Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Табиғи экожүйелерге ұқсас адамдар қоныстанған жер.
Human settlement closely modeled on natural ecosystems
Экоқала – "Экоқала құрылысшылары" (Ричард Регистр бастаған коммерциялық емес ұйым) анықтағандай, табиғи экожүйелердің өзін-өзі сақтап тұратын, берік құрылымы мен жұмысына негізделген адамдар қоныстанған жер. Басқаша айтқанда, экоқала – экологиялық тұрғыдан сау қала. Дүниежүзілік банк экоқалаларды "экологиялық жүйелердің пайдасын қолданатын және осы байлықты болашақ ұрпақ үшін сақтайтын және дамытатын" біріктірілген қалалық жоспарлау және басқару арқылы азаматтар мен қоғамның әл-ауқатын арттыратын қалалар деп анықтайды. "Экоқала" деген жалпыға қабылданған нақты анықтама болмаса да, бар анықтамалардың арасында экоқаланың негізгі ерекшеліктері туралы бір пікірге келушілік бар. Әлем халқы үздіксіз өсіп келеді, бұл жаңа қалалық құрылыс қажеттілігіне байланысты қалаларға зор күш түсіреді. Әлемдегі қалалардың барлығы экологиялық негізделген қала құрылысына бейімделіп, тұрақтылыққа жету үшін жұмыс істеуі қажет. Экоқаланың өлшемдері қазіргі тұрақсыз тәжірибелерді шешу арқылы қалалардағы өмір жағдайларын жақсартуға көмектеседі. Әлемдегі қала халқына байланысты ең ауыр қиындықтарға тап болған қалалар дамушы елдерде орналасқан. Экоқалалар көбінесе жаңа құрылыс жобаларына, әсіресе Қытай сияқты дамушы елдерде 500 000 немесе одан да көп тұрғынға арналған жаңа экоқалалардың негізін салуға бағытталған.
An eco city or ecocity is "a human settlement modeled on the self sustaining resilient structure and function of natural ecosystems", as defined by Ecocity Builders (a non profit organization started by Richard Register, who first coined the term). Simply put, an eco city is an ecologically healthy city. The World Bank defines eco cities as "cities that enhance the well being of citizens and society through integrated urban planning and management that harness the benefits of ecological systems and protect and nurture these assets for future generations". Although there is no universally accepted definition of an 'eco city', among available definitions, there is some consensus on the basic features of an eco city. The world's population is continuously increasing, which puts a tremendous amount of pressure on cities due to the need for new urban development. There is an urgent need for cities around the world to adapt ecologically based urban development to work towards sustainability. The dimensions of an ecocity provide solutions to improve the living conditions in cities by solving our current unsustainable practices. The cities around the world that face the most severe challenges associated with the world's urban population are those in developing countries. Eco cities are commonly found to focus on new build developments, especially in developing nations such as China, wherein foundations are being laid for new eco cities catering to 500,000 or more inhabitants.
Шығу тегі
19 ғасырдың бірінші жартысында Эбенезер Ховардтың «Бақ қаласы», Франк Ллойд Райт және Ле Корбюзьенің қала құрылысы жөніндегі ой-пікірлері парадигманың түбегейлі өзгеруіне және қалалық жоспарлау канонындағы толыққанды трансформацияға негіз салды. Соғыстан кейінгі кезеңде қалалық кемтарлықтардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін модернистік биік үйлер кеңінен тарады. Олардың күш-жігеріне негізгі көшелер бойында ағаштар отырғызу қозғалысын бастау, күн сәулелі жылыжайлар салуды ынталандыру, Беркли қалалық жоспарлау бөлімімен бірлесіп, экологиялық саясатты әзірлеу және қоғамдық көлікті қолдау кірді. 1990 жылдары экологиялық қалаларды дамытуға бастама берген екі маңызды оқиға болды. Біріншісі – Брундтланд есебінің жариялануы. Брундтланд есебі тұрақты даму идеясын ұсынды. Екінші оқиға 1992 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Жер саммитінде өтті. Саммиттегі қатысушылар қалаларымызда тұрақты дамуды қолдану жоспарын жасады. Осы кезеңде салынған экологиялық қалалар тұрақты даму тұжырымдамасын қамтыды. Дегенмен, көптеген жобалар экологиялық қаланың болашақ бейнесін қалыптастыруға бағытталған еді. Экологиялық қалалар қазір жаңа, тұрақты қалалық ортаны құрудың танымал тәсіліне айналды. Қытайдағы экологиялық қалалар 2000 жылдардың басынан бері үкімет тарапынан қарқынды урбанизация және климаттың өзгеруіне байланысты туындаған мәселелерді шешу саясаты ретінде қолдау тауып келеді. Ерекше айта келерлік жайт, Қытай қазір әлемдегі ең ірі экологиялық қалаларды дамыту бағдарламасына ие, онда жүздеген экологиялық қала жобалары жүзеге асырылуда.
