Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің 1999 жылғы 17 желтоқсанда қабылданған 1284 қаулысы, Иракқа қатысты 661 (1990), 687 (1991), 699 (1991), 707 (1991), 715 (1991), 986 (1995), 1051 (1996), 1153 (1998), 1175 (1998), 1242 (1999) және 1266 (1999) қаулыларын еске алып, Кеңес Біріккен Ұлттар Ұйымының Арнайы комиссиясының (БҰҰҰКМ) орнына Біріккен Ұлттар Ұйымының Бақылау, тексеру және инспекциялау комиссиясын (БҰМВИК) құрды. Бұл 1999 жылы қабылданған соңғы қаулы болды. 1284 қаулы 11 дауыспен, қарсы дауыс болмады, ал Қытай, Франция, Малайзия және Ресейден 4 дауыс қалыс қалды. Қаулы қабылданғанына қарамастан, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының қару инспекторларының қайта оралуына немесе гуманитарлық бағдарламада өзгерістерге әкелмеді.

Байқаулар

Қауіпсіздік Кеңесі 715-ші қаулының ережелерін еске салды, онда Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (ХАЭА) Бас хатшысы мен Бас директорының Ирактың қару-жарақ бағдарламасын болашақта үздіксіз бақылау және тексеру жоспарлары бекітілген. Ол Таяу Шығыстың жаппай қырып-жоятын қарудан босатылуы және химиялық қаруды қолдануға толыққанды жаһандық тыйым салу мақсатын еске салды. Бұдан әрі, Кеңес Ирактағы гуманитарлық ахуалға және Кувейттен шыққан барлық мүлік мен босқындардың әлі қайтып келмегеніне қатысты алаңдаушылық білдірді. Ирак 687-ші қаулының талаптарын орындауға қарай үлкен қадам жасады, бірақ осы қаулыдағы шектеулерді алып тастау үшін қажетті жағдайлар әлі тумаған.

Іс-әрекеттер

1284 қаулы төрт бөлімге бөлінді, олардың барлығы Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының VII тарауына сәйкес қабылданды, бұл шаралардың заңдық күшіне енуін қамтамасыз етті.

А

Қаулының бірінші бөлігінде Қауіпсіздік Кеңесі UNMOVIC-ті құрды және UNSCOM-ның жауапкершіліктерін өз мойнына алды. Ол Ирактан UNMOVIC-ке кез келген аймаққа, нысанға, жабдыққа, құжатқа немесе адамға дереу, ешқандай шартсыз және шектеусіз кіруге рұқсат беруді талап етті. Бас хатшы Кофи Аннаннан 30 күн ішінде UNMOVIC төрағасын тағайындау сұралды. UNMOVIC-тің ұйымдастыру жоспары 45 күн ішінде ұсынылуы тиіс болды, ал UNMOVIC пен МАГАТЭ-ге екі ұйым да жұмысын бастағаннан кейін 60 күн ішінде өздерінің міндеттерін орындау үшін жұмыс бағдарламасын жасау тапсырылды. Бұл екі ұйымның шығындарын Ирак төлейтін болды.

Б

Б бөлімінде Кувейт және үшінші ел азаматтарын Ирактан қайтару мәселесі талқыланды, сондай-ақ Кеңес Иракты осы мәселеде Халықаралық Қызыл Крест комитетімен ынтымақтасуға шақырды. Бас хатшыдан Кувейт немесе үшінші ел азаматтарын (немесе олардың денелерін) қайтару ісіндегі прогресс туралы әр төрт ай сайын, ал Кувейт мүліктері мен ұлттық мұрағаттарының қайтарылуы туралы әр алты ай сайын есеп беру сұралды.

С

986-шы қаулыда белгіленген «Мұнайға азық» бағдарламасына сәйкес, елдерге Ирактан мұнай және мұнай өнімдерін шексіз көлемде импорттауға рұқсат берілді, бұрын импортқа шектеу қойылған болатын. 661-ші қаулымен құрылған комитетке Ирактың мұнай және мұнай өнімдерін экспорттауды үдету үшін келісімшарттарды мақұлдауға сарапшылар тобын тағайындау тапсырылды. Алғашқы алты айға Кеңес Ирактың Кувейтке басып кіргенінен кейін туған залал мен шығын үшін 10 миллион АҚШ долларын төлеуге байланысты шараларды тоқтатты. Бас хатшыдан 986-шы қаулыда баяндалған шаралардың тиімділігін арттыруды, оның ішінде ирак халқына гуманитарлық көмек бағдарламасын күшейтуді және эскроу шоттары туралы күнделікті жаңалықтар беруді сұрады. Қауіпсіздік Кеңесі сондай-ақ, 661-ші және 670-ші қаулылардың ережелеріне хаж қажылығына арналған рейстерді жатқызбеуге шешім қабылдады.

D

Қаулының соңында Кеңес Ирак БҰҰ-ның Иракты қарусыздандыру жөніндегі комиссиясымен (UNMOVIC), Халықаралық атом энергия агенттігімен (МАГАТЭ) және Қауіпсіздік Кеңесінің қаулыларымен сәйкес келе жатса, 120 күнге Ирактан шыққан тауарлар мен өнімдерді импорттауға тыйым салуды, сондай-ақ 687-қаулыда көрсетілген ерекшеліктерді ескермегенде, Иракқа азаматтық тауарлар мен өнімдерді сатуға, ұсынуға және жеткізуге тыйым салуды тоқтата тұратынын мәлімдеді. Егер Ирак ынтымақтастық көрсетпесе, UNMOVIC атқарушы төрағасы мен МАГАТЭ Бас директорынан баяндамалар алынғаннан кейін бес күн өткен соң тыйымдар қайтадан қолданылады.