Кіріспе

Канаданың Британдық Колумбиясындағы Чилкотин тауларының бөлік жотасы.

Камельсфут жотасы – Британдық Колумбиядағы Жағалау тауларының Тынық мұхиты жоталарының Чилкотин тауларының бөлік жотасы. Фрейзер өзені оның шығыс шегарасын құрайды. Жотаның ең ұзын жері шамамен 90 км, ал ең енді жері 30 км-ден кем.

Жер бедері мен орналасуы

Камель тауының оңтүстік-шығыс ұшы өте қиын өткелді, және Лиллуетке жақын Фонтендегі Фрейзер каньонына құлайтын бұрын 7000 футтан астам биіктіктегі соңғы нүктеге дейін төмендейді. Сол жерден солтүстік-батысқа қарай 45 шақырымға дейін таулар тасты және көктайғақ қарағайлармен сирек орманды, биік жартастар мен үлкен өзендердің алабына бөлініп, кішкентай каньондар арқылы жартасты жерлерге ағып өтеді. Одан әрі таулардың жер бедері көбірек жұмсақ, биік, шалғынды жоталар ағашты жазықтар мен кішкентай каньондардың арасымен Фрейзер каньонына қарай шығысқа қарай созылады, ал Фрейзер бойымен солтүстікке қарай бірнеше үлкен, шұрайлы дөңгелектер бар. Таулардың солтүстік және батыс жағында үлкен әрі әсерлі жартасты жазықтар мен құмды каньондармен шектеледі, бұл таулардың шығыс жағындағы Чурн Крикке ұқсас, ол провинциялық қорғалатын аймақ болып табылады. Тарихи Империя аңғары ранчосы Чурн Кригінің сағасына жақын орналасқан және мұра және экологиялық себептермен провинциялық түрде қорғалады. Ол Фрейзер каньонынан жоғары, биік жартасты аңғарда орналасқан; оның солтүстігінде, Чурн Кригінен әрі, тарихи маңызы бар Банг ранчосы орналасқан.

Карибудағы түйелер

Камельсфут шыңы мен тау жиегінің өзі атауын Фрейзер және Карибу алтын асыру тарихындағы бір ерекше оқиғадан алады. Америка Құрама Штаттарының түйе корпусының ардагері Франк Лаумейстер АҚШ әскерінен 23 түйе сатып алды, әскер оларды пайдалануын тоқтатқаннан кейін. Ол бұл жануарларды Дуглас жолы мен Ескі Карибу жолы арқылы Лилуеттен Александрия фортына дейін, содан кейін Йельден жаңа Карибу вагон жолымен жүк тасымалдауға пайдаланды. Осыдан кейін ол түйелерді пайдалануды тоқтатты. Жылқылар олардың иісіне шыдай алмады, түйелердің жұмсақ аяқтары Британдық Колумбияның ішкі аймағының тасты топырағында және каньон жолдарында зардап шекті, ал бақтаздар оларды күтуде қиындықтарға тап болды. Көптеген түйелер зейнетке шыққаннан кейін жабайы табиғатқа қашып кетті. Соңғы рет 1905 жылы, ал кейбір мәліметтерге сәйкес 1910 жылы Ашкрофт аймағында көрінген. Барлардағы әңгімелерде 1930 жылдарға дейін оңтүстік ішкі аймақта басқа жерлерде де түйелер көрінгені айтылады, бірақ бұл әңгімелер Сасквач немесе Карибу аллигаторы туралы әңгімелермен бірдей күдікпен қарастырылады. Лилуеттегі түпнұсқа Log Cabin Theatre әлі күнге дейін сақталған, бастапқыда Лаумейстер оны түйе сақтау орны ретінде пайдаланған. Түйелердің Камельсфут аймалында жүргеніне ешкім білмейді. Лилуеттегі жаңа автомобиль көпірі олардың жергілікті тарихтағы рөлін еске алу үшін Жиырма үш түйенің көпірі деп аталды. Ялаком өзенінің атауы – тау қойының қозысы дегенді білдіретін Чилкотин сөзінің жеңілдетілген түрі. Шұлапс, Камельсфуттың батысындағы тау жотасы, қошқар дегенді білдіретін Чилкотин сөзінің жеңілдетілген түрі.