In the first half of the 19th century, the Garden City of Ebenezer Howard, the urbanistic thought of Frank Lloyd Wright and Le Corbusier laid the foundations for a radical change of paradigm and a comprehensive transformation in the urban planning canon. During the post war era, there was the spread of modernist tower blocks to satisfy the needs of urban slums. Some of their efforts included initiating movements to plant trees along the main streets, promoting the construction of solar greenhouses, developing environment friendly policies by working with the Berkeley city planning division and encouraging public transportation. In the 1990s, there we two important events that began the initiative for eco city developments. The first event involved the publication of the Brundtland Report. The Brundtland Report presented the idea of sustainable development. The second event occurred in 1992 at the United Nations Earth Summit. The members at the summit created a plan to apply sustainable development to our cities. The Eco cities that were developed during this time period incorporated the concept of sustainable development. However, a majority of the developments were created to provide a vision of an eco city. Eco cities have now become a popular way to create sustainable new urban development. Eco Cities in China have received strong support from the government since the early 2000s as a policy to confront the nation's challenges with rapid urbanization and climate change. Notably, China now boasts the world's largest eco city development program, with hundreds of eco city projects currently in development.
Халықаралық Экоқалалар конференциясы сериясы, сонымен қатар Экоқалалар әлем саммиті
Қалалық экология қозғалысы 1990 жылы Берклиде (Калифорния) алғашқы Халықаралық Экоқалалар конференциясын өткізген кезде одан әрі дамыды. Конференция қалалық тұрақтылық мәселелеріне бағышталды және 13 елден келген 800-ден астам қатысушыны қалаларды жақсарту үшін ең жақсы тәжірибелер бойынша ұсыныстар енгізуге шақырды. Осыдан кейін, 1992 жылы Ричард Регистр конференцияда белгіленген мақсаттарды ілгерілету үшін Ecocity Builders коммерциялық емес ұйымын құрды. Ұйым құрылғаннан бері Халықаралық Экоқалалар конференциясы сериясын ұйымдастырып келеді, қазір ол Экоқалалар әлемі деп аталады. IECS – екі жылда бір рет өтетін Экоқалалар әлем саммиттерінен (EWS) тұратын, ең ұзаққа созылған халықаралық конференция сериясы және ол Аделаидада, Австралияда (1992); Йофф, Сенегалда (1996); Куритибада, Бразилияда (2000); Шэньчжэньде, Қытайда (2002); Бангалор, Үндістанда (2006); Сан-Францискода, АҚШ-та (2008); Стамбулда, Түркияда (2009); Монреальде, Канадада (2011); Нантта, Францияда (2013); Абу-Дабиде, БАӘ-де (2015); Мельбурнде, Австралияда (2017); Ванкуверде, Канадада (2019); және Роттердамда, Нидерландыда (2022) өтті. Басқа да көрнекті тұлғалардың қатарында сәулетші Пол Ф. Даунтон және осы тақырыпта кеңінен жазған авторлар Тимоти Битли мен Стеффен Леманн бар.
Urban Ecology further advanced the movement when they hosted the first International Ecocity Conference in Berkeley, California in 1990. The conference focused on urban sustainability problems and encouraged over 800 participants from 13 countries to submit proposals on best practices to reform cities for a better urban ecological balance. Following this, in 1992, Richard Register founded the non profit organization Ecocity Builders, to advance a set of goals outlined in the conference. Since its conception, the organization has been the convener of the International Ecocity Conference Series, now known as Ecocity World. The IECS has been the longest standing international conference series consisting of biennial Ecocity World Summits (EWS) and has been held in Adelaide, Australia (1992); Yoff, Senegal (1996); Curitiba, Brazil (2000); Shenzhen, China (2002); Bangalore, India (2006); San Francisco, United States (2008); Istanbul, Turkey (2009); Montreal, Canada (2011); Nantes, France (2013); Abu Dhabi, UAE (2015), Melbourne, Australia (2017); Vancouver, Canada (2019); and Rotterdam, the Netherlands (2022). Other leading figures include architect Paul F. Downton and authors Timothy Beatley and Steffen Lehmann, who have written extensively on the subject.
