Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қара баслы қарақұс (Pheucticus melanocephalus) – Cardinalidae тұқымдасына жататын орташа өлшемді, дәнді жейтін құс. Ол кейде американдық Ұлы жазықта осы түрмен будандасатын қызыл кеуделі қарақұспен (P. ludovicianus) бір түр деп есептеледі. Ұзын, қара баслы қарақұс – көшпенді құс, оның ұялайтын жерлері Оңтүстік-Батыс Британ Колумбиясынан бастап, АҚШ-тың батыс жартысы арқылы Мексиканың орталық бөлігіне дейін созылады. Ол Орталық Американың оңтүстігінде кездейсоқ түрде кездеседі.
The black headed grosbeak (Pheucticus melanocephalus) is a medium sized, seed eating bird in the family Cardinalidae. It is sometimes considered conspecific with the rose breasted grosbeak (P. ludovicianus) with which it hybridizes on the American Great Plains. The long, black headed grosbeak is a migratory bird, with nesting grounds from southwestern British Columbia, through the western half of the United States, into central Mexico. It occurs as a vagrant further south in Central America.
Тіршілік ету ортасы
Қара баслы бұршақ жапырақты және аралас орманды аймақтарда мекендеуді ұнатады. Ол үлкен ағаштар мен тығыз бұталар өсетін жерлерді жақсы көреді, мысалы, қылқан жапырақты ормандардың ішіндегі жапырақты ағаштар мен бұталы жерлер, өзен мен көл жағалаулары, батпақты жерлер, сондай-ақ қала маңындағы аудандар.
The black headed grosbeak prefers to live in deciduous and mixed wooded areas. It likes to be in areas with large trees and thick bushes, such as patches of broadleaved trees and shrubs within conifer forests, including streamside corridors, river bottoms, lakeshores, wetlands, and suburban areas.
Ұя салу
Аналық құстар биік, кең жапырақты ағаштардың немесе бұталардың сыртқы бұтағындағы қалың жапырақтардың арасына ұя салады, жерден жоғары. Кейде олар қарақұмық сияқты тығыз бұталарда да ұялайды. Ұясы ашық табақ пішіндес, жақсы шөп, тамыршалар, бұтақтар, қабық және қылқан жапырақтардан жасалған. Оның іші көбінесе тамыршалар, түк және жұқа өсімдік материалдарымен төселген. Аналық құс екі-бес күлгін жасыл, көк немесе сұр түсті, қызғылт және қоңыр дақты жұмыртқа туады. Жұмыртқаларды аталық және аналық 12–14 күн басып шығарады. Жұмыртқадан жасылқуыр шыққаннан кейін, олар шамамен 11 немесе 12 күнде ұядан ұшып кетеді, бірақ одан кейін тағы екі апта ұша алмайды. Ересектер жас құстарды тамақтандырады. Қара баслы бұқаның моногамиясы зерттелуде, бірақ жұптар әдетте тек бір көбейту маусымында бірге болады. Олар әдетте маусымда бір рет балалайды, бірақ Калифорниядағы Сакраменто алқабының етегінде екі рет балалағандары да тіркелген.
Females build nests among the dense foliage on an outer branch of tall broadleaved trees or shrubs, above ground. They occasionally build in dense shrubs such as blackberry. The nest is in the shape of an open saucer, made of fine grass, rootlets, twigs, bark, and conifer needles. It is often lined with rootlets, hair, and fine plant material. The female lays two to five pale green, blue, or gray eggs that are spotted with reddish and dark brown. The eggs are incubated by the male and female for 12–14 days. After the eggs have hatched, the fledglings leave the nest in about 11 or 12 days, but they are unable to fly for another two weeks. The young are fed by both adults. The black headed grosbeak's monogamy is under study, but pair bonds generally last for only one breeding season. They typically have one brood per season, though two broods have been documented in foothills of the Sacramento Valley in California.
Дауыс
Гросбектің әні – американдық қызғалдақтың әніне ұқсас, бірақ одан ағылып жатқан, жылдам, жұмсақ, тәтті және тыныш әуенді, көтеріліп-түсетін кезеңдері бар, бұл оның әнін қызғалдақтан әлдеқайда ұзын етеді. Әуені өткір "ик" немесе "ик" дыбыстық жазбасымен ерекшеленеді. Аталық және аналық екеуі де ән айтады, бірақ әндері әртүрлі.
The grosbeak's song is a rich warble that is similar to that of an American robin, but more fluent, faster, softer, sweeter, and mellow with rising and falling passages that make the song much longer than the robin's. The note is a sharp ik or eek. Both the male and female sing, but have different songs.
