Кіріспе

Master of Orion III – 4X кезектік стратегиялық ойын және Master of Orion сериясының үшінші бөлімі. Master of Orion III ойынын Quicksilver Software компаниясы жасады, ал Infogrames Interactive компаниясы 2003 жылдың 25 ақпанында жариялады.

Тарих

Master of Orion III ойын нұсқаулығында ойыншы Master of Orion II: Battle at Antares ойынында Antares деп аталатын планетаның іс жүзінде "ConJenn" деп аталатын алдыңғы база екенін біледі. Master of Orion II оқиғаларынан кейін Антарандықтар Орион секторындағы жас нәсілдерге қарсы шабуыл жасап, жеңіске жетті, барлық планетадағы халықты құлдыққа түсірді және барлық ғылыми-зерттеу және әскери орталықтарды жойды, бұл кез келген қарсылықты тиімсіз етті. Мың жыл өткен соң Антарандықтар "Жатқыштар" биоқару бағдарламасының салдарынан күрт жоғалып кетті, бұл бағдарлама Антаран секторындағы халықтың 98% -ын жойды. Тірі қалғандар негізінен екі планетада қалды: Антарес және Орион планетасындағы Антарандықтар, олар Master of Orion II ойынындағы Орион секторын басқарды. Басқа Антарандықтар галактикадағы әртүрлі шағын колонияларда және бекеттерде өмір сүрді. Ориондағы Антарандықтар, Master of Orion II ойынындағы жас нәсілдерді бақылап, күшті империясының қолдауысыз өзгерістер қажет екенін түсінді. Көтеріліс болатынын сезіп, олар өзін "Жаңа Ориондар" деп жариялады (нағыз ежелгі Ориондардан өзгеше) және жас нәсілдерден құралған жаңа Сенатты құруға рұқсат берді. Алдыңғы ойындардан шыққан бірнеше нәсіл көтеріліс ұйымдастырды, бірақ олардың көп бөлігі жойылды (осы нәсілдердің оқшауланған колониялары мен паналары секторда сақталды). Орион тағына заңды талапкердің болатындығы туралы әңгімелер де тарады. Осы уақытта Антарандықтардың бір тобы "Жатқыштар Зета" деп аталатын жаңа биоқаруды жасады. Олардың ғалымдарының бірі осы сезімтал паразиттердің партиясын Орион секторына әкелді, олар Адамдардың бекетіне жіберілді, бұл үлкен қиратуға әкелді. Алайда, сезімтал болғандықтан, Жатқыштар өздерінің жеке мақсаттарын іске асыруға кірісті, басқа нәсілдер сияқты таралып, колониялар құрды және өзін "Итхкул" деп атады.

Ойын процесі

Master of Orion III – бұл кезекпен жүзеге асырылатын стратегиялық ойын, мақсаты – жасанды интеллектті (ЖИ) немесе басқа ойыншыларды үш түрлі жолдың бірімен жеңу. Әрбір кезекте ойыншы сол кезекте орындалатын барлық шешімдерді қабылдайды, оның ішінде зерттеу, отарлау, дипломатия, сауда, Сенатта дауыс беру, технологиялық зерттеулер, тыңшылық, сондай-ақ олардың ғарыш флотының жобалауы, құрылысы және жауынгерлік қолданылуы. Ойыншы осы шешімдердің көп бөлігін планеталық басқарушыларына жүктете алады немесе микробасқару жүйесі арқылы қалауынша өзгерте алады. Әскери шараларға қатысты барлық жауапкершілік адам ойыншысына жүктеледі.

Жеңіс шарттары

Жеңіс шарттары, ойын басында белгіленген, галактиканы басып алу, Сенатқа жетекшілік ету және бес Антаран Х-ті табуды қамтиды. Сенатқа жетекшілік етуге ең оңай қол жеткізіледі, онда жетекшілік үшін мерзімді дауыс беру әрбір дауыс берушінің күшіне негізделген. Орташа қиындық деңгейіндегі жеңіс әдісі – барлау және арнайы, жоғары бағалы барлау флоттарын жіберу арқылы бес Антаран Х-ті табу болып табылады. Ең қиын әдіс – галактикалық басып алу, онда ойыншы галактикадағы барлық басқа тайпаларды толық бағындыруы керек.

