Кіріспе

Nueva Pompeya (испан тілінде – Жаңа Помпей), көбінесе Pompeya деп аталады, Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы аудан. Оңтүстік жағында орналасқан бұл аудан ұзақ жылдар бойы танго дәстүрімен сіңген, қаланың жұмысшы табының аудандарының бірі болып келді, және осы жерде көптеген алғашқы танголар жазылып, орындалды. Ауданның тумасы, легендарлы танго композиторы Хомеро Манци, өте танымал тангосын ("Sur") Nueva Pompeya-да жазды, мұнда "Помпея және су тасқынының ар жағы" деп сипатталған көңілді көрініс, бүгінгі күнге дейін ауданның физиономиясының көп бөлігін анықтайды.

Тарих

Ньюэва Помпеяға өз атын 1900 жылы капуцин монахтары құрметке келтірген Помпея Розарийінің жандары берді. Осыған дейін ол көбінесе "Құрбақалар ауданы" деп аталды. Буэнос-Айрес сөйлеу тілінде "құрбақа" термині "көшедегі ақылды" адамды білдіреді, және шындығында, Ньюэва Помпеяның көптеген жастары осы күнге дейін солай есептеледі. Ньюэва Помпея негізінен Риачуэлоның солтүстігіндегі аллювиалды жазықта салынған, сол кезде ол жиі су тасқынына ұшырады. Осының салдарынан, онда халық тығыз қоныстанбады, кедейлік пен жоғары қылмыс деңгейімен танымал болды. 1930 жылға дейін, аймақта өнеркәсіптер құрыла бастағанға дейін, жергілікті тұрғындардың көпшілігі көршілес Парк Патрисиостағы ірі мал сою комбинатында жұмыс істеді. Ньюэва Помпеядан өтетін Саэнс даңғылы, жиырмасыншы ғасырдың басында мал сою орнына жол бойында өлген көптеген малдардың құрбаны болғандықтан, кейде "сүйектер көшесі" деп аталады. Аймақ сонымен қатар көптеген пульперияларымен де белгілі болды, олар кесушілер, тасымалдаушылар және гитарашылар жиі баратын, қарапайым мейрамханалар еді. Олардың екеуі әлі де мұражай ретінде сақталған: Ла Бланкеада және Мария Аделиа Пулпериа, оның ауласы соншалықты үлкен болды, ол 1880 жылы Буэнос-Айрестегі Ұлт пен сепаратистік топтар арасындағы қақтығыс кезінде далалық госпиталь ретінде пайдаланылды.