Бағаналар

Қызыл таудың 2445 м (8022 фут) биіктігіндегі ең биік тау жотасында мыс кендері іздеу жұмыстары жүргізілді. Ал, 2264 м (7428 фут) биіктігіндегі Улы тау жотасының оңтүстігінде Шлапс жотасының арқасы Камельсфут жотасымен қиылысатын жерде, Ялаком аңғарының бастауы орналасқан. Улы тау атауы оның кен денелерінің жергілікті өзендерге уытты сұйықталуынан (және мыс кеніндегі сынап туралы әңгімелерден) ал, Қызыл тауының аты оның мыс топырағының түсінен шыққан. Қызыл таудың беткейлерінде зигкурат тәрізді іздер бар, бұл бір кезде жүргізілген кен үлгілерінің ауқымын көрсетеді. Улы тау мен Қызыл тау кен орындары үшін ашық карьерлік кен және балқыту зауыды салу жоспарлары бар, олар Фрейзердің екінші жағындағы, жақын маңдағы Хэт Крик лигнитінен энергия алады. Бұл жоспарлар ешқашан мемлекеттік жоспарлау процесінде талқыланбаған, сондай-ақ аймақтағы алғашқы халықтардың жер талаптарының кеңдігі мен (бір-бірімен қабаттасуы) олардың іске асырылуына мүмкіндік бермейді. Қызыл таудың 2231 м (7320 фут) биіктігі бар, ол бастапқыда Фрэнч Бар тауы деп аталды, ол Фрейзердің шығысындағы алтынға бай бағаннан кейін аталған. Олардың солтүстігінде 2252 м (7388 фут) биіктігіндегі Қара күмбез тауы деп аталатын шалғай, жұмсақ шың орналасқан. Қытай басы 2125 м (6972 фут) және Тоғыз Майл қырқасы 2422 м (7946 фут) Қызыл таудан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан және жайылыммен жабылған үлкен, кең қырқалар болып табылады; Тоғыз Майл қырқасы қорғалатын аймақ. Кейбір адамдар Қытай басы атауының Фрейзерден көрінетін жотаның үстіндегі конус тәрізді төбемен байланысты деп санайды, бірақ бұл атау Лилуеттің ұзақ жылдар бойы белгілі кәсіпкері Ченг Вонмен байланысты болуы мүмкін, ол оңтүстіктегі Леон сағасында шошқа фермасына және Лилуеттегі "Во Хинг жалпы дүкеніне" ие болды. 19-шы ғасырдағы шекаралық қолданыста "бас" термині тау, қырқа немесе батыс жердің синонимі болды және ол бастың өзіне сілтеме ретінде қолданылмады. Оның оңтүстігінде Ялаком тауының 2424 м (7953 фут) оқшауланған массиві орналасқан, ол таулы аймақтағы ең биік таулардың бірі және тау қойлары мен басқа да ірі аңдардың панасы болып табылады, сонымен қатар тарихи тұрғыдан ұзақ жылдар бойы сақталған жануарлар қорығының бөлігі болды. Ялаком тауының шығысында 2149 м (7051 фут) биіктігіндегі Хогбек тауы орналасқан. Оның аты сипаттамалық емес, бірақ ол Ченг Вонның шошқа фермасына қатысты, одан шошқалар тауға қашып жүретін. Хогбек пен Леон сағасының оңтүстігінде таулар шеті тарлаған сайын тікенекті болады. Леон сағасының оңтүстігіндегі 2232 м (7323 фут) биіктігіндегі Бич тауы Британдық Колумбияның Корольдік колониясын алкогольге құмар Фредерик Сеймурдың губернаторы ретінде басқарған вице-губернатордың есімімен аталған. Бич тауының қысқа, өткір қырқасында екілік шыңы бар Дункан тауы 2182 м (7159 фут) және Ялаком мен Бридж өзендерінің қосылысына қарап тұрған оңтүстік алдыңғы жағы Бишоп тауы деп аталады. Бишоп тауынан оңтүстікке Фрейзерге дейін тау жотасының шекарасы - Ялакоммен қосылғаннан кейін Бридж өзенінің төменгі бөлігі. Моха деп аталатын ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы қауымдастығы, сонымен қатар Ялаком деп аталса, осы құйылымның айналасында орналасқан, ол сонымен қатар Бридж өзенінің Үлкен каньонының төменгі шетінде орналасқан. Дунканнан оңтүстік-шығысқа қарай 2081 м (6827 фут) биіктігіндегі Слок төбесі (Қызыл төбе) орналасқан, ол өз атына қарамастан тау, ол "қызыл" дегенді білдіреді. Апплеспринг ағысының жоғарғы каньоны тау жотасын екіге бөліп, солтүстіктегі Слок ағысын жалғастырады, оның оңтүстігінде Камельсфут шыңы 2014 м (6608 фут) биіктігінде орналасқан. Апплеспринг өзенінің төменгі жағында төменгі Бридж өзені бойында Бридж-Ривер үндістерінің фермасы, Ксуистен (олардың тілінде өзеннің аты) орналасқан. Олардың біріктірілген қоры Бридж өзенінен оңтүстікке қарай, Мохаға дейін созылады және Британдық Колумбиядағы ең үлкен үнді қорықтарының біріне айналады. Камельсфут шыңының оңтүстік-шығыс иықтары Лилует қаласына қарап тұр. Бридж және Фрейзер өзендерінің қосылысы тау жотасының оңтүстік табанында орналасқан. Тек өзеннен жоғары қарай, аралықтағы соңғы аталмаған шың, кейде Солтүстік фонтан деп аталатын жерде (Фонтан осы сәтте Фрейзердің оңтүстігінде), бұл ескі орман күзет орнының орны, оған Лилуеттен Фрейзердің батыс жағындағы "негізгі" жолдан тыс шығарылған жол арқылы кіруге болады. Сол батыс жағындағы жолдан тыс, Slok Creek Forest Service Road немесе дәстүрлі түрде Батыс Павильон жолы деп аталатын фермалар Фрейзердің ең терең шатқалына түсіп, Фонтан мен Биг Бар арасындағы шөлге жақын орналасқан жартастар үстіндегі биік беткейлерге кіреді. Бүгінде жолмен кіруге болатын болса да, бұларға бұрын Павильоннан төменгі өзендегі кабельдік пароммен немесе оңтүстік Камельсфут үстіндегі қиын жолдармен жететін. Осы аймақтағы, Blue Ridge деп те аталатын, Батыс Павильондағы кейбір фермалар мен жерлер Роберт Карсон құрған және кейінірек Мартли отбасы мен олардың ұрпақтарына тиесілі болған Diamond S Ranch-тың иеліктерінің бөлігі болды.