Барлау және отарлау

Колонияландыру – әр ойынның басында кездейсоқ жасалатын көптеген жұлдыздық жүйелерде орналасқан жеке планеталар. Әрбір жұлдыздық жүйеде бірден сегізге дейін планета болуы мүмкін, ал әрбір планета сіздің нәсілдік физиологиялық талаптарына қатысты өмір сүруге жарамдылығының деңгейі бойынша бағаланады. Қызыл 2 және Қызыл 1 планеталары сіздің түріңізге ең қолайсыз, ал Сары 2 және 1, Жасыл 2 және 1 планеталары – ойыншының нәсіліне немесе ойыншы отарлау үшін пайдаланатын бағындырылған нәсілдерге өте қолайлы болатын, «жайлы орын» деп аталатын жағдайға дейін қоршаған ортаның жақсаруын көрсетеді. Тұрғылықтылыққа әсер ететін факторларға температура, зияндылық, атмосфераның тығыздығы мен құрамы және гравитация деңгейі жатады. Ойынның әртүрлі нәсілдері әртүрлі планета түрлерін ұнатады, мысалы, Жер/Марс типіндегі құрлық планеталарын ұнататын құрлықтағы нәсілдерден бастап, Юпитер типіндегі газ гиганттарын ұнататын эфирлік нәсілдерге дейін. Дегенмен, кез келген планетаны отарлауға болады, себебі технологиялық жетістіктер сіздің нәсілдік талаптарыңызға сәйкес планеталарды терраформациялауға мүмкіндік береді, ең жаушыл планеталарға көбірек бастапқы қоныстандырушылар қажет болады және халықтың өсу қарқыны айтарлықтай төмендейді. Планеталар барлау және сауда арқылы ашылады. Жұлдыздық кемені белгілі бір жүйеге жіберу арқылы ойыншы сол жүйедегі әрбір планетаның негізгі ақпаратын және оның өмір сүруге жарамдылығының бағалауын алады. Ғарышқа ұшудан бұрынғы магнаттық цивилизациялар, қаңғып қалған көшбасшылар, сирек ресурстар және басқа да ерекше қасиеттер әрбір планетаға қосымша бонус немесе кемшілік әкелуі мүмкін. Жұлдыздық жүйелер мен олардың планеталары туралы ақпарат басқа нәсілдермен сауда келіссөздері арқылы да алынуы мүмкін, нәтижесінде барлау ақпараты алмасылады.

Дипломатиялық

Орион Сенатында заңдар, шарттар мен қаулылар дауысқа салынады және президент уақыт-уақытымен сайланады. Соғыс және бейбітшілік жариялау, одақтастықтар, сауда қатынастары, технологиялық сауда және тікелей шантаж Сенатта іске асырылады. Галактикадағы барлық түрлерге міндетті болатын әртүрлі заңдар бойынша дауыс беру уақыт-уақытымен ұсынылады (бірақ нәсілдер арасындағы қарым-қатынаста шағын айып төлеу арқылы одан бас тартуға болады). Бұл соғыс ережелері, еңбек заңдары, салықтар және басқа да регламенттерді қамтиды.

Технология

Басқа тайпалардан үстемдікке жетудің кілті – технологиялық даму, онда алты зерттеу саласындағы білімді жетілдіруге болады. Бұл алты сала: биологиялық ғылымдар, экономика, энергетика, математика, физикалық ғылымдар және әлеуметтік ғылымдар. Осы салалардағы даму технологияның жетістіктеріне алып келеді, бұл ойынның барлық басқа да аспектілеріне пайда әкелуі мүмкін, мысалы, сіздің тайпаңызға сәйкес әлемдеріңізді өзгертуге, үлкен және күшті ғарыш флотын құруға, жердегі әскерлерді жақсырақ жабдықтауға, сондай-ақ экономиканы дамыту үшін күшті құралдар мен қабілетті тыңшыларды жасауға мүмкіндік береді.

