Кіріспе
1967 жылы Гарри Харрисонның "Техникалық уақыт машинасы" романы – америкалық жазушы Гарри Харрисонның 1967 жылғы ғылыми фантастикалық романы. Бұл комедиялық элементтері бар, Голливудты сатиралайтын уақыт саяхаты туралы әңгіме. Алғаш рет бұл әңгіме Analog Science Fiction and Fact журналында "Уақыт машинасы сагасы" деген атпен үш бөлімге бөлініп, 1967 жылғы наурыз-мамыр айларында жарияланды.
The Technicolor Time Machine is a 1967 science fiction novel by American writer Harry Harrison. It is a time travel story with comedic elements, which satirizes Hollywood. The story first appeared in Analog Science Fiction and Fact magazine, where it was serialized in three parts in the March–May 1967 issues, under the title "The Time Machined Saga."
Сюжетке кіріспе
Бұл оқиға, өте жақсы режиссер емес, жұмысын, күнкөрісін және, сәйкесінше, ол жұмыс істейтін студияны құтқаруға жасаған тырашаларын баяндайды. Ол үшін ол есінен шыққан ғалымды, ада студия иесін, джаз тубашыны, ковбойды, екі өте ақымақ киножұлдызды және нағыз мұхиттан кешіп өткен викингті шақырады. Ол тарихқа еніп, бірақ ол ешқашан ойлаған жолмен емес.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Барни Хендрикссон – перспективасы жоқ орташа кино жасаушы, ал оның жұмыс берушісі, Климатикалық студиялар, иесі Л.М. Гринспен корпорацияны жүйелі түрде тонағандықтан жабылуға айналды. Әрекетсіздікке түскен Хендрикссон Гринспенді уақыт машинасы бар деп мәлімдеген профессор Хьюитті көруге сүйреп әкеледі. Хьюиттің демонстрациялық идеясы – өткенге 7 микросекундқа бөтелке жіберу Гринспенді әсерлендірмейді. Хендрикссон машинаны иеленеді, барлық параметрлерді максималды деңгейге көтереді және Гринспеннің Кубалық сигарын үш секундқа болашаққа жібереді, нәтижесінде схемалар күйіп кетеді. Гринспен қорқынышты фильмге арналған ақылсыз ғалымның құрылғысы ретінде оны ауыстыруға қаржыландыруға көндіріледі. Хендрикссон тарихи фильмді өткенде түсіруді жоспарлайды, минималды топ, бірнеше актер және қалған рөлдер жергілікті тұрғындардан (ұмпам мен мұныздар үшін) жалданатын соқпақтармен толтырылады. Оның алғашқы сценарийі – «Викинг Колумб», Винланд қонысының құрылуы туралы, онда қытай-американдық сценарийші Чарли Чанг бір айға шөл даласы бар Девон Каталина аралына жіберіледі. Бірінші сапарында олар 11 ғасырда Оркней аралдарында тұрған Оттар есімді викингті ұстайды. Джек Дэниелс бөтелкелерімен төленген Оттар жергілікті жетекші және аудармашы болады, олар дыбыс сахнасын өткенге көшіріп, түсірілімдерді бастайды. Олардың жұлдыздары – нарциссикалық бұлбұл Руф Хоук және секс құдайы Слайти Тоув. Қазіргі уақытта банк аудиторлары бірнеше күннен кейін келеді, сол кезде олар дұрыс емес есептерді анықтайды. Сонымен қатар, Хьюит уақыт машинасы басқа уақытқа барар алдында, кеткеннен кейін бір сәттен кейін қазіргі уақытқа оралуы керек екенін түсіндіреді. Нәтижесінде, қазіргі уақытта өткізілген уақыт мәңгілікке жоғалады. Хендрикссон өткенде қажет болғанша қалуға болады деп ойлайды, бірақ олар келгеннен кейін шабуыл жасаған шабандоздардың шабуылынан кейін Руф жарақаттанып, фильмге қатысудан бас тартады. Содан кейін уақыт машинасы қазіргі уақытта бұзылады, оны жөндеуге бірнеше сағат кетеді. Импровизация жасап, Хендрикссон Оттарды