Автоизм спектрінің диагнозын қоюға арналған стандартизацияланған тесттер

Кіріспе

Аутизмді диагностикалық бақылау кестесі (ADOS) – аутизм спектрінің бұзылуын анықтауға арналған стандартталған диагностикалық тест. Протокол сарапшы мен бағалауға жататын адам арасындағы әлеуметтік өзара әрекеттесуді қамтитын құрылымдық және жартылай құрылымдық тапсырмалар жиынтығынан тұрады. Сарапшы бағалау нысанының мінез-құлқының ерекшеліктерін бақылайды және анықтайды, оларды алдын ала белгіленген санаттарға жіктейді, содан кейін осы жіктелген байқауларды сандық бағалар түрінде талдау үшін біріктіреді. Зерттеулер аутизм спектрінің бұзылуының ықтимал диагнозын анықтауға мүмкіндік беретін, аутистік белгілерді стандартталған түрде бағалауға жағдай жасайды. Аутизмді диагностикалық сұхбат (ADI R) – бұл бағалауға жіберілген адамның ата-аналарымен жүргізілетін, оның толық даму тарихын қамтитын құрылымдық сұхбат. ADI R-дың сезімталдығы ADOS-қа қарағанда төмен, бірақ нақтылығы шамалас.

Тарих

Алғашқы ADOS Кэтрин Лорд, Майкл Рутер, Памела С. ДиЛавор және Сьюзан Ризи тарапынан 1989 жылы құрастырылған.

PL-ADOS

Жас балаларда аутизмді анықтауға қажетті құралдарға жауап ретінде зерттеушілер тілге дейінгі аутизмді диагностикалық бақылау кестесін (PL ADOS) әзірледі. Іс-шаралардың мазмұны және жалпы форматы әңгімелесуге аз тәуелді болу үшін бейімделді.

ADOS-G

2000 жылы Лорд және оның әріптестері ADOS Generic (ADOS G) құралын адамдардың кең ауқымдағы даму деңгейін бағалау мақсатында енгізді. ADOS G модульдік форматты ұсынды, бұл даму және тілдік ерекшеліктерге қарай әртүрлі протоколдарды қолдануға мүмкіндік берді. Ол 2001 жылы Western Psychological Services арқылы саудаға түсті.

ADOS-2

2012 жылы екінші басылым жарық көрді, онда жаңартылған нормалар, 1-3 модульдер үшін жетілдірілген алгоритмдер және 12-30 айлық балаларды бағалауды жеңілдететін жаңа Toddler Module (T) енгізілді. Сонымен қатар, алгоритмге өзгерістер енгізілді, осылайша диагностикалық критерийлердің DSM 5-тегі жаңа өзгерістеріне сәйкес салалар бойынша есеп беру мүмкіндігі пайда болды. ADOS G әлеуметтік, коммуникативтік және әлеуметтік коммуникация салаларын анықтаса, ADOS 2 бұл салаларды біріктіріп, әлеуметтік әсерді көрсетті және шектеулі және қайталанатын мінез-құлықты (RRB) бағалау үшін жаңа сала қосты.

Әдіс

ADOS бірнеше құрылымдалған және жартылай құрылымдалған тапсырмалардан тұрады, оны жүргізу әдетте 30-60 минутты алады. Осы уақыт ішінде тексеруші қатысушыға аутизм диагнозына қатысты әлеуметтік және коммуникациялық мінез-құлықтарын көрсетуге бірнеше мүмкіндіктер ұсынады.

