Кіріспе
Норвегиялық заңгер және саясаткер Кнут Сторбергет (6 қазан 1964 жылы туған) – Норвегияның заңгері және Еңбек партиясының саясаткері. Қазіргі таңда 2019 жылдан бері Иннланд әкімшілік аймағының әкімі болып қызмет етеді. Бұрын 2005-2011 жылдары Йенс Столтенберг үкіметінде Әділет министрі қызметін атқарған. Сондай-ақ ол 2001-2017 жылдары Хедмарк округінен парламент депутаты, ал 1993-2001 жылдары сол округтен парламент депутатының орынбасары болды.
Knut Storberget (born 6 October 1964) is a Norwegian lawyer and politician for the Labour Party. He is currently serving as the county governor of Innlandet since 2019. He previously served as Minister of Justice under Jens Stoltenberg from 2005 to 2011. He was also an MP for Hedmark from 2001 to 2017, and deputy MP for the same constituency from 1993 to 2001.
Ерте өмір және білім
Сторбергет 1964 жылдың 6 қазанында Хедмарк округіндегі Эльверум шағын қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – орманшы Ларс Сторбергет (1921–1992), анасы – медбике Марит Дрангсхолт Салвесен (1923–1992). Орта мектепті бітірген соң Осло университетіне оқуға түсып, 1985 жылы саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Кейіннен 1990 жылы сол университетте заң факультетін бітіріп, заңгер дипломын иеленді.
Саяси мансап
1992 жылдан 2002 жылға дейін ол адвокат ретінде жұмыс істеді, бірнеше резонанстық істерге қатысты, оның ішінде Жоғарғы Сотта. Ол, атап айтқанда, қорғаушы адвокат болды. Жергілікті деңгейде ол 1991 жылдан 1999 жылға дейін Еңбек партиясынан Эльверум қалалық кеңесінің мүшесі болды.
Парламент
Ол алғаш рет 2001 жылы Норвегия парламентіне Хедмарктен сайланды және үш рет қайта сайланды. Бұған дейін ол 1993–1997 және 1997–2001 жылдарығы мерзімдерде депутаттың көмекшісі болып қызмет атқарған. 2005 жылдың қазан айында ол екінші Столтенберг кабинетінде Әділет министрі және Полиция министрі болып тағайындалды. Оның парламенттегі орнын 2005–2009 жылдары Томас Брин, ал 2009–2011 жылдары Тор Лиллеховде иеленді. Министрліктен кеткеннен кейін Сторберге өзінің туған Хедмарк округінен парламент депутаты болып қайта сайлануға ниетті екенін мәлімдеді. Оның партиядан кандидат ретінде ұсынылу мүмкіндігіне нұқсан келтіруі мүмкін деген пікірлер айтылды, себебі ол даулы Уақытша және агенттік жұмыскерлер туралы директиваны қолдады. Бұл директиваға еңбек одақтары қарсы шықты, олар Лейбористтік партия кандидаттарын іріктеуге зор ықпал етеді. Бірақ 2012 жылдың 1 желтоқсанында ол бірауыздан қайта ұсынылып, 2013 жылғы сайлауда Хедмарк Лейбористтік партиясының тізімінде бірінші орынға ие болды. 2016 жылдың 14 маусымында Сторберге 2017 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. Facebook-та ол «жаңа күштер енді келіп жетті» деп жазды.
Әділет және полиция министрі
Норвегияның есірткі және есірткіге қатысты саясатын реформалауды ұзақ жылдар бойы қолдаған ол 2010 жылдың маусым айында есірткі қолдануды мүлдем жазаламауға ұйғарылғанын мәлімдеді. Есірткілерді заңсыз етудің оң әсерлерінің мысалы ретінде Португалияны келтірді. 2008 жылдың сәуірінде ол екі адамды өлтірді деген айыппен әділетсіз сотталған және үш жыл бұрын қайтыс болған Фриц Моеннің отбасына кешірім сұрады. Сторбергет: «Фриц Моен мен оны білген, оған жақын болған адамдарға, оған жасалған әділетсіздік үшін шын жүректен кешірім сұраймын және өкініш білдіремін» деді. Сторбергет сонымен қатар қылмыскерлерді қайта оңалтудың белсенді жақтаушысы, ол 2009 жылы Халденде Норвегияның ең заманауи түрмесін салды. Түрмедегі әрбір камерада плиткамен қапталған ванна бөлмелері мен жазық экранды теледидарлар болды. Жоба қылмыскерлер үшін «сәнді қонақ үй» болғаны үшін сынға ұшырады. Сторбергет сыншыларды «жарық сәулесі» деп атап, Норвегияның тұтқындарды «салқын камераларға» қамамайтынын айтты. Ол сондай-ақ түрмелердің толуына байланысты жазасын өтеуді күтіп тұрған сотталғандардың «кезегін» қысқартқанын мәлімдеді. Бұл сот жүйесін тиімдірек ететін реформалар мен түрмелердің санының артуына байланысты деді. Алайда оппозиция бұл көбінесе сотталғандардың мерзімінен бұрын босатылуынан және осылайша түрмеде бос орындардың пайда болуынан туындағанын мәлімдеді. Бір жыл өткен соң, кезек тағы да екі есеге өскені хабарланды.
