Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Завия /z//ɑː/'/w//iː//ə/, ресми атауы Завия (الزاوية, транслитерация: Az Zāwiyaẗ, немесе Zavia, варианттары: الزاوية الغربية Az Zawiyah Al Gharbiyah, Ḩārat az Zāwiyah, Al Ḩārah, El Hára және Haraf Az Zāwīyah), Ливияның солтүстік-батысындағы қала, Триполиден батысқа қарай Жерорта теңізінің Ливия жағалауында, Триполитанияның тарихи аймағында орналасқан. Завия – Завия ауданының орталығы.
Zawiya /z//ɑː/'/w//iː//ə/, officially Zawia (الزاوية, transliteration: Az Zāwiyaẗ, or Zavia, variants: الزاوية الغربية Az Zawiyah Al Gharbiyah, Ḩārat az Zāwiyah, Al Ḩārah, El Hára and Haraf Az Zāwīyah), is a city in northwestern Libya, situated on the Libyan coastline of the Mediterranean Sea about west of Tripoli, in the historic region of Tripolitania. Zawiya is the capital of the Zawiya District.
Шолу
Ливияның 1973 және 1984 жылғы халық санақтарында қалада шамамен 91 603 адам тұрды; сол кезде және, мүмкін, бүгінгі күнге дейін Ливияда халық саны бойынша бесінші ірі қала (Триполи, Бенгази, Мисрата және Байдадан кейін). 2011 жылы Зәуияның халқы шамамен 200 000 адамды құрады, олардың көп бөлігі қала ішінде шоғырланған. Зәуияда 1988 жылы құрылған Әл-Зәуия университеті бар. Қаланың жанында мұнай кені орналасқан, сондай-ақ Зәуия Ливиядағы ең маңызды екі мұнай өңдеу зауытының біріне ие. Зәуия бірінші Ливия азамат соғысындағы ең қызыл даулы шайқастардың ортасы болды, себебі ол ұлттық астана Триполи мен Тунис шекарасы арасындағы өте маңызды бағытты бақылайды.
In the Libyan censuses of 1973 and 1984, the city counted about 91,603 inhabitants; it was then – and possibly continues to be today – the fifth largest city in Libya by population (after Tripoli, Benghazi, Misrata and Bayda). In 2011, Zawiya was estimated to have a population of about 200,000 people, most of whom were concentrated in the city. Zawiya has a university named Al Zawiya University, founded in 1988. There is also an oil field near the city and Zawiya has one of the two most important oil refineries in Libya. Zawiya was the site of some of the fiercest fighting in the first Libyan Civil War, as it controls the vital route between the national capital Tripoli and the Tunisian border.
Климат
Зәуияның ыстық, жартылай шөлейтті климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі BSh).
Zawiya has a hot semi arid climate (Köppen climate classification BSh).
Ливиядағы азаматтық соғыс
Бірінші Ливия азаматтық соғысы кезінде Ливия оппозициясы мен Муаммар Каддафи үкіметі арасында қалада және оның төңірегінде қызу шайқастар болды. Каддафи қала тұрғындарына арналған телефон арқылы сөйлегенде, наразылық білдірушілердің есірткі мен алкогольдің құрбаны болған, "жою мен саботажға" ие болған жастар екенін айтты. Тағы бір мәліметке сәйкес, 2011 жылдың 6 наурызында режимнің зорлық-зомбылығы күшейе бастады және келесі күндері одан да өршіді: "Үйлерінің алдында отырған балалар атылып, аурухана бомбаланды. Жарақат алғандардың қайда баратынын білмеймін". 10 наурызда қала Каддафи тараптастарының бақылауына қайта келді. 18 наурызда қалада наразылық акциялары қайта басталғаны хабарланды. 2011 жылдың сәуір айының басында көтеріліс қатал түрде басылып, қала "Каддафинің қолына қайта оралды, өзінің ауласында көтерілуге батыл болған еді". Каддафидің танктері мен снайперлері кірген кезде жарақат алғандар мен қаза тапқандарға көмек көрсетілген шейхтар алаңынан көрінетін басты мешіт "толыққанды қиратылды, одан ешбір із қалмады". Көтерілісшілердің мәліметінше, соңғы апталарда мыңдаған зауиялықтар сұраққа алу үшін әкетілді. Расталмаған мәліметтер бойынша, қала орталығында 10 Каддафиге қарсы күресшілер жерленген. Шайқас аяқталғаннан кейін қабірлер мен денелердің іздері табылған жоқ. Каддафи әскерлері Зауияны басып алғаннан бері революционерлер Каддафи сарбаздарына қарсы партизандық тактика қолданып келеді. Көптеген жағдайларда көтерілісшілер Каддафи әскерлеріне шабуыл жасады, бірақ оларды анықтаудан сақтау үшін түнгі уақытта жасырынуға мәжбүр болды. 