Жасөспірімдер модулі

Сәбилер модулі 12–30 айлық, сөз тіркестерін аз немесе мүлдем қолданбайтын балаларға арналған. Өмірдің алғашқы 2 жылында әлеуметтік қарым-қатынас пен мінез-құлық үлгілерінің өте өзгермелі болуы мүмкін болғандықтан, сәбилер модулі нақты диагноз қою емес, тұрақты бақылауды қажет ететін салаларды анықтау үшін қолданылады. Сәби өздігінен жүре білуі керек. Бұл модуль он бір негізгі тапсырмадан тұрады: жағдайлар бойынша есептер мұндай жалған оң нәтижелер балалық шақта басталатын шизофрения жағдайларында да кездесуі мүмкін екенін көрсетеді, бұл өте сирек кездесетін жағдай, оның жиілігі 40 000-нан 1 құрайды. Шизофрениямен ауыратын ересектерде аутистік белгілердің жиілігі жалпы халыққа қарағанда жоғарырақ екені дәлелденді, нәтижесінде ADOS балдары жоғарылайды, бірақ шизофрениямен ауыратын пациенттерде психоздың оң симптомдары да байқалады (мысалы, галлюцинациялар, қате түсініктер, формальды ойлаудың бұзылулары). 2016 жылғы зерттеуде КҚСБ (ADHD) диагнозы қойылған (және бір мезгілде ААС (ASD) диагнозы қойылмаған) балалардың 21%-ы ADOS жалпы баллы бойынша аутизм спектрінің шегінде балл жинады. 2018 жылғы Кохрейн жүйелі шолуы мектепке дейінгі жастағы балалардағы ADOS диагностикасының дәлдігін зерттеген 12 зерттеуді қамтыды (1 және 2 модульдер). Жалпы сезімталдық 0,94 (95% CI 0,89–0,97) құрады, ал жеке зерттеулерде сезімталдық 0,76–0,98 аралығында болды. Жалпы ерекшелік 0,80 (95% CI 0,68–0,88) құрады, ал жеке зерттеулерде ерекшелік 0,20–1,00 аралығында болды. Зерттеулер QUADAS 2 аясында қателіктерге қатысты бағаланды; 12 зерттеудің 8-і қателіктерге жоғары тәуекел бар деп бағаланды, ал қалған төртеуі үшін қателіктерге қатысты тәуекелді дұрыс бағалау үшін жеткілікті ақпарат болмады. Авторлар ADOS 2 үшін зерттеулерді анықтаған жоқ; шолу мектепке дейінгі жастағы балалармен (орташа жасы 6 жасқа дейін) шектелді, бұл мета-талдаудан 3 және 4 модульдерді алып тастады. Бір зерттеу ADI-R-мен бірге қолданылатын ADOS-тың қосымша сезімталдығы мен ерекшелігін қарастырды; бұл зерттеуде сезімталдық 14%-ға төмендегенінің есебінен (тек ADOS-қа қарағанда) ерекшелік 11%-ға жақсарғаны анықталды; алайда, сенім аралықтарының үстіне жабысуына байланысты бұл нәтиже статистикалық маңызды деп есептелмеді.

The toddler module is appropriate for children 12–30 months who use little to no phrase speech. Because social communication and behavioral patterns can be highly variable in the first 2 years of life, the toddler module is typically used to identify areas for continued monitoring rather than to provide a definite diagnosis. The toddler must be able to walk independently. This module consists of eleven primary activities: while case reports indicate that such false positives may also occur in cases of childhood onset schizophrenia, which is an exceptionally rare entity with a frequency of 1 in 40000. There is evidence that adults with schizophrenia demonstrate an increased incidence of autistic features compared to the general population, resulting in higher ADOS scores, though schizophrenia patients also experience positive symptoms of psychosis (e. g. hallucinations, delusions, formal thought disorders). A 2016 study found that 21% of children with a diagnosis of ADHD (and without a concurrent diagnosis of ASD) scored in the autism spectrum range on the ADOS total score. A 2018 Cochrane systematic review included 12 studies of ADOS diagnostic accuracy in pre school children (Modules 1 and 2). The summary sensitivity was 0.94 (95% CI 0.89 to 0.97), with sensitivity in individual studies ranging from 0.76 to 0.98. The summary specificity was 0.80 (95% CI 0.68 to 0.88), with specificity in individual studies ranging from 0.20 to 1.00. The studies were evaluated for bias using the QUADAS 2 framework; of the 12 included studies, 8 were evaluated as having a high risk of bias, while for the remaining four there was insufficient information available for the risk of bias to be properly evaluated. The authors could not identify any studies for the ADOS 2; the scope of the review was limited to preschool age children (mean age under 6 years), which excluded studies of Modules 3 and 4 from the meta analysis. One included study examined the additive sensitivity and specificity of the ADOS used in combination with the ADI R; that study found an 11% improvement in specificity (compared to ADOS alone) at the cost of a 14% reduction in sensitivity; however, due to overlapping confidence intervals, that result could not be considered statistically significant.