Иннланд округінің губернаторы
2017 жылдың 21 маусымында ол Иннланд округінің тұңғыш әкімі болып ұсынылды. Ол 2019 жылдың 1 қаңтарында қызметке кірісті, бұл Хедмарк және Оппланд округтері ресми түрде бірігіп, Иннланд округін құрудан бір жыл бұрын болды.
Даулар
Сторбергеттің министр ретінде алты жыл қызмет еткен кезінде көптеген дау-дамайлар орын алды. Саяси ғалым Ханне Марте Наруд осы дау-дамайлардың көптігін Сторбергеттің нашар жоспарлау дағдыларымен байланыстырды.
Хиджаб ісі
2009 жылдың ақпан айында Ұлттық полиция дирекциясы сол кездегі Әділет және полиция министрі болған Сторбергетке хиджап деп аталатын діни киімнің полиция формасының бір бөлігі ретінде қолданылуына рұқсат беруді ұсынды. Кейіннен Сторбергет баспасөз хабарламасында жаңа ережелердің қолданылатынын растады. Бұл шешім сын-пікірлерге ұшырап, Ұлттық полиция кәсібудағы, оппозициялық Консервативтік, Прогресс, Орталық партиялары мен үкіметтік коалиция мүшелерінің қатты наразылығын тудырды. Содан кейін бірден баспасөз хабарламасы Әділет министрлігінің веб-сайтынан алынып тасталды, ал Сторбергет бұл мәселе бойынша шешім қабылдағанын жоққа шығарды. Премьер-министр Йенс Столтенберг Стортингте бұл мәселе жеткілікті түрде "зерттелмегенін" мойындады. Сторбергет 20 ақпандағы мәселені толығымен тоқтатты. Бұл мәселе бойынша өткен баспасөз конференциясында журналистер Сторбергеттен бұл мәселеге қатысты шешімді өзі қабылдады ма деп сұрады. Ол отставкаға кетуі үшін үлкен қысымға ұшырағандықтан, кімнің жауапты екендігі және бұл қалай болғаны туралы пікір білдіруден бас тартты, ал отыз минуттық сессияда "процесс" (ағылшын тілінде: Process) сөзін шамамен қырық рет айтты. Бірнеше күннен кейін ол "медициналық жағдай" болғаннан кейін қысқа уақытқа ауруханаға жатқызылды. Сарапшылар Сторбергеттің сол кезде демалыста болғандықтан, оның мемлекеттік хатшылары Астри Аас Хансен мен Хадия Таджик жасаған ұсынысты немесе оны бекіту туралы шешімді білмегені мүмкін екенін атап өтті. Алайда, Аас Хансен мен Таджикке қатысты айыптаулар расталған жоқ, ал басқа газеттерде әділет министрінің өзі бұл шешімді жасаған болуы мүмкін екені жазылды, осылайша дауыл кезінде кінәні екеуіне таңды.
Қылмыстық мәжбүрлеу туралы айыптаулар
2011 жылы 19 тамызда Утойя қырғынының құрбандарының адвокаты Метте Ивонн Ларсенге Сторбергет қоңырау шалған, және министр оған сын-ескертпелерін азайтуды сұраған деген сөз бар (ол қырғын кезінде және одан кейін полицияның әрекеттеріне жазбаша сын айтқаннан кейін, сондай-ақ клиенттері атынан полиция неліктен оқиға орнына ертерек келмегенін және [үкіметке тиесілі] тікұшақ неліктен дайын күйде болмағанын сұрағаннан кейін). Сторбергет бұл адвокатқа қоңырау шалып, оның сынаны жұмсартуын сұрағанын еске түсіре алмайтынын айтты.