Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Север ауруы, сонымен қатар апифизит деп те аталады, өсіп келе жатқан балаларда өкше (немесе кальканеус) өсу пластинасының артқы бөлігіндегі қабыну. Бұл жағдайдың себебі өкшеге қайталап түсетін стресс деп саналады. Бұл жағдай қауіпсіз және жиі кездеседі, әдетте өсу пластинасы жабылғанда немесе физикалық белсенділік азайған кезде өтеді. Бұл ауру еркектер мен әйелдердің екеуінде де кездеседі. Ағзаның әртүрлі жерлерінде апифизиттен туындаған ауру болуы мүмкін. Тағы бір жиі кездесетін жер – тізе алды, ол тізелік туберкулезінің апифизиті немесе Осгуд-Шлаттер ауруы деп аталады.
Sever's disease, also known as calcaneus apophysitis, is an inflammation at the back of the heel (or calcaneus) growth plate in growing children. The condition is thought to be caused by repetitive stress at the heel. This condition is benign and common and usually resolves when the growth plate has closed or during periods of less activity. It occurs in both males and females. There are a number of locations in the body that may get apophysitis pain. Another common location is at the front of the knee which is known as apophysitis of the tibial tuberosity or Osgood–Schlatter disease.
Симптомдары
Балаларда өкше сүйек апифизиті болғанда, көбінесе өкше артқы бөлігінде ауырсыну шағымданады. Бұл ауырсыну секіру кезінде және кейбір жүгіру спортында күшейеді. Кейде ауырсыну балалардың ақсауына себеп болып, нашар спорттық көрсеткіштерге немесе кейбір спорт түрлеріне қатысудан бас тартуға әкелуі мүмкін. Өкше артқы бөлігі қызарып немесе ісіп кетпейді, егер аяқ киімден ысыру болмаса. Өкше артқы бөлігі іштен және сырттан қысылғанда, өкше сүйек апифизиті бар балалар ауырсынуды сезінеді. Өкше сүйек апифизитін диагностикалау үшін аяқ рентгені қажет емес, өйткені өсу пластинасы ауырсыну болғанда да, болмағанда да бірдей көрінеді. Денсаулық сақтау мамандары симптомдар әдеттегі көріністен өзгеше болғанда немесе өкше ауруына әкелген жарақат болғанда ғана зерттеуге жолдама беруі керек. Сондықтан, Север ауруының диагностикалауы негізінен ауру тарихы мен физикалық тексеру нәтижелеріне сүйенеді.
Children with calcaneal apophysitis commonly complain of pain at the back of the heel. This pain increases with jumping and some running sports. Sometimes, the pain makes children limp and may result in poor sports performance or them not wanting to participate in some sports. The back of the heel is never swollen or red, unless there has been shoe rubbing. When the back of the heel is squeezed from the inside and outside, children with calcaneal apophysitis will report pain. Foot radiographs are not needed to diagnose calcaneal apophysitis as the growth plate can look similar with or without pain. Health professionals should only refer for imaging when the symptoms don't match with the usual presentation or there has been an injury that has resulted in heel pain. Therefore, the diagnosis of Sever's disease is primarily from history and physical assessment.
Себеп
Толыққанды аяқ сүйегінің апифизитінің пайда болу себептері немесе оның алдын алу жолдары белгілі емес. Оның орнына, апифизит дамуына әсер ететін факторлар бар. Осы типтегі өкше ауыруына шағымданатын балалар көбінесе бойы ұзын (жақында өсім болған болуы мүмкін) немесе салмағы артық болады. Олар баскетбол немесе футбол сияқты көп секіру, жүгіру немесе бағытты жиі өзгертуді қажет ететін спорт түрлерін ойнайды. Қатты беттерде ойнау да осы жағдайдың жиірек кездесуіне себеп болуы мүмкін. Кейде балалар жаңа спорт түрін бастағанда немесе жаңа маусымның басында осы ауырудан шағымданады. Апифизит жасөспірім шақта да пайда болатындықтан, ол қарқынды өсумен және бұлшықеттардың керілуімен байланысты деп есептеледі, бірақ бұл барлық балаларға тән емес. Аяқ пішінінің (жоғары көтеріңкі немесе жалпақ табан) осы жағдайға байланысты болуы мүмкін деген хабарлар да бар. Бірақ ірі зерттеулерде апифизиті бар балалардың аяқ пішіні ауыруы жоқ балалардың аяқ пішінімен салыстырғанда айтарлықтай ерекшеленбеді. Яғни, кейбір балаларда жоғары көтеріңкі немесе жалпақ табан болғанымен, олардың барлығында апифизит дами қоймайды.
There are no known causes of calcaneal apophysitis or any ways that it can be prevented. Instead there are things that may contribute to calcaneal apophysitis developing. Children who complain of this type of heel pain commonly are taller (may have just had a growth spurt) or heavier. They also often play sports that have higher jumping, running or direction changes like basketball or soccer. It can also occur more in children who play on hard surfaces. Sometimes children who also start a new sport also complain on this pain or it may happen at the start of a new season. Because calcaneal apophysitis also occurs around puberty, it is thought that it is related to rapid growth and perhaps muscle tightness, but this is not the case for all children. There have been reports that it may also be associated with foot posture (high arches or flat feet). But in large studies, children with calcaneal apophysitis had similar foot postures to children without pain. This means, while some children have high arches or flat feet, not all will get calcaneal apophysitis.
Қайтару
Север ауруы қауіпті емес, көптеген балалар медициналық көмексіз жазылып кетеді. Егер мұз қою сияқты үй шарларында жасалатын емдеулер немесе спорт түрін өзгерту көмектеспесе, балаларға жеке ем тағайындау және оның шынымен де тапалақ апофизиті екеніне көз жеткізу үшін медицина маманының қарауы қажет. Бұл жағдай аяқ немесе білезікке ұзақ мерзімді проблемалар тудырмайды. Тапалақ апофизитінен туындаған ауырсыну тез басылып кетсе де, ол уақыт-уақытпен қайта оралуы мүмкін. Бұл ауру балалар 12–15 жасқа дейін пайда болуы мүмкін.
Sever's disease is not a serious condition and many children get better without needing health professional care. If use of home treatments like putting ice on the heels or changing sport don't work, children should be assessed by a health professionals to personalise the treatment and make sure it really is calcaneal apophysitis. This condition does not have any long term foot or ankle problems. While pain from calcaneal apophysitis can go away quickly, it often comes back from time to time. It can appear until children are 12–15 years old.
Епоним
Бұл жағдайдың дұрыс атауы – өкіше апифизиті. «Север ауруы» термині 1912 жылы америкалық ортопед-хирург Джеймс Уоррен Север (1878–1964) бұл жағдайды алғаш рет сипаттағаннан кейін пайда болды. Север 1940 жылы «Ортопедиялық хирургияның принциптері» атты еңбегін «Макмиллан» компаниясы арқылы жариялады. Север оны апофиздік зақымдану деп сипаттады, және ол жұқпалы да, прогрессивті де емес болғандықтан, «ауру» деген атау уақыт өте келе сирек қолданылады.
The correct term for this condition is calcaneal apophysitis. The term Sever's disease was coined after it was first described by James Warren Sever (1878–1964), an American orthopedic doctor, in 1912. Sever published The Principles of Orthopaedic Surgery in 1940 through the Macmillan Company. Sever described it as an apophyseal injury and given it is neither contagious nor progressive, the disease label is being used less with time.