Үш тұзақ
Қала құрылысының соңғы онжылдықтарындағы тұрақтылыққа қарай даму үлгілерін қарастыра отырып, Валария Саиу (Кальяри университеті) экономикалық және этикалық қайшылықтар мен әлеуметтік-кеңістіктік утопиялар тудыратын тәуекелдерден туындаған теория мен практика арасындағы алшақтық арқылы маңызды сын айтады. Ол тұрақты қалалар (сонымен қатар, экологиялық қалалар) тұжырымдамасының үш кемшілігін анықтайды:
Looking at the patterns of progress in the last few decades of city construction towards sustainability, Valaria Saiu (University of Cagliari) poses one major criticism through the existence of a theory practice gap caused by economic and ethical conflicts and risks that generate socio spatial utopias. She identifies three pitfalls in the concept of sustainable cities (and therefore, eco cities):
Қаланың бизнес ретіндегі түсінігі: "Көптеген экологиялық қала жобалары жаһандық нарықта қолжетімді технологияларға тәуелді және қала үлкен экономикалық іс-шара ретінде қарастырылады". Бұл құрылымда шешім қабылдау процесінде демократиялық ұстанымдар жетіспейді, бұл әсіресе әлеуметтік жағынан сәтсіздікке ұшырау қаупін арттырады. Қалалық күрделіліктің шамадан тыс қарапайымдауы: Қазіргі тұрақтылықты бағалау тенденцияларының ерекшелігіне байланысты, энергия тиімділігі немесе қалдықтарды тиімді пайдалану сияқты тұрақтылықтың сандық аспектілеріне басымдық берілген.
The Idea of the City as a Business: "Most eco city projects are dependent on technologies available on the global market and the city is considered as a big economic affair". This structure lacks democratic approaches in the decision making process which further contributes to running high risks of failure, especially in social terms. The Oversimplification of Urban Complexity: Due to the nature of current trends in measuring sustainability, there has been a strong focus in the quantifiable aspects of sustainability like energy efficiency or waste efficiency.
Экоқалалар оқшауланған құрылымдар ретінде
Экоқалаларға қарсы тағы бір маңызды концептуалдық сын – тұрақтылық терминінің анықтамасындағы белгісіздік. Майк Ходсон мен Саймон Марвин "Антропоцендегі қала құрылысы: экологиялық қала құрылысы немесе премиум экологиялық анклавтар" атты мақаласында бұл туралы былай деді: "Біз тұрақтылықты жалпылама түрде қолданамыз, ал тұрақтылық туралы талқылауымыз тұрақты деген сөзбен сипатталатын кез келген нәрсеге қатысты болуы мүмкін". Осының салдарынан, соңғы екі онжылдықта құрылған экоқалалардың саны артып, олардың көпшілігі қазіргі әлемдік климат өзгеруіне қарсы күресуге дайын екенін мәлімдейді. Бұл қалалардың көпшілігі меншік иелерінің ерекшелігіне байланысты басқа да қалалық орталықтардан оқшауланған күйде салынған. Осы оқшауланудың нәтижесінде ресурстар ағынының ішкі жүйеге бірігуі мұндай қалаларда экологиялық тұрақтылықтың беткей сезімін қалыптастырады.
Another larger conceptual criticism faced by eco cities stems from the ambiguity in the definition of sustainability as a term. This has been further elaborated by Mike Hodson and Simon Marvin in their article titled 'Urbanism in the Anthropocene: Ecological Urbanism or Premium Ecological Enclaves' where they noted "We have tended to refer to sustainability in a generic sense, and our discussions of sustainability could be employed to anything that has sustainable as an adjective". As a result of this, a widespread trend has been observed in the growing number of eco cities developed over the past two decades that claim to combat our current global climate change challenges. Many of these cities are found to be established in isolation from other existing urban centers due to the nature of their ownership. Owing to this isolation, internalization of resource flows contribute towards a shallow sense of ecological sustainability in such cities.
Қалалық экологиялық қауіпсіздік (ЕЭҚ) және экоқалалардың әлеуметтік, экономикалық және экологиялық әсерлері
Экоқалалар тұрақтылықтың экономикалық және экологиялық аспектілеріне басымдық беріп, әлеуметтік аспектіні назардан тыс қалдырғаны үшін де сынға ұшырады. Концепцияның іс жүзіндегі қолданылуы сынға түсті, себебі экоқалалар шектеулі экологиялық қауіпсіздікке деген сұраныспен құрылды. Федерико Кугурулло бұл сынды экологиялық қауіпсіздіктің орнына әлеуметтік теңсіздікті күшейтетін, өзінің ішінде жақсы жұмыс істейтін, бірақ үлкен картинада тұрақсыз болатын оқшауланған жүйелерді бейнелейтін метафора ретінде пайдаланды.
Eco cities have also been criticized to have biases towards the economic and environmental pillars of sustainability while neglecting the social pillar. The practical translations of the concept have faced criticism as eco cities have been driven by the demand for bounded ecological security. was used by Federico Cugurullo to metaphorically symbolize this criticism of the concept that increases social stratification in exchange for ecological security, creating isolated entities that could work perfectly within themselves, but fall apart when brought in a larger view.