Джон Велдон: Англия композиторының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Джон Уэлдон (19 қаңтар 1676 жыл - 7 мамыр 1736 жыл) – ағылшын композиторы.

Өмір

Англияның оңтүстігіндегі Чичестер қаласында туған ол Итон колледжінде білім алып, хорға қатысты, кейін Генри Перселлден музыкалық сабақтар алды. 1694 жылы Уэлдон Оксфордтағы Нью-колледждің органшысы болып тағайындалды және сол қаланың музыкалық өмірінде белгілі болды, маскаларға музыка жазып, органшылық қызметін атқарды. Кейбіреулер 1695 жылы Шекспирдің «Темпест» пьесасын музыкаға қойғанын айтады, бірақ басқалары оны Генри Перселлге жатқызады. Уэлдон Лондонға көшіп, 1701 жылы Конгревтің «Париж сотталуы» либреттосын музыкаға қою конкурсына қатысты. Күтпегендей, Уэлдонның нұсқасы одан үлкен, тәжірибелі және танымал бәсекелестері – Дэниел Пурселл (Генридің кіші інісі), Джон Экклс және Годфри Фингердің жұмыстарынан жоғары бағаланды. Ал Пурселл мен Экклстің ноталарын Джон Уолш жариялаған. Бірақ Уэлдонның шығармасы қолжазба күйінде қалды, мүмкін, оның жаңа есімі көпке танылмағандықтан да осылай болған шығар. Конкурс төрешілерінің толығымен бейтарап болмағанына қатысты белгілі бір дәлелдер бар, бірақ Велдонның нұсқасы оның бірқатар ескірген әріптестеріне қарағанда заманауирақ деп есептелген де болжам бар. Осы жылы Уэлдон Корольдік капелласының мүшесі болып тағайындалды. Лондонда беделін қалыптасқаннан кейін Уэлдон театрға музыка жазуды бірнеше жылға соқты. 1960 жылдардың ортасына дейін Генри Перселлдің туындысы деп саналған «Темпест» музыкасын Велдон 1712 жылы Дрюри-Лейн театры үшін жазған болуы мүмкін. Уэлдонның музыкалық стилі Перселлдің ықпалына көп қарызды, бірақ итальяндық элементтері де бар, сонымен қатар сол кезде кең таралған «жаңа» француздық стильдер мен формаларын да қабылдайды. Джон Уэлдон өмірінің соңғы жылдарын Корольдік капелласының міндеттерін орындауға және шіркеу музыкасын жазуға толықтай арнады. Ол Джон Блоудың (1649–1708) орнын басып, Корольдік капелласының органшысы болды, ал 1715 жылы Уильям Крофттың (1678–1727) басшылығымен екінші композитор болып тағайындалды. 1716 жылы Джон Уолш «Құдай гармониясы» деген атпен алты жеке әнұранды жариялады. Олардың атақты тенор Ричард Элфорд орындағаны айтылды, бірақ кем дегенде бірнеше әнұран Велдон Нью-колледжде оқып жүрген кезінде Бойер деген кісі үшін жазылған сияқты. Велдон сонымен қатар Лондонның екі шіркеуінде органшы болып жұмыс істеді: Сент-Брайдс, Флит-стритте (1702 жылдан бастап) және Сент-Мартин-ин-зе-Филдс (1714 жылдан бастап).

Born at Chichester in the south of England, he was educated at Eton College, where he was a chorister, and later received musical instruction from Henry Purcell. By 1694 Weldon had been appointed organist of New College in Oxford and became well known in the musical life of that city, writing music for masques as well as performing his organist duties. Some believe he set Shakespeare's play The Tempest to music in 1695, although others attribute that to Henry Purcell. Weldon moved to London and in 1701 took part in a competition to set Congreve's libretto The Judgement of Paris to music. Perhaps surprisingly, Weldon's setting was chosen over contributions by his older, more experienced and better known competitors, Daniel Purcell (younger brother of Henry), John Eccles and Godfrey Finger. Even more curiously, Purcell's and Eccles's scores were later published by John Walsh. Weldon's however was not and remains in manuscript, though the lack of recognition of his relatively new name may also have played a part. There is some evidence to suggest that the judges of the competition were not entirely impartial, though it has also been suggested that Weldon's setting was considered less old fashioned than his somewhat older contemporaries. In the same year as the competition, Weldon was made a Gentleman of the Chapel Royal. Having established his reputation in London, Weldon continued for some years to write music for the theatre. Music for The Tempest, until the mid 1960s believed to have been composed by Henry Purcell, was in all probability written by Weldon for the Drury Lane Theatre, in 1712. Weldon's musical style owes much to Purcell's influence but is more Italianate and also embraces the 'modern' French styles and forms that were becoming increasingly popular at the time. John Weldon devoted the latter part of his life almost exclusively to the duties of the Chapel Royal and to writing church music. He succeeded John Blow (1649–1708) as Chapel Royal organist, and in 1715 was made second composer under William Croft (1678–1727). Six solo anthems were published by John Walsh in 1716 under the title Divine Harmony. They were claimed to have been sung by the famous tenor, Richard Elford, though it seems that at least some of the anthems were written for one Mr Bowyer during Weldon's time at New College. Weldon also held the post of organist at two London Churches, St Bride's, Fleet Street (from 1702) and St Martin in the Fields (from 1714).

Ұрпақтар

Джон Уэлдонның немересі Сэмюэл Томас Шампнес оның музыкалық жолын жалғастырып, Гендельдің солистерінің бірі болды. Олардың көптеген ұрпақтары шіркеу қызметімен айналысып, Велдон есімін екінші тегі ретінде қолданды, көбінесе «Ескі және Жаңа Әнұрандар» жинағындағы әнұрандарға музыка жазды.