Кіріспе

Германиядағы Хамм Уентроп қаласында орналасқан 300 МВт электр қуаты бар торий циклымен жұмыс істейтін жоғары температуралы ядролық реактор (THTR 300). Ол 1983 жылы іске қосылып, 1985 жылы электр желісімен синхрондалды, 1987 жылдың ақпан айында толық қуатымен жұмыс істеді және 1989 жылдың 1 қыркүйегінде тоқтатылды. THTR 300 – VEW (Vereinigte Elektrizitätswerke Westfalen) компаниясының эксперименталды тас төсегі AVR-ы өндірген TRISO тас отынын пайдаланатын жоғары температуралы реактордың (HTR) прототипі болды. THTR 300 құрылысы 2,05 миллиард евроға бағаланып, 2009 жылдың желтоқсанына дейін демонтаждау және басқа да байланысты шығындарға қосымша 425 миллион евро жұмсалуы күтілді. THTR 300 құрылысын Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия федералды жері, Германия Федеративтік Республикасы және Hochtemperatur Kernkraftwerk GmbH (HKG) компаниясы қаржыландырды.

Тарих

1974 жылғы 4 маусымда Еуропалық қауымдастықтар кеңесі "Hochtemperatur Kernkraftwerk GmbH" (HKG) бірлескен кәсіпорнын құрды. THTR 