Экономика

ХХ ғасыр бойында аудан қазіргі қалалық келбетін қалыптастырды. 1938 жылы Матанса өзенінде неоколониалды стильдегі аркалармен және қиыршық тастан қаланған бағаналармен әсемделген көпір ашылды. Ауданның ерекше белгісі саналатын бұл көпір алғаш Валентин Альсина көпірі деп аталды, ал 1932 жылы қайтыс болған де-факто президент Хосе Феликс Урибурудың құрметіне оның есімімен аталып, кейін 2002 жылы бастапқы атауы қайта орнатылды. Ауданның тұрғын үйлердің көп бөлігі бір қабатты қатарласа салынған үйлерден тұрады. Нуэва Помпеяда көптеген қоғамдық қызметтер бар. 1940 жылы Саэнц даңғылының 1342 нөмірінде Католиктер үйі ашылды, ал 1965 жылы қала 27 метрлік жабық жүзу бассейнін (нататорий) салды. Карлос Вальдиссери, Католиктер үйінің негізін қалаушылардың бірі құрған Нуэва Помпеяның әлеуметтік-мәдени кешенін соңғы кезде оның ұлы, 91 жасында қайтыс болған Хорхе Вальдиссери басқарды. Аудан қаланың ең ірі шалаптар аймақтарының (вилла мизерияс, аргентиналық тілде) біріне де орналасқан. Аргентинаның солтүстігіндегі кедей ауылдардан және оның солтүстік көршісі Боливиядан келген көші-қондардың артуына байланысты, тұрғындарының көп бөлігі жұмысшы мамандығын меңгерген, әсіресе тігіншілер. Ауданды Саэнц даңғылы екіге бөліп өтеді, ол Нуэва Помпеяны Буэнос-Айрес провинциясындағы Валентин Альсинамен байланыстырады. Екеуінің де еңбек нарығында металлургия және ет өңдеу өсімдіктері басымдық құрды, бірақ 1980 жылдан кейін олар жабыла бастады, көбінесе нарықтың өзгеруінен емес, өндіріске кері әсер ететін экономикалық саясаттың салдарынан. Дегенмен, көптеген зауыттар әлі де жұмыс істеп тұр, ал кейбіреулері қойма және фабрикалық дүкендер ретінде пайдаланылады. Доктор Антонио Саэнц теміржол станциясының жанында, Саэнц және Морено даңғылдарының бұрышында Буэнос-Айрес құс жәрмеңкесі әр жексенбіде өтеді. Бұл жәрмеңке ән салайтын құстардың алуан түрлілігімен, әсіресе канорамен танымал. Бейзли көшесіндегі қытайлық бар ауданның ерекше мекемесі болып саналады. Оны танго әншісі Хорхе "Чино" Гарсес ашты және аутентикалық атмосфера іздеген танго жанкүйерлері жиі келеді. Бардың тұрақты клиенттерінің арасында испан актер Хосе Сакристан да бар, ол уақытын Буэнос-Айрес пен Испания арасында бөліп жүреді. Ауданның тангоға қатысты мұрасы лирик ақын Хомеро Манзиге көп қарызды. Табаре және Дель Барко Сентенера көшелерінің бұрышында, "Ақ қол" ("Mano Blanca") тангосында айтылған Хомеро Манзидің сөздері салынған қабырғалық сурет орналасқан, бірақ ең бастысы, Нуэва Помпея тангодағы аңызға толы орын екенін көрсетеді. Ауданның суретшілері Нуэва Помпеяның эмблемасын жасады. Онда шіркеу, Альсина көпірі, бандонеон және жұмысшының қолын құшақтап, амандасу белгісі жасап тұрған зиялы бейнеленген. Ауданның әлеуметтік көмек қоғамдарының бай дәстүрі бар, мысалы, аймақтың тұрғын үй жағдайын жақсартуға ынталандыру үшін қызметкерлер, саудагерлер және жұмысшылар құрған Нуэва Помпея әлеуметтік-мәдени кешені. 2000 жылдан бері олар Нуэва Помпеяның көптеген мұқтаж жандарға қоғамдық асханалар арқылы көмектесуде, соның ішінде Саэнц даңғылының 1340 нөміріндегі Хуанитаның кішкентай үйі бар. Сол кездегі экономикалық дағдарыс кезінде жұмыссыз қалған аудандық белсенді Хуана Изабель Фернандес осы орталықты ашты және Нуэва Помпея әлеуметтік-мәдени кешені мен басқа жергілікті тұрғындардың көмегімен оны басқаруын жалғастыруда.