басты рөлге тағайындайды және барлығы аяқталғанша өткенде қалуға шешім қабылдайды. Олар Оттардың Винландқа нақты отарлаушылармен бірге жүзіп бара жатқанын түсіреді, содан кейін түсірілім тобы қазіргі Голливуд арқылы Ньюфаундлендке бірнеше айдан кейін жүзіп барады, Оттарды қайықтағы радио маяк арқылы қадағалайды. Күту кезінде олар жергілікті тұрғындармен жағымсыз кездеседі, викингтер оларды Скрелингтер деп атайды. Оттар жағаға жетіп, камералар түсіріп жатқанда қазып алады, содан кейін команда отаршыларға қоныс салуға және бекініс салуға уақыт беру үшін бір жылға жылжиды. Олар Оттарға ғашық болған Слайтидің кездейсоқ қалғанын біледі. Оның үстіне, ол Оттардың ұлын да өкілдігін жасайды. Олар тіпті Скрелингтердің жаппай шабуылы кезінде де түсіруді жалғастырады, олар көз жасымен және викинг балталарымен қайтарылады. Соңғы сахналарды түсіргенде Хендрикссон жеңіске жетіп, көңілі толады. Фильмнің барлық түсірілімдері болғанмен, оған әлі де саундтрек жасау, сөйлеу жолдарын дубляждау және соңғы монтаж жасау керек. Бұны істеуге болашақта уақыт жоқ, ал өткенде жабдық жоқ. Барлығы жоғалып кеткен сияқты. Хендрикссон Гринспеннің кеңсесіне бос қолмен кіруге дайын еді, бірақ оны күтпеген қонақ тоқтатты – ол өзінің болашақ нұсқасы, қолында «Викинг Колумбтың» аяқталған көшірмесі және сол қолында қанға боялған бинт. Осы Хендрикссон оған өткенге қайта оралып, «Викинг Колумбты» аяқтау керектігін және бәрі ақырында жақсы болатынын сендіреді. Содан кейін #2 Хендрикссон Гринспеннің кеңсесіне аяқталған фильммен кіреді, ал #1 Хендрикссон қолына не болғанын ойлап қалдырады. Хендрикссон No1 фильмді уақытында қалай аяқтау керектігін түсінеді: олар қазіргі уақытта қайта оралғаннан кейін пост-өндірісте қажетті уақытқа дейін уақыт алады, содан кейін дайын өніммен мерзімнен бұрын қайта оралады. Өзін сенімді сезініп, ол түсірілімді аяқтау үшін Винландқа оралады. Алайда, жол бойы ол қолына ағаш сынығын алады және үлкен бинт сұрайды, оған қан сияқты көрінуі үшін меркурохром құяды.
Кода
Фильмнің үлкен сәттілікке ие болуымен "Климактик" компаниясының болашағы анықталды. Бір ғана жұмбақ қалды. Викингтер Винландқа барды, бірақ нағыз қоныс аударушылар қайда жайғасты? Солтүстік сагалары экспедицияны Торфин Карлсефни басқарғанын айтады, бірақ оның ешқандай із-табысы жоқ. Сөйтіп, Оттар естіп тұрып, шын атының Торфин Карлсефни екенін айтады. Барни мен Хьюиттің ойы шашырап, колония олар колония құру туралы фильм түсіруді шешкендіктен құрылғанын түсінеді. Бұл ғана емес, фильмде "Гудрид" кейіпкері болған Слайти де ұлының анасы ретінде тарихқа еніпті. (Слайтидің білімсіздігі мен ақыл-ойының жетіспеуі – сюжеттің маңызды бөлігі.) Ол көптеген исландиялықтардың атасы Снорри Торфиннсон ретінде танылады. Сагаларда тағы бір маңызды тұлға – Бьярни Херьолфссон да есімдері аталады. Барни Хендрикссон: "Олар маған рөл жазыпты!" – дейді. Роман Гринспеннің 1-ші ғасырдағы Иудеяда Иса Мәсіхтің айқышқа асылуы туралы тарихи фильм түсіруді жоспарлауымен аяқталады, ал қорқып қалған Хендрикссон оны бұл ойдан қайтаруға тырысады.
Бейімделулер
Би-би-си осы романның "Saturday Night Theatre" ұзақ жылдар бойы жүріп келе жатқан сериясы үшін радио-спектакльдік бейімделуін жасады. Ол 1981 жылдың 5 қыркүйегінде эфирге берілді.