Жабайы табиғат

Бұл аймақта қара аю, қара құйрықты бұғы, қашан, тау қойы, тау ешкісі, пума, сілеусін және кішкентай жануарлар қоныстанады. Бұл аймақта грізли аюларымен кездесу мүмкін, бірақ олар Шлапс жотасында және одан батысқа қарай кездесетіндей жиі емес. Бұқаралық ақпарат құралдарында айтылған қате ойға қарамастан, Лилует аймағында, сондай-ақ Фрейзер өзенінен батысқа қарай Литон мен Бостон Бар жанындағы бірнешеуін қоспағанда, ұршықты жылан жоқ. Дегенмен, кесірткелер мен усыз жыландардың көптеген түрлері бар.

Қол жеткізу

Осы шыңдардың бәріне, сондай-ақ қатардағы көптеген биік аймақтарға және жақын орналасқан басқа тауларға 4x4 көлікпен (көбінесе лебёдкасы бар), тау велосипедімен немесе атпен баруға болады. Басты жолдар Ялаком және Фрейзер өзендері арқылы таудың айналасын кезеді, Қытай Басы арқылы және солтүстік-шығысқа қарай Уотсон Бар және Биг Бар паром арқылы бірігеді.

Географиялық жіктеу мәселесі

Кейбір жіктелімдерде олар Тынық мұхит тауларының бөлімшелері емес, олармен қатарлас аймақ болып саналады, ал басқаларында Чилкотин платосының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Яғни, бұл Ішкі платоның бір бөлігі, Фрейзер өзенінен арғы жағындағы Мармбер таулары мен Клер тауларымен бірге. Мұндай жіктеу жүйесінде Чилкотин тауларының шекарасы Ялаком өзенінде және Бридж өзенінің Солтүстік саласында тоқтаса, бұл Камельсфут тауларының батыс шекарасы болар еді. Алайда, Ішкі платоның бөлігі ретінде жіктелген бұл жоталар, геологиялық тұрғыдан Фрейзерден арғы жағындағы Жағалау тауларына немесе Томпсоннан оңтүстікке қарайғы Каскад жотасына ұқсас, олар Томпсон және Фрейзер қаңқаларымен бөлініп, Тынық мұхиттың тау жүйесін түрлі жоталарға ажыратып жіберген. Камельсфут жотасы үлкен Фрейзер және Ялаком жарылымдарының тоғысқан жеріне орналасқан, олар Лиллуеттің оңтүстігінде, Фонтан қырқасының оңтүстік шетінде бірігеді. Құрамы бойынша ол Ялакомнан батысқа қарай орналасқан Шулапс жотасына қарағанда Мармбер және Клер жоталарына көбірек ұқсас.