Кіріспе

Американдық жазушы (1888–1968)

Генри Бестон (1 маусым 1888 – 15 сәуір 1968) – американдық жазушы және табиғатты зерттеуші, ең белгілісі 1928 жылы жазылған «Ең шеткі үй» атты еңбегінің авторы ретінде танылған.

Ерте өмір және еңбек

Генри Бесттон Шехан, ол Куинсиде, Массачусетс штатында ата-анасы – доктор Джозеф Шехан және Мари Луиза (Морис) Бесттон Шеханмен, сондай-ақ дәрігер ағасы Джорджбен бірге дүниеге келді және өсті. Бесттон Квинсидегі Адамс академиясын бітіргеннен кейін Гарвард колледжінде А. А. (1909) және М. А. (1911) дәрежелерін алды. Гарвардта оқыған кезінде ол Массачусетс штатының Топсфилд қаласындағы тарихи Парсон Капен үйінде тұрды. 1912 жылы Бесттон Лион университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1914 жылы Гарвардқа ағылшын тілі кафедрасының ассистенты ретінде оралды. 1915 жылы Бесттон француз армиясына қосылып, жедел жәрдем машинасының жүргізушісі болды. Оның Le Bois le Pretre және Верден шайқасындағы қызметі алғашқы кітабында, «Ерікті Пойлу» деп сипатталған. 1918 жылы Бесттон АҚШ Әскери-теңіз күштерінің баспасөз хатшысы болды. Осы кезеңдегі ерекшеліктері – британдық Ұлы флотымен бірге саяхаттаған және ұрыс кезінде батып келе жатқан американдық эсминецінде болған жалғыз американдық тілші болу. Оның журналистік еңбегінің екінші кітабы «Толық жылдамдықпен алға» осы оқиғаларды баяндады. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Бесттон «Генри Бесттон» деген атпен ертегілер жаза бастады. 1919 жылы «От шамшырағы» ертегі кітабы, ал 1923 жылы «Жұлдыздың ғажайыбы» кітабы жарық көрді. Осы жылдары ол The Atlantic Monthly журналының бөлімшесі – The Living Age журналының редакторы болып жұмыс істеді. Ол болашақ әйелі Элизабет Коутсвортпен танысты, ол балалар әдебиетінің авторы болды және олардың Маргарет және Кэтрин есімді екі қызы болды. [3]:97 Олар Массачусетс штатының Хингхам қаласында және Мэн штатының Ноблборо қаласындағы Шымкент шаруашылығында тұрды. [6] осы уақыт ішінде.

"Ең шеткі үй"

"The Outermost House" қазір Кейп-Код табиғаты әдебиетінің классикасы саналады және Бесттонның "Кейп-Кодтың Ұлы жағажайда өткізген бір жылы" деп атаған кезеңнен кейін жазылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы тәжірибесінен рухани түрде діңгелек болған Бесттон тыныштық пен жалғыздық іздеп, Истхэмдегі сыртқы жағажайға шегінді. "Табиғат – біздің адамгершілігіміздің бір бөлігі, ал осы құдайлық сырды сезінбеген адам адамдығынан айырылады", – деп жазды Бесттон. Өзін "жазушы-табиғат зерттеуші" деп таныстырған Бесттон қазіргі заманғы экологиялық қозғалыстың негізін қалаушыларының бірі саналады, ал "The Outermost House" Кейп-Код ұлттық жағажайын құруға ықпал еткен маңызды факторлардың бірі деп есептеледі. Жазушы Рейчел Карсон Бесттонның оның жазуына ең көп әсер еткен автор екенін айтқан. Бесттон "Фо'кастл" деп атаған 20x16 өлшемдегі үйді 1925 жылдың көктемінде Истхэмдегі ағаш шебері Харви Мур салды. Бесттон онда шамамен екі жыл тұрды, кейде жағажайдан кетіп, бірақ қыста Кейпке соққан көптеген қатыгез дауылдар кезінде көбінесе жағажайда болды. Оның үйі Наусет жағалау күзет бекетінен оңтүстікке қарай екі шақырым жерде орналасқан, алдында Атлант мұхиты және артында Наусет батпағы жатыр. Оның жалғыз көршілері жағалауды патрульдеген жағалау күзетшілері болды. "The Outermost House" 1928 жылы жарық көрді және содан бері ондаған рет қайта басылды. 2007 жылы аудиокітап нұсқасы шықты.