Нюэва Помпея: Тангоның шынайы ошағы

1880 жылдан кейін еуропалық иммигранттардың уақтылы келгені Буэнос-Айресті түбінен өзгертіп жіберді. Олар көбінесе қаланың оңтүстік аймақтарына қоныстанды, олардың көптеген ұрпақтары бүгінгі күнге дейін сол жерде тұрып келеді. Ньюэва-Помпея ауданынан басқа, Ла-Бока және Барракас аудандарында да үй салып, көбінесе өздері салған шала-жартылай үйлерде тұрды. Оңтүстік Америка құрлығында жаңа өмірін бастағанда, олар Еуропаға қатысты, бірақ сонымен қатар өзгеше мәдениетті қалыптастырды. Осының ішінде тангоның бастауы жатыр. Танго алғаш рет Риачуэлоның жағасында серіксіз биленіп (немесе қимылдап) орындалды. Қазіргі Альсина көпірі орналасқан жерде алғаш рет көрсетілгеннен кейін, ол ұлттық, ал 1930 жылдан кейін халықаралық деңгейде танымал болды. Алғаш рет жұптармен Ньюэва-Помпея ауданымен шектес Коралес көшесі мен Ла Плата даңғылының қиылысындағы танго залында биленгені хабарланды. Жылдар өте келе, тарихи Қытайлық бар сияқты көптеген танго залдары ашылды, және Хомеро Манзи сияқты аңызға айналған тұлғалар өздерінің ең үздік туындыларын осы жерде жасады, соның нәтижесінде Ньюэва-Помпея тангоның нағыз бесігіне айналды.

Нюэва Помпеяның Розарий шіркеуі

Тарихи деректерге сүйенсек, Помпеи қаласында (Италия) жақында ғана қасиетті деп жарияланған Бартоло Лонго өртеуге дайындалып жатқан бір портретті байқады; ол портреттің кімге тиесілі екенін білмей, жанған суретті тамашалағанда оған қатты әуестенді. Портретте Санто-Доминго мен Сиеналық Әулие Екатеринаның қасындағы Розарийлік Мария бейнеленген. Ол оған шын ниетпен табынушы болды, оның культін таратуға кірісті және бірнеше жылдан кейін Аргентинаға көшіп, Буэнос-Айрестің оңтүстік жағындағы өзен бойында қоныстанды, баршаға "Помпея Розарийінің Әулиесі" туралы уағыз айтты. Сол кездегі дамылмаған аймақ көп ұзамай Нуэва Помпея деп аталды, ал портреттегі әулиелердің есімдері аймақтың екі маңызды көшесіне берілді. 1896 жылдың 14 мамырында көршілес Сан-Кристобаль приходының Әулие Винсент де Поль әйелдері сыйлаған жерде шіркеу құрылысы үшін алғашқы тас қаланды. Архитектор және суретші Аугусто Сезар Феррари басқарған құрылыс жұмысы тездетілді және Нуэва Помпея Розарийі шіркеуі 1900 жылдың 29 маусымында қасиетті деп жарияланды, ал 1905 жылы приход мәртебесіне ие болды. Бұл құдайы үй Буэнос-Айрестің басқа аймақтарында да танымал болған готикалық жаңғыру стилімен ерекшеленеді. Бір мұнараның биіктігі басым, ал кемедегі үлкен терезелер қасиетті Розарийдің он бес құпиясын бейнелейтін нұсқаулы аркалар түріндегі неміс жасаған әдемі витраждармен әшекейленген. Кішкентай бүйір мұнаралар мен әсем басты есік темірден құйылып жасалған. Ішінде 19 ғасырдың саудагер кемелері мен тарихи оқиғалардың майлы суреттері қабырғаларды жабады, ал діни тұлғалар мен діни мүсіндер басты залды сәндеп тұр. Аумақтың ортасында Помпея Әулиесіне арналған қоладан жасалған ескерткіш орнатылған. Шіркеудің бірнеше бөлігі 79 жылғы осы атпен аталатын қаланың қирауынан қалған қиыршықтардан салынған; шіркеу 1920 жылдары сенушілер санының артуына байланысты кеңейтілді. Бұған қоса, шіркеуде 1923 жылы Испаниядан әкелінген әулие Агустин де Памплона әкелген әсем қабырға сағаты бар. Дегенмен, 1935 жылға дейін жергілікті сағатшы Энрике Борнеман орнатқаннан кейін ғана шіркеуде қоңыраулар соғыла бастады. Нуэва Помпея Розарийі шіркеуі Буэнос-Айрестегі ең көп зиярат етілетін және архитектуралық маңызы бар нысандардың бірі болып табылады.