Кіріспе
Перулік археолог, математик және техникалық аудармашы Мария Рейхе Гросс Нейманн (15 мамыр 1903 – 8 маусым 1998) – Германияда туған перулік математик, археолог және техникалық аудармашы. Ол 1941 жылы алғаш рет көрген Наска сызықтарын зерттеуімен әйгілі.
Maria Reiche Grosse Neumann (15 May 1903 – 8 June 1998) was a German born Peruvian mathematician, archaeologist, and technical translator. She is known for her research into the Nazca Lines, which she first saw in 1941
She was widely recognized as the curator of the lines and lived nearby to protect them. She received recognition as Doctor Honoris Causa by the National University of San Marcos and the Universidad Nacional de Ingenieria in Lima. Reiche helped gain national and international attention for the Nazca Lines; Peru established protection, and they were designated a UNESCO World Heritage Site in 1994. Following her death, her former home in Nazca was converted into a museum, the Museo Maria Reiche. She is honored as the namesake of Maria Reiche Neuman Airport in Nazca, the Park Maria Reiche in Miraflores and of some fifty schools and other institutions in Peru. The 115th anniversary of her birth was commemorated with a Google Doodle in May 2018.
Ол сызықтардың сақтаушысы ретінде кеңінен танылды және оларды қорғау үшін сызықтарға жақын жерде тұрды. Ол Лимадағы Сан-Маркос ұлттық университеті мен Ұлттық Инженерлік университетінің құрметті докторы атағымен марапатталды. Рейхе Наска сызықтарына ұлттық және халықаралық назар аударуға көмектесті; Перу оларды қорғауды ұйымдастырды, ал 1994 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Оның қайтысынан кейін Наскадағы бұрынғы үйі музейге айналдырылды, ол Мария Рейхе мұражайы деп аталды. Оның құрметіне Наскадағы Мария Рейхе Ньюман әуежайы, Мирафлорестегі Мария Рейхе саябағы және Перудегі елуге жуық мектеп пен басқа да мекемелердің аты берілді. Оның туғанына 115 жыл толуына орай 2018 жылдың мамыр айында Google Doodle жарияланды.
Maria Reiche Grosse Neumann (15 May 1903 – 8 June 1998) was a German born Peruvian mathematician, archaeologist, and technical translator. She is known for her research into the Nazca Lines, which she first saw in 1941
She was widely recognized as the curator of the lines and lived nearby to protect them. She received recognition as Doctor Honoris Causa by the National University of San Marcos and the Universidad Nacional de Ingenieria in Lima. Reiche helped gain national and international attention for the Nazca Lines; Peru established protection, and they were designated a UNESCO World Heritage Site in 1994. Following her death, her former home in Nazca was converted into a museum, the Museo Maria Reiche. She is honored as the namesake of Maria Reiche Neuman Airport in Nazca, the Park Maria Reiche in Miraflores and of some fifty schools and other institutions in Peru. The 115th anniversary of her birth was commemorated with a Google Doodle in May 2018.
Ерте өмір және білім
Мария Рейхе 1903 жылдың 15 мамырында Дрезденде Феликс Рейхе Гросс пен Ана Элизабет Нойман отбасында дүниеге келді. Ол Дрезден техникалық университетінде математика, астрономия, география және шетел тілдерін оқыды. Бес тілде еркін сөйлей білді. Олар осы құрылыстардың қалай жасалғанын және, одан да қиын, не үшін жасалғанын анықтау үшін көп жылдар бойы бірлесіп зерттеу жұмыстарын жүргізді.
Наска сызықтары
1940 жылы Рейхе Бруклиндегі Лонг-Айленд университетінің американдық тарихшысы Пол Косоктің көмекшісі болды. Ол Перудегі ежегірген суару жүйелерін зерттеп жүрген еді. 1946 жыл шамасында Рейхе Наска сызықтарында бейнеленген суреттерді картаға түсіре бастады және 18 түрлі жануар мен құс түрлерін анықтады. 1948 жылы Косок Перудегі екінші зерттеу кезеңінен кейін кеткен соң, Рейхе жұмысты жалғастырып, аймақты картаға түсірді. Ол математик ретіндегі білімін пайдаланып, Наска халқы осындай алып суреттерді қалай жасағанын талдады. Ол олардың математикалық дәлдігінің өте жоғары екенін анықтады. Рейхе сызықтарды салғандардың оларды күн күнтізбесі ретінде және астрономиялық циклдарды бақылайтын обсерватория ретінде пайдаланғанын болжады. Рейхе кітаптан түскен табысын Наска шөлін сақтау науқанына, сондай-ақ мүлікке күзетшілер мен жұмысына көмекшілер жалдауға жұмсады. Панамерикан тас жолының құрылысы салдарынан бір сурет қиылып кеткеннен кейін, Наска сызықтарына көлік кедергісін болдырмау үшін Рейхе лауазымды тұлғаларды және жұртшылықты сызықтар туралы хабардар етуге және оларды қорғауға көп ақша жұмсады. Жеке күзетшілерге төлем жасағаннан кейін, ол үкіметті аймаққа кіруді шектеуге көндірді. Сондай-ақ, ол тас жолдың жанына мұнара салынды, осылайша келушілер сызықтарды зақымдамай-ақ көріп, бағалай алатын болды. Рейхе 1994 жылы Наска сызықтарының ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енуіне үлкен үлес қосты.
Жеке өмір
Рейхе 40 жасында өзінің бір оқушысына жанданып ғашық болғанын, бірақ оның есімін ешқашан айтпағанын мойындады. Ол тек "қызыл шашы мен күйесі бар адам" деді. Оның көп жылғы досы Клоринда Каллердің айтуынша, ол полиомиелитпен ауырған, жас еврей болған. Бұл адам бірнеше тілде сөйлеп, БҰҰ аудармашысы болып жұмыс істеген. Рейхенің ең жақсы досы Эми Мередит болды, ол оның жұмысын қаржыландырған алғашқы адам ғана емес, сонымен қатар Марияның Наска сызықтарына деген қызығушылығында маңызды рөл атқарды, себебі ол "Шайнаухана" деп аталатын кафе иесі болды, онда Хулио С. Тело және Пол Косок сияқты көптеген зиялылар жиналатын. Рейхе осы орында осы екі ғалыммен де танысты. 1960 жылдың қаңтар айында Мередиттің қазасы Марияның өміріне зор қайғы әкелді. Рейхенің денсаулығы жасымен бірге нашарлап, оған коляска қажет болды, тері ауруларына шалдықты және көзі көрмей қалды. Өмірінің соңғы жылдары Паркинсон ауруымен де ауырды. 90 жасында ол "Ежелгі Перудегі геометрия мен астрономияға үлес" атты еңбегін жариялады. Мария Рейхе 1998 жылдың 8 маусымында Наска маңында жұмыртқа безінің қатерлі ісігінен көз жұмды. Оның құрметіне Наскадағы бір көше мен мектепке оның есімі берілді.