Кіріспе

Тоғыз өмір – Урсула К. Ле Гуиннің 1968 жылғы ғылыми фантастикалық повесі. Алғаш рет Playboy журналында жарияланған (кейін The Wind's Twelve Quarters жинағында қайта басылды), бұл әңгіме адам клондау арқылы өзіндік сана мен басқалар туралы түсініктерді зерттейді. Жарияланған кезде Ле Гуин оны толық атымен емес, әріптерімен (U. K. Le Guin) жариялауды жөн көрді, себебі Playboy редакциясы әйел автордың оқырмандарды "қынжылтуы" мүмкін екенін ұсынған. Ле Гуин былай деді: "Playboy сол кезде санасын жаңартпағаны таңқаларлық емес, бірақ мен олармен қаншалықты ойсыз келіскенімді қазір ғана түсініп, таң қалып тұрмын. Бұл мен редактор немесе баспагерден, әйел жазушы ретінде, жыныстық дискриминация деп түсінген алғашқы (және жалғыз) жағдай болды; және бұл соншалықты абсурдты, соншалықты күлкілі көрінді, мен оның маңызды екенін байқамадым". Бұл әңгіме алғаш рет ұлттық деңгейде танымал болғанда, президент Линдон Б. Джонсон Playboy журналында оны тауып, жоғары баға берген. Президенттің қолдауы әңгіменің ел бойынша тез тарауына және өте жағымды нәтижелерге әкелді. 1969 жылы бұл повесть ең үздік повесть номинациясы бойынша «Небюла» сыйлығына ұсынылды. «Тоғыз өмір» – Ле Гуиннің «қатаң ғылыми фантастика» деп сипаттаған, өзіндік сана ұғымын зерттеу үшін клондау идеясын пайдаланған сирек әңгімелерінің бірі.

Тақырыптар

"Тоғыз өмір" атты туындының негізгі тақырыбы – "өз" санасы. Кейбір сыншылар "Тоғыз өмір" туындысы "этикалық және әлеуметтанулық дилеммаларды бейнелеу үшін технологияны қолдану" тақырыбын да зерттейді, одан бөлек клондау, зерттеу, параноя және апат тақырыптары арқылы адамзат пен сана идеяларын қарастырады. Басқа сыншылар "Тоғыз өмір" туындысын көбінесе "нақты" ғылыми фантастика деп санайды, ол көзқарас тұрғысынан күдік тудырмайды және жасырын хабарламалар жоқ.