11 маусымда шамамен жүз көтерілісші қалаға еніп, кейбір аудандарды бақылауға алғанын мәлімдеді, бұл Каддафи әскерлерінің наурызда қайта басып алғаннан бергі лоялистер мен оппозиция күштері арасындағы алғашқы маңызды қақтығыс болды. Жалғасып жатқан шайқасқа байланысты, лоялистік күштер қаладан өтетін маңызды тас жолды, Каддафи соғыс күштері үшін өте маңызды экспресс-жолды жапты. Келесі күні Каддафи бригадалары көтерілісшілерді қаладан ығыстырып шықты және қалаға апаратын жол қайта ашылды. 6 тамызға қарай көтерілісшілер Зауияға шабуыл жасады, ал қаладағы революционерлер көтерілісшілер қалаға жеткенде оларға қолдау көрсетіп, көтеріліске қатысатындарын мәлімдеді. Тамыз айының басында Каддафиге қарсы күштер Зауия төңірегіндегі жазықтарға шабуыл жасап, қала шетіне жетті, бірақ позицияларын ұстай алмады. 13 тамызда соңғы шайқастың нәтижесі туралы әртүрлі хабарлардың арасында Al Jazeera Arabic Каддафи күштері Зауияны тастап кеткенін, ал Каддафиге қарсы күштер сол күні қалаға енгенін хабарлады.
During the first Libyan Civil War, severe fighting between the Libyan opposition and the government of Muammar Gaddafi took place in and around the city. In a phone call specifically aimed at its residents, Gaddafi said the protesters were young people that had been duped into "destruction and sabotage" with drugs and alcohol. According to another report, regime violence began to escalate on the morning of 6 March 2011, and intensified in the following days – " Children have been shot while sitting in front of their houses, the hospital has been bombarded. I don't know where the injured are going to go." On 10 March, the city was retaken by pro Gaddafi forces. On 18 March, it was reported that protests had once again appeared in the city. By early April 2011, the uprising, having been brutally quashed, the city was " back under Gaddafi's thumb after daring to rise up in his very own backyard." The main mosque that overlooked Martyrs' Square where the injured and dying were treated when Gaddafi's tanks and snipers moved in, had been "completely destroyed, not a trace left." Thousands of Zawiyans had been taken away for questioning in the last few weeks, according to rebel sources. Un confirmed reports stated that as many as 10 anti Gaddafi fighters were buried in the town center. After the battle, no trace of the graves or bodies was seen. Since Gaddafi's troops took control of Zawiya, the revolutionaries have been using guerrilla action against Gaddafi's soldiers. On various occasions rebels have ambushed Gaddafi's men but had to use night cover to prevent detection. On 11 June, around one hundred rebels infiltrated the city and claimed that they won control of some sections, marking the first significant clashes between loyalist and opposition forces since it was recaptured by Gaddafi's troops in March. Due to the ongoing fighting, loyalist forces closed down a highway that crosses the town, a key expressway for Gaddafi's war effort. The next day, rebels were pushed out of the city by Gaddafi brigades and the road to the city reopened. As of 6 August, rebels had launched an offensive towards Zawiya, and revolutionaries in the city allegedly said they would rise up in support of the rebels when they reached the city. In early August, anti Gaddafi forces launched an offensive into the plains surrounding Zawiya reaching the outskirts of the city but not holding positions. On 13 August, amid conflicting reports about the outcome of the latest fighting, Al Jazeera Arabic announced that Gaddafi forces had abandoned Zawiya, and anti Gaddafi forces had moved in on the same day.
Спорт
Шаһарда негізінен футболға арналған көпмақсатты стадион, Зәуия стадионы орналасқан.
The multi purpose stadium, Zawiya Stadium, which is mainly used for football, is located in the city.