Диета
Қара баслы бұта қарағай және басқа да тұқымдарды, жидектерді, жәндіктер мен құмырсқаларды, жемістерді жейді. Жаз айларында ол көбінесе құмырсқалар, бұқақтар мен жәндіктермен қоректенеді. Бұл құс, қара арқалы ориолмен бірге, улы монарх көбелектерін қауіпсіз жей алатын сирек құстардың бірі. Бұл ірі бұта қысқы уақытта Мексикадағы қыстау орындарында жылына миллионнан астам монарх көбелектерін жейді. Дегенмен, тек қара баслы бұта ғана монархтардың жүрек гликозидтерінен құралатын жүрек уытына физиологиялық тұрғыдан сезімтал емес. Монархтардың күшейткіштері сүтқұрттардың қоныс терегінен осы гликозидтерді жинап алады және метаморфозға ұшырағаннан кейін де сақтап қалады, бұл оларды көптеген жыртқыш құстардан қорғайды. Жүрек уытының клеткалық нысанасы – натрий сорғысының бірінші клеткадан тыс тізбегі, бұл жүйке клеткаларының белсенділігі мен жүрек клеткаларының жиырылуы үшін қажетті маңызды иондық сорғы. Бұл белокты кодтайтын геннің төрт көшірмесінің екеуінде жүрек гликозидтерін өндіретін өсімдіктермен қоректенуге бейімделген жәндіктерде де кездесетін өзгерістер бар. Бір көшірмеде 111 және 119-позицияларда қара қарға мен монарх көбелегіне жақын Euploea туысына жататын көбелектердегідей генетикалық өзгерістер бар, ал екінші көшірмеде 111-позицияда жүрек гликозидтерін өндіретін ителгіш өсімдіктерімен қоректенетін Largus жәндіктеріндегідей өзгерістер кездеседі. Ұрықтандыру маусымында қара баслы бұта күнбағыс және басқа да тұқымдар мен жемістер үшін құс азықтарына келеді, сондай-ақ жүзім желесі бар азықтарға солтүстік ориолдармен бірге қосылады.
The black headed grosbeak eats pine and other seeds, berries, insects and spiders, and fruit. During the summer, it mostly eats spiders, snails, and insects. It is one of the few birds, along with the black backed oriole, that can safely eat the poisonous monarch butterfly. In their wintering grounds, this grosbeak consumes many monarch butterflies, perhaps over one million per year in the overwintering colonies in Mexico. However, only the black headed grosbeak is physiologically insensitive to the cardiac glycoside heart poisons in the monarchs, which monarch caterpillars sequester from their milkweed host plants and are retained by adults even after metamorphosis, which protects them from most predaceous birds. The cellular target of the heart poisons is the first extracellular loop of the sodium pump, a critical ion pump needed for nerve cells to fire and heart cells to contract. Two of the grosbeak's four copies of the gene encoding this protein have changes that are also found in insects adapted to feeding on plants producing the cardiac glycosides. In one of the copies, it has the same genetic changes at position 111 and 119 as in the common crow and other Euploea butterflies closely related to the monarch, and in another copy, position 111 has the same change as Largus bugs, which feed on dogbane plants that produce cardiac glycosides In the breeding season, the black headed grosbeak comes to bird feeders for sunflower and other types of seed, and fruit, and also joins northern orioles at feeders with grape jelly.
Аумағы мен көші-қоны
Қара баслы грусбиктер Тынық мұхитының жағалауынан АҚШ-тың Ұлы жазықтарының ортасына дейін және Канаданың оңтүстік-батысынан Мексика тауларына дейін қоныстанады. АҚШ және Канададағы құстар Мексикада қыстайды. Ұлы жазықтарда қара баслы грусбик пен қызыл көк боталы грусбиктердің ареалдары үстіне түсіп, олар араласып көбейген. Олар көктемнен кейін жидекке толы жерлерді іздейді. Күзде ерте оңтүстікке, ал көктемнің соңында солтүстікке үйір-үйір болып ұшып қайтады.
Black headed grosbeaks range from the Pacific Coast to the middle of the US Great Plains and from southwestern Canada to the mountains of Mexico. US and Canadian birds are highly migratory, wintering in Mexico. In the Great Plains, the range of the black headed grosbeak and the rose breasted grosbeak overlap and they have interbred somewhat. After the breeding season, they tend to seek out berry rich areas. They migrate south early in the fall and return to the north late in the spring and have been known to do so in flocks.
Мінез-құлық
Қара баслы бұзаулар көбінесе айқын орындардан ән салады. Аталық және аналық екеуі де ән айтады, бірақ әндері әртүрлі, және екеуі де жұмыртқа басып жатқанда ұядан ән шырқайды. Аналық бұзауға қызығу үшін аталықтары қанаттары мен құйрықтарын жайып ұшады. Олар жапырақ арасында, жерде немесе төменгі өсімдіктерде жем іздейді және көптеген жидектерді жейді. Балаларын тамақтандырғанда анасына ән айтады, қанаттарын қозғайды және қауырсын астындағы сары түсін көрсетеді (суретті қараңыз).
Black headed grosbeaks frequently sing from prominent perches. Both the male and female sing, but have different songs, and both are known to sing from the nest while incubating. When trying to court a female, males fly with their wings and tails spread. They forage in the foliage, on the ground, or in low vegetation and are prominent berry eaters. When feeding the chicks sing to their mother, rustling wings and displaying their yellow under feathers (see image).