Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Матиас Корвиннің заңды емес ұлы (1473–1504)
Illegitimate son of Matthias Corvinus (1473–1504)
Иоанн Корвин (Corvin János, хорват тілінде: Ivaniš Korvin, румын тілінде: Ioan Corvin; 2 сәуір 1473 – 12 қазан 1504) – Венгрия королі Матиас Корвиннің және оның әйелі Барбара Эдельпоктың заңды емес ұлы.
John Corvinus (Corvin János, Croatian: Ivaniš Korvin, Romanian: Ioan Corvin; 2 April 1473 – 12 October 1504) was the illegitimate son of Matthias Corvinus, King of Hungary, and his mistress, Barbara Edelpöck.
Ерте өмір
Буда қаласында дүниеге келген ол әкесінің гербіндегі қарғадан (латынша: corvus) есімін алған. Матиас бастапқыда оны дін қызметкері болуға ниеттенген, бірақ Неапольдық Беатриче патшайымынан ұрпақ күту үмітін жоғалтқан соң, өмірінің соңында жас жігітті тақ мұрагері етіп бекітуді көздеді. Ол оған сан алуан құрмет пен байлық сыйлады, осылайша ол елдегі ең ірі байлыққа ие адамға айналды. Матиас оны ресми түрде мұрагері деп жариялады, оны Силезиядағы (Глогов герцогтігі) кең аумақты апанаждармен ханзада етіп тағайындады, корольдіктегі барлық бекіністердің командирлерін оған адалдық серт беруге міндеттеді және оған Миланның Бьянка Мария Сфорцасымен некелесуді ұйымдастыруға тырысты. Алайда, бұл жоба патшайым Беатриче жасаған қастандықтардың салдарынан сәтсіз аяқталды. Матиас сондай-ақ Иоаннның Киелі Рим императоры Фредерик III тарапынан Венгрияның тақ мұрагері ретінде мойындалуын қамтамасыз етуді жоспарлаған, бұл үшін Габсбургтер әулетінің барлық немесе бір бөлігінен мұрагерлік иеліктерінен бас тартуға келісім жасау керек еді; бірақ Матиас кенеттен қайтыс болғандықтан мәселе шешілмей қалды, ал жас ханзада күтпеген жерден өзін жаулардың ортасында жалғыз сезінді.
Born in Buda, he took his name from the raven (Latin: corvus) in his father's escutcheon. Matthias originally intended him for the Church, but on losing all hope of offspring from his queen, Beatrice of Naples, determined, towards the end of his life, to make the youth his successor on the throne. He loaded him with honours and riches until he was by far the wealthiest magnate in the land. He publicly declared him his successor, created him a prince with vast apanages in Silesia (Duchy of Głogów) made the commandants of all the fortresses in the kingdom take an oath of allegiance to him, and tried to arrange a marriage for him with Bianca Maria Sforza of Milan, a project which was frustrated by the intrigues of Queen Beatrice. Matthias also intended to make the recognition of John as Prince Royal of Hungary by Holy Roman Emperor Frederick III, in counterpart of relinquishing all or part of the conquered hereditary domains of the House of Habsburg; but his sudden death left the matter still pending, and the young prince suddenly found himself alone in the midst of enemies.
Матиас қайтыс болғаннан кейін
Тәжірибесіз және шешімсіз жас жігіт тез арада ең ұятты алдау-арбаудың құрбаны болды. Ол ең алдымен, Босния тажымен өтемақы алатыны туралы келісіммен таққа талап етуден ресми түрде бас тартуға көндірілді. Содан кейін ол Матиас сеніп тапсырған патшалық қазынамен оңтүстікке қарай зейнетке шығуға итермеленді, сол кезде әскер дереу оны қуалауға шықты, Бонефилд шайқасында (1490 жылдың 4 шілдесі, Толна округындағы Кёлесд маңында) оның әскерін таратты және бар мүлкін тонап алды. Осы уақытта, диета Богемия королі Владислав Ягиеллоны патша етіп сайлады (1490 жылдың 15 шілдесі), оған Джон өзінің жойылған бақытын сақтау үшін дереу құрмет көрсетуге асықты. Ол Славония және Опава герцогы ретінде де мойындалды, бірақ бес жылдан кейін екі лауазымнан да бас тартуға мәжбүр болды. Максимилианның Венгрияға басып кірген кезде ол Владиславқа үш маңызды бекініс – Прессбургтегі (қазіргі Словакиядағы Братислава), Комаром және Тата қалаларын тапсырып, тәжге адалдығын көрсетті, олар оның әкесі оған сеніп тапсырған еді. Бірақ енді, оның бейжайлығынан күш алған, палатин Стефан Заполя (? – 1499) бастаған жоғары лауазымды тұлғалар оның қалған барлық мүлкіне талап етуге кірісіп, оны көптеген қымбат сот процестеріне тартты. Олар мұны толыққанды жазасыз істей алды, өйткені олар жалқау және күдікшіл патшаның санасын оның қарсыласына қарсы улады.