Шымкенттік шұғыл

Тыңшылық қызметі тыңшылық және қарсы тыңшылыққа тыңшыларды тарту арқылы екіге бөлінеді. Басқа империяларды тыңдау үшін ойыншылар олармен байланыс орнатуы керек. Олардың ойыншыларды тыңдауы үшін, олармен байланыс орнаған болуы тиіс. Master of Orion 3 ойынында ойыншылар өз тыңшыларын әртүрлі мақсаттарда пайдаланады. Олар әртүрлі міндеттерді орындайтын 6 түрлі тыңшыны жібере алады:
Әскери тыңшылар: Бұл тыңшылар флот құруды, кеме жасау ғимараттарын және құрлықтағы әскерге қолдау көрсету ғимараттарын саботаж жасайды. Дипломатиялық тыңшылар: Бұл тыңшылар дипломатиялық күш-жігерді бұзады. Ғылыми тыңшылар: Бұл тыңшылар технологияларды ұрлайды немесе ғылыми зерттеулерді саботаж жасайды. Саяси тыңшылар: Бұл тыңшылар жаудың басшыларын өлтіруге тырысады. Әлеуметтік тыңшылар: Бұл тыңшылар өндірісті баяулату үшін колонияларда тәртіпсіздік тудырады және бүлік шығаруға әрекеттенеді. Үкімет тыңшылары: Бұл тыңшылар жаудың үкіметтік ғимараттарын жарылысқа ұшыратады. Егер ойыншылар өз тыңшыларын жібермесе, олар ойыншының империясында қарсы тыңшылық міндеттерін орындайды. Жаудың ұсталған немесе өлтірілген тыңшылары әрбір кезектің басындағы жағдай туралы есепте көрсетіледі.

Жаулап алу

Екі немесе одан көп фракция бір жұлдыз жүйесін басып алғанда және кем дегенде бір фракция жүйедегі ғарыш кемелерін басқаратын болса (жүйе ішіндегі планеталар арасындағы шайқастар болмайды), шайқас басталады және ойыншыға жаудың күші, өз күші және шайқас қайда өтетіні туралы ақпаратпен бірге шайқасты басқару экраны көрсетіледі. Бұл экран ойыншыға өз кемелеріне команда беру мүмкіндігін де береді: егер жүйеде белсенді болса, жау флотын тосқауылдау, егер жүйеде жау планетасы болса, жау планетасына шабуыл жасау немесе жүйедегі ойыншының планеталарын қорғау. Егер фракциялар оларды басқаратын күштерге шабуыл жасауға бұйрық бермесе, шайқас болмайды. Егер күштердің біріне шабуыл жасауға бұйрық берілсе, шайқас үш кезеңде өтеді: Ғарыш шайқасы, Планеталық бомбалау және Жер бетіндегі шайқас. Ғарыш шайқасы ашық кеңістікте немесе жұлдыз жүйесінің бір планетасының жанында өтеді, бұл шайқастың басында шабуылшы мен қорғаушы анықтайды. Егер шабуылшының мақсаты жүйедегі планетаны жаулап алу болса, ғарыш шайқасы сол планетаның жанында, оның қорғаныс құрылғылары қосылған күйде өтеді. Егер шабуылшының мақсаты жаудың ғарыш флотын жою немесе жұлдыз жүйесін басып алу болса, шайқас ашық кеңістікте флоттар арасында ғана өтуі мүмкін. Егер "қорғаушы" өз флотына жүйедегі планетаны қорғауға бұйрық берсе, "шабуылшы" ашық кеңістікте жау флотын тосқауылдай алмайды және қорғалатын планетаға шабуыл жасау арқылы ғана оған шабуылдай алады. Ойыншы флотты қолмен басқаруға немесе ИИ-ге басқаруды тапсыруға болады. Ойыншы шайқасты міндетті түрде көруі қажет емес, бірақ ойын нәтижені шешіп, жеңімпазды және қалған кемелердің санын көрсетуі мүмкін. Егер шабуылшы ғарышта жеңіске жетіп, жүйедегі басқа планетаға шабуыл жасаса, соғыстың екінші кезеңі басталады. Планеталық бомбалау – атауынан көрініп тұрғандай, шабуылшы шабуылданған планетаға қалағанша жарылғыш заттарды тастайды, содан кейін әскерін жіберуге шешім қабылдауы мүмкін. Планеталық бомбалау экраны ойыншыға тек ол шабуыл жасаған кезде ғана көрсетіледі. Экранда планетадағы азаматтық халық, әскери бөлімдер мен ғимараттар, сондай-ақ бомбалау аяқталғаннан кейін қалған нәрселер көрсетіледі. Егер шабуылшы жер күштерімен шабуыл жасаса, Жер бетіндегі шайқас басталады. Жер бетіндегі шайқас – шабуылшының десанттық күштері мен бұрын сол планетаға тағайындалған жаудың жер күштерінің, сондай-ақ планета халқының бір бөлігінің арасындағы қақтығыс. Жер бетіндегі шайқас бірнеше ойын кезеңіне созылуы мүмкін және күштердің бірі жеңілгенде аяқталады. Ғарыш шайқасындағыдай, ойыншы жалпы жоспарды белгілеп немесе ИИ-ге басқаруды тапсырып, шабуылды басқара алады, ал шайқасты көруге немесе тек соңғы нәтижелерді көруге болады. Жеңіс – планетаны, оның аман қалған халқын және барлық аман қалған планеталық жақсартуларды бақылауға алу. Ойыншы басқаратын Жер бетіндегі шайқас көбінесе ойыншының бақылауынан тыс көптеген факторларға байланысты: мысалы, жер бедері, шайқас алаңындағы гравитация (планета шолуында көрсетілген гравитациядан әлдеқашан өзгеше болуы мүмкін – кейде жоғары гравитациялы планета түсініксіз түрде нөлдік гравитациялы шайқас алаңын тудырады) және ауа райы. Әскер құру экраны әрбір бөлім түрінің қолайлы орта жағдайларын көрсетсе де, Жер бетіндегі шайқас экраны шайқасқа әсер ететін жағдайларды оның аяқталуына дейін көрсетпейді. Бір планетадағы келесі шайқастар міндетті түрде бірдей жағдайларда өте бермейді, сондықтан арнайы жер күштерімен белгілі бір жағдайларға дайындалу мүмкін емес. Ойыншы жоспарлай алатын жалғыз нақты нәрсе – басып алу күшін құрайтын түрлерге қолайлы планетаға шабуыл жасау. Мысалы, су планетасына шабуыл жасау үшін адамдар емес, су түрлерінен құралған әскерлерді пайдалану. Алайда, су планетасы шайқас алаңының планетаның су бөлігінде болатынына кепілдік бермейді; ойыншы білетін нәрсе – шайқас шөлде болуы мүмкін. Бұл ойынның осы нұсқасы планеталарды бұрынғы нұсқаларға қарағанда егжей-тегжейлі үлгілейтініне байланысты: планетаның атауы (мысалы, "сулы") жердің басым немесе ең көп таралған түрін көрсетеді, ал бұрынғы нұсқалар планеталарды монолиттік қарастырды: су әлемдері толығымен мұхиттан тұрады деп есептелді. Ойыншыға қол жетімді жалпы шайқас жоспарлары (фланг, тұзақ, күтпеген шабуыл, жаппай шабуыл және т.б.) нұсқаулықта келтірілген, бірақ шайқас жоспарлары туралы ешқандай ойын ақпараты берілмейді.

