлар әсер етеді.