Вальдемар Лысяк: жазушы, тарихшы және журналист өмірі мен шығармашылығы
Waldemar Łysiak
Вальдемар Лысяк – польский писатель, историк искусства и журналист, автор книг о Наполеоне. Коллекционер редких рукописей и антикоммунистические взгляды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальдемар Лысяк (22 наурыз 1944 жылы туған) – көптеп сатылатын поляк жазушысы, өнер тарихшысы және журналисі. Ол өз атымен, сондай-ақ «Вальдемар Болдхед» (оның атының шамамен аудармасы), «Арчибальд», «Марк В. Кингден», «Резервовый Л.» аттарымен шығармалар жазады. Ол Наполеон дәуіріне арналған көптеген кітаптардың авторы ретінде белгілі, олар тарихи және көркем әдебиетке жатады. Ол сонымен қатар Норвидтің өлеңдері және Кохановскийдің «Трени» өлеңінің жалғыз сақталған данасы сияқты көптеген сирек басылымдар мен қолжазбалардың иесі. Ол консервативтік және антикоммунистік көзқарастарымен танымал, сонымен қатар белгілі радиожурналист, актер және фантастика жазушысы Томаш Лысяк – оның ұлы. Лысяк 2011 жылдан бері «Uważam Rze» және 2013 жылдың қаңтарынан бері «Do Rzeczy» поляк апталық жаңалықтар журналдарында жарияланады.
Waldemar Łysiak (born 22 March 1944) is a bestselling Polish writer, art historian and journalist, who has written under his own name as well as the pseudonyms 'Valdemar Baldhead' (a rough translation of his name), 'Archibald', 'Mark W. Kingden', 'Rezerwowy Ł.'. He is notable as an author of numerous books on the Napoleonic era, both historical and fiction. He also owns a large number of rare prints and manuscripts, among others the poems by Norwid and the only surviving copy of Kochanowski's Treny. He is well known for his traditional and deeply anti communist views, and is the father of Tomasz Łysiak, who is a well known radio journalist, actor and a fantasy writer. Łysiak publishes for polish weekly news magazines "Uważam Rze" (since 2011) and "Do Rzeczy" (since January 2013).
Білім
Лысяк Варшавадағы Болеслав Прус орта мектебінде оқыды, содан кейін Варшава техникалық университетінде сәулет өнерін оқып, 1968 жылы бітірді. Кейіннен ол Рим университетінде және Римдегі Халықаралық консервацияны зерттеу орталығында өнер тарихын оқыды. 1977 жылы Варшава техникалық университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясының тақырыбы «Наполеонның бекініс ілімі» болды. Лысяк Варшава техникалық университетінің сәулет кафедрасында мәдениет және өркениет тақырыбында дәріс оқыды.
Łysiak attended the Bolesław Prus High School in Warsaw, and went on to study architecture at the Warsaw Technical University, graduating in 1968. He later studied History of Art at the University of Rome as well as the international Centre of Conservation Study in Rome. In 1977 he gained a Doctorate from the Warsaw Technical University. His thesis was titled 'Napoleon's Doctrine of Fortification'. He lectured on culture and civilization at the Department of Architecture, Warsaw Technical University.
Дау
Лысяк шығармалары саяси тұрғыдан жиі даулы болып келеді. Ол бұл тақырыпты ПНР-ның аяқталуы мен ІІІ ПН-ның басталуымен байланысты оқиғаларға сілтеме жасаған Dobry (Жақсы), Konkwista (Жеңіс) және Najlepszy (Ең жақсы) трилогиясымен бастады, содан кейін Rzeczpospolita kłamców (Жалғандардың республикасы) және Alfabet Szulerow (Алаяқтардың А-дан Я-ға дейінгі анықтамалығы) арқылы одан әрі жалғастырды. Осы кітаптарының барлығында Лысяк үшінші Польша Республикасының негізін қалаушылар деп санайтын адамдарды сынап жазады (Қосымша: Round Table Agreement). Лысяк бұл адамдарды «қызғылт салон» (różowy salon) деп атайды, ал Адам Михник осы либералды зиялылардың жетекшісі саналады. 2006 жылы Войцех Чухновский Gazeta Wyborcza газетінде «Вальдемар Лысяк, 4-ші РП-ның бароны Мюнхгаузен» деген мақала жариялады. Чухновский Лысякты ПНР-ді ашық сынаған деп айыптады, бірақ сол кезде ол билік тарапынан «қамқорлықта» болған, өйткені оның кітаптары көптеп басылып, газеттермен жиі сұхбаттасқан. Лысяк «Газета Польская» газетінде «Салонның кек алуы» немесе «қол, аяқ, ми қабырғаға» деген мақаламен жауап берді.
Łysiak's works are often controversial politically. He began this theme with the trilogy Dobry (Good), Konkwista (Conquest) and Najlepszy (The Best), which alluded to events surrounding the end of the PRL (People's Republic of Poland) and the beginning of III RP (Third Republic of Poland), and took this further with the Rzeczpospolita kłamców (Republic of Liars) and Alfabet Szulerow (An A Z of Conmen). In all of these books Łysiak attacks people he claims are the founders of the Third Polish Republic (see Round Table Agreement). Łysiak calls these people the pink saloon (różowy salon), with Adam Michnik regarded as the leader of these liberal intellectuals. In 2006 Wojciech Czuchnowski published an article in the Gazeta Wyborcza entitled 'Waldemar Łysiak, Baron Münchhausen of the 4th RP'. Czuchnowski accused Łysiak of re styling himself as an outspoken critic of the PRL, whereas at the time he was allegedly 'looked after' by the authorities, as his books enjoyed large publishing runs, and he was frequently interviewed by newspapers. Łysiak responded with an article in the Gazeta Polska entitled 'The Salon Retaliation, or 'hand, foot, brain on the wall'.