Ирландиядағы Круитин Корольдігі: Конэйл Муйртемне тарихы

Кіріспе

Круитин патшалығы Ирландияда

Конэйл Муйртемне Круитин патшалығы, шамамен 688 жылға дейін және 1107 жылдан кейін Ирландияның Лоут графтығында болған.

Шолу

Улайдтар, тарихшы Фрэнсис Джон Бёрннің сөзіне сәйкес, "жетінші ғасырдың басында Лоуттан Бойнға дейін тікелей билік еткен болуы мүмкін". Ол кезде Дал нАраидидің Крутин тайпасының Конгал Каеч Тара патшалығына талаптанған уақыты еді. Конэль Мюртхайн бұрын Улайд патшалығының бір бөлігі болған және тарихының көп бөлігінде олармен одақтас болды. "Құқықтар кітабында" (Lebor na gCeart) Конайлдер "Улайдтарға салық төлейтін аумақтар" тізімінде келтірілген. Ал, Улайд патшасы "Мюртхемннің батыр патшасына" алты дөңгелек сыраға толы тостаған, Эльга батырынан он кеме, он ат және он жарқыраған плащ беруге міндетті болған. Олар Крутин тайпасының бір тармағы деп есептеледі. Дубальтах МакФирбисиг олар туралы былай деді: "Ирландия Крутин тайпасына Дал Араидх, Ленстердің жеті Лайгси тайпасы, Эйренің жеті Согхайн тайпасы және Эриннің барлық Конелл тайпалары жатады". Тарихының көп бөлігінде олар Airgíalla және Uí Néill тайпаларымен соғысқан, кейде тіпті Ulaidh одақтастарымен де қарым-қатынас жасамаған. Конайл Маг Мюртемн ауданында қоныстанған, сонымен қатар Махаир Конайл деп те аталатын олар, Улайд тайпасының екі мифологиялық батыры – Ку Хулайнн мен Коналл Сернахпен, Ольстер провинциясының белгілі қорғаушыларымен тығыз байланысты болған. Ольстер аңыздарының кейіпкері үшін ерекше, Коналл ортағасырлық ирланд шежірелерінде Крутин тайпасының 7-ғасырғы ата-бабасы ретінде, соның ішінде Дал нАраиди және Уи Эчач Кобо патшалары ретінде қабылданды. Дәстүр бойынша Коналл Сернахтың орман мен жерлері Ньюри ауданынан Бойнға дейін, Туат Инбир және Трайг Инбир Колпаға дейін созылған. Conaille Muitheimne 7-ғасырда солтүстікке дейін созылмағанымен, Феррардты сол кезде Ард Цианнахта тайпасы басып алған, олар Крутин тайпасының Коналл Сернах арқылы тарихи емес талаптарын білдіреді. Династияның алғашқы мүшесі – Дикуилл мак Оссиние, ол 688 жылы Имлек Пих шайқасында қаза тапқан патшадан бұрынғы ұрпақтан еді. 732 немесе 735 жылы Улайдтар Аэд Аллан бастаған Cenél nEógain тайпасынан ауыр жеңіліске ұшырады. Нәтижесінде, Cenél nEógain Конайл Мюртемнді өз билігіне алды. Конайл Мюртхеннің соңғы тіркелген патшасы 1081 жылы қайтыс болды, бірақ 1107 жылы Конайл патшасының ұлы Фергус шайқаста Уи Брезиль Маха тайпасынан қаза тапты, сондықтан патшалық әлі де тәуелсіздігін сақтап қалған сияқты. Алайда, Airgíalla оны өз бақылауына алған көрінеді, шамамен 1130 жылы Airgialla патшасы Доннхад Уа Кербайл оны өзінің патшалығына қосты. Ол Уи Мейт тайпасының бір бөлігін Куайльнье Конайлінде, Карлингфорд шығанағының оңтүстік жағында қоныстандырды, бұл ауданға Омеат деген ат берді. 1153 жылы Жоғарғы патша Домхналл Мак Локлан "Конайлді тонап, өртеп жіберді". Эон МакНейл Конэль Мюртеймненді Улайд пен Эрайн тайпаларының туысы деп санайды, олар Деду мак Синнің ұлы Коналл Англонахтан тараған (MacNeill, 97-98 беттер). Олардың Крутин тайпасымен байланысы кейінгі ойдан туған нәрселердің соңғы нәтижесі болып көрінеді. Бұл топтан алынған ықтимал тегін атаулардың бірі – Коннолли.