Даму

2002 жылы ойын әзірлену кезінде, пре-альфа нұсқасы Австралия ойын журналына қателікпен жіберілді, ол оны демо ретінде жариялады. Ойынның шығарылуы жоспарланбаған еді, үстіне ойын көп қателерге толы болды, бұл жағдай Infogrames компаниясында алаңдаушылық тудырды. Олардың ең басты уайымы – ойынның құпия деп сақталған бөліктері ашылып, соңғы нұсқаға енбеуі тиіс элементтер көрсетілді. Австралиялық журнал арқылы таратылғандықтан, бұл нұсқа бейресми түрде KangaMOO деп аталды. Қосымша ақпаратты ресми хабарламадан таба аласыз.

Сын

Кейбір ойын басылымдары зор үмітпен күткенімен және жоғары бағалаған болса да, Master of Orion III орташа сатылым көрсетті және бұрынғы ойындар сияқты үлкен сәттілікке жете алмады. Бұған көбінесе қолданушы интерфейсінің қиын және ұсақ-түйекке дейін толы болуы, ғарыш шайқастарындағы нашар жасанды интеллект, ойынды құлататын және түзетілмеген бірнеше бағдарламалық қателер (бірнеше ең нашар қателерден басқа, Infogrames ойын шыққаннан кейін қолдау көрсетпеді), бұрынғы ойындардың көптеген танымал мүмкіндіктерінің (мысалы, геноцид және ескірген ғарыш кемелерін жаңарту) жойылғаны, сонымен қатар уәделенген көптеген жаңа мүмкіндіктердің (мысалы, нәсілдік идеология жүйелері және планеталар мен астероидтарды отарлау, ойыншының тек планеталармен шектелуі) болмауы, микробасқарудың жетіспеуі және алдыңғы ойындардың ерекше мінезі мен тартымдылығы себеп болды. Маңызды мәселелердің бірі – жаудың нашар жасанды интеллекті болды (кейіннен қоғамдық қауым жасаған ресми емес жабдықтамалар шағын түзетулер енгізді). Бастапқы дамыту тобының ешкімі өндіріске қатыспады.