The inexperienced and irresolute youth speedily became the victim of the most shameful chicanery. He was first induced formally to resign his claims to the throne, on the understanding that he was to be compensated with the crown of Bosnia. He was then persuaded to retire southwards with the royal treasures which Matthias had confided to him, whereupon an army immediately started in pursuit, scattered his forces in the battle of Bonefield (July 4, 1490, near Kölesd in Tolna county), and robbed him of everything. Meanwhile, the diet had elected Vladislaus Jagiellon of Bohemia King (15 July 1490), to whom John hastened to do homage, in order to save something from the wreck of his fortunes. He was also recognized as duke of Slavonia and Opava, but compelled to relinquish both titles five years later. On the invasion of Hungary by Maximilian, he showed his loyalty to the crown by relinquishing into the hands of Vladislaus the three important fortresses in Pressburg (present day Bratislava in Slovakia), Komárom and Tata, which had been entrusted to him by his father. But now, encouraged by his complacency, the chief dignitaries, headed by the Palatine Stephen Zápolya (? – 1499), laid claim to nearly all his remaining estates and involved him in a whole series of costly processes. This they could do with perfect impunity, as they had poisoned the mind of the indolent and suspicious king against their victim.
Неке және балалылық
1496 жылы Корвинус Бернард Франгепан мен Луйзаның қызы Беатрис Франгепанға үйленді (Луйза 1455 ж.т.). Оның мүмкіндіктері жақсарды және 1498 жылы ол Хорватия мен Славонияның тұрақты Бані атанды. 1499 жылдан 1502 жылға дейін ол Боснияның түріктер басып алмаған бөліктерін сәтті қорғады, ал келесі жылы Палатин лауазымына үмітттенді, бірақ Беатрис патшайымы мен оның басқа жауларының одағынан жеңілді. Ол 1504 жылдың 12 қазанында Крапинада қайтыс болды, екі ұлы – Кристофер (1499 ж. 17 наурыз 1505 ж.) және Висуп (1504-1505 ж.) және қызы Елизавета (1496-1508 ж.) қалды.
In 1496 Corvinus married Beatrice Frangepán, the daughter of Bernard Frangepán and Lujza v=sup (b.1455). His prospects now improved, and in 1498 he was created perpetual Ban of Croatia and Slavonia. From 1499 to 1502 he successfully defended the unconquered parts of Bosnia against the Turks, and in the following year aspired to the dignity of Palatine, but was defeated by a combination of Queen Beatrice and his other enemies. He died at Krapina on 12 October 1504, leaving two sons, Christopher, (1499 17 March 1505), and v=sup (1504 1505), and a daughter, Elisabeth (1496 1508).
Генетика
2021 жылы Венгрия зерттеу институты Лепоглавадағы Берекетті Мария шіркеуіндегі Джон Корвин мен Кристофер Корвиннің қалдықтарынан олардың генетикалық құрамын анықтау мақсатында Корвин қабірінен сүйек үлгілерін жинады. Эндре Непаракскидің командасы жаңа буын секвенирлеу технологиясын қолданып, Хуняди әулетінің соңғы екі еркек мүшесінің толық геномдық тізбектерін сәтті анықтады, ал генетикалық зерттеудің нәтижелері 2022 жылы Heliyon журналында жарияланды.
Bone samples were collected in the Corvinus grave from the remains of John Corvinus and Christopher Corvinus in the church of the Blessed Virgin Mary in Lepoglava by the Institute of Hungarian Research in 2021 to define their genetic composition. The team of Endre Neparáczki successfully identified the whole genome sequences of the last two male members of the Hunyadi family by next generation sequencing technology, and the genetic study was published in Heliyon in 2022.