Ең шеткі үйден шығу

Бесттон 1929 жылы жазушы Элизабет Коутсвортқа үйленді, және олар бірге Ноблборо қаласындағы (Мэн штаты) «Шымкент фермасы» деп аталатын шаруашылық үйін сатып алды. Мэн штатында тұрғанда Бесттон тағы бірнеше кітап жазды («Солтүстік шаруашылық» және «Шөптер мен Жер» кітаптарының ішінде), бірақ «Ең шеткі үйде» жеткен кең танымалдылығына ешқашан жақындамады. 1940 жылдары Бесттон Боудоин колледжінен, Дартмут колледжінен және Мэн университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды, сондай-ақ Гарвардта Фи Бета Каппаның құрметті мүшесі болды. Ол сонымен қатар National Audubon Magazine журналының құрметті редакторы болып тағайындалды. 1949 жылы «Ең шеткі үй» кітабының жиырма жылдық мерейтойлық басылымы жарық көрді. Бесттон Мэн штаты, ақ қарағай және көк су туралы жазбалар жинағын да редакциялады (1950). Бесттон Дартмут колледжінде тұрақты түрде лекция оқыды және 1950 жылдары «The Atlantic» және «Christian Science Monitor» сияқты басылымдарға мақалалар жазды. Ол сонымен қатар балалар әдебиетіндегі бұрынғы жұмыстарын қайта қарастырып, 1952 жылы «Генри Бесттонның ертегілері» кітабын жариялады. 1954 жылы Америка өнер және ғылым академиясының (AAAS) мүшесі болып сайланды. 1959 жылы ол AAAS-тің Эмерсон-Торо медалін алған үшінші адам болды, бұрын тек Роберт Фрост пен Т.С. Элиот ғана осы медальмен марапатталған. Бесттон 1959 жылы «Fo'castle» атты шатырын Массачусетс Аудубон қоғамына сыйға берді. Онда тұрғандардың бірі – Массачусетс штатының Шарон қаласынан келген Нэн Тернер Валдрон болды, ол 1961 жылдан 1977 жылға дейін әр жыл сайын бірнеше аптасын осында өткізді. Оның тәжірибелері «Ең шеткі үйге саяхат» кітабында баяндалған. Денсаулығы нашарлаған Бесттон 1964 жылдың 11 қазанында өзінің әйгілі үйі Ұлттық әдеби ескерткіш ретінде ашылғанда Истхэм жағажайына соңғы рет келді. Бесттон 1968 жылдың 15 сәуірінде Мэн штатының Ноблборо қаласында қайтыс болды және «Шымкент фермасындағы» шағын зиратқа жерленді. «Шымкент фермасы» 2007 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1978 жылдың ақпан айында қысқы дауыл кезінде үйді жойқын толқындар ағызып кетті. Валдрон жазғандай, жыл сайын мыңдаған адамдар осы адам туралы көбірек білу үшін жағажайға келеді, ол «ұлы шындықты іздеп, оны адамның рухынан тапты», – деп оның Ұлттық әдеби ескерткіш тақтасында жазылған. «Көптеген адамдар кітапты біледі, кейбіреулері оны өзімен бірге алып жүреді», – деп жазды Валдрон. «Олар әлі де келіп тұрады, олардың таңғалу сезімінен және оның үміт көрінісіне тартылған іздеушілер».