The Ulaid according to historian Francis John Byrne 'possibly still ruled directly in Louth as far as the Boyne in the early seventh century' at a time when Congal Cáech of the Cruthin of Dál nAraidi made a bid for the kingship of Tara. Conaille Muirtheimne once formed part of the over kingdom of the Ulaid, and it remained an ally of it for the greater part of its history. In Lebor na gCeart (the Book of Rights) the Conaille are listed among "The Territories whose King paid Tribute to the Ulaidh." In return, the king of Ulaid owed to "The Heroic King of Muirthemhne – six round goblets full of ale, ten ships from the Hero of Elga, ten steeds and ten brights cloaks." They are believed to be a branch of the Cruthin. Dubhaltach MacFhirbhisigh stated of them: "To the Cruithne of Ireland belong the Dal Araidhe, the seven Laighsi of Leinster, the seven Soghain of Éire, and every Conaill of Eirinn." For much of its history it was at war with the Airgíalla and the Uí Néill; sometimes even with its Ulaidh allies. The Conaille occupied the district of Magh Muirthemne, also known as Machaire Conaill, closely associated with two mythological heroes of the Ulaid, Cú Chulainn and Conall Cernach, renowned defenders of the province of Ulster. Unusually for a character from the Ulster Cycle, Conall appears to have been taken on in medieval Irish genealogies by the Cruithne as an ancestor in the 7th century including by the kings of the Dál nAraidi and the Uí Echach Cobo. By tradition the forest and lands of Conall Cernach ran from the area of Newry to the Boyne at Tuath Inbir and Tráig Indbir Colpa. Though the Conaille Muitheimne never extended that far south in the 7th century, as Ferrard was then occupied by the Árd Ciannachta, they represent pseudo historical claims by the Cruithne through Conall Cernach. The first member of the dynasty to occur in the sources is Dícuill mac Ossénié who is registered as rex in Vita S. Romani. He was of the generation before the king killed at the Battle of Imlech Pich in 688. In either 732 or 735, the Ulaid suffered a heavy defeat at the hands of the Cenél nEógain led by Áed Allán in the battle of Fochart in Magh Muirthemne, which saw the king of Ulaid, Áed Róin, decapitated. As a result, the Cenél nEógain brought Conaille Muirthemne under their suzerainty. The last recorded king of Conaille Muirthemhne died in 1081, yet in 1107 Fergus, son of the King of Conaille, was killed in battle by the Uí Breasil Macha", so it seems the kingdom still retained independence. However, the Airgíalla seem to have brought it under their control sometime after this, most probably c. 1130 by Donnchad Ua Cerbaill, king of Airgialla, and it was incorporated into his kingdom. He settled elements of the Uí Méith, an Airgialla tribe, on the Conaille of Cuailgne, on the south side of Carlingford Lough which gave their name to the district of Omeath. In 1153 when High King Domhnall Mac Lochlainn " plundered and burned Conaille." Eoin MacNeill held the Conaille Muirtheimne to be kin of Ulaid and Érainn, descending from Conall Anglonnach, a son of Dedu mac Sin (MacNeill, pp. 97–8). Their association with the Cruthin appears to be the end result of a series of later inventions. Possible surnames derived from this group include Connolly.

Коньейл Мюртхаймннің патшалары 6881107

Гайрбиттен, 913 ж. қайтыс болды; 912 жылы ол Мэйл Морданың ұлы Гайрбиттің ұлын өлтірді, бірақ келесі жылы оны оның інісі Домннал өлтірді.
Домннал мак Гайрбит, Гайрбиттің бесінші ұлы, 914 ж. қайтыс болды.
Мэйл Бригте мак Киблехейн, 914 ж. шайқаста қайтыс болды.
Спелан мак Конгалайг, Конглах мак Гайрбиттің ұлы болған болуы мүмкін, 923 ж. опасыздан өлтірілді, мүмкін өз халқының қолынан.
Кронгилла мак Куйленнайн, 937 ж. қайтыс болды, Мэйл Бригтенің үшінші ұлы Куйленнайннің бірінші ұлы.
Мак Этиг мак Куйленнайн, 951 ж. қайтыс болды, Куйленнайн мак Мэйл Бригтенің үшінші ұлы.
Кинаэд мак Кронгилла, 970 ж. қайтыс болды, Кронгилла мак Куйленнайннің ұлы.
Конглах мак Мейк Этиг, 988 ж. қайтыс болды, Мак Этиг мак Куйленнайннің ұлы.
Матудан мак Кинаэда, 996 ж. қайтыс болды, Кинаэд мак Кронгилланың ұлы.
Гилла Крист уа Куйленнайн, 999 ж. қайтыс болды, мүмкін Мак Этиг мак Куйленнайннің ұлы.
Муйредах, 1005 ж. қайтыс болды, Конглах мак Мейк Этигтің ұлы.
Ин Геркке, 1005 ж. қайтыс болды; ол Муйредахтың ұлы болуы мүмкін, немесе бізде Муйредах Ин Геркк мак Конгалайг деген бір адам бар.
Кринан мак Гормлада, 1012 ж. қайтыс болды.
Кинаэд мак Ин Геркке, 1029 ж. қайтыс болды, (Муйредах) Ин Геркк мак Конгалайгтің ұлы.
Домналл мак Гилла Крист, 1052 ж. қайтыс болды; ол Куйленнайннің немересі емес, Куйленнайн мак Мэйл Бригтенің соңғы ұлы, Мэйл Фортардайгтің туысынан шыққан.
Кинаэд мак мейк Одормайк, 1066 ж. қайтыс болды.
Мак Уи Треодайн, 1078 ж. қайтыс болды.
Мак Ин Геркке, 1081 ж. қайтыс болды, (Муйредах) Ин Геркк мак Конгалайгтің ұлы немесе Муйредахтың басқа ұрпағы.
Конэйл патшасы, 1107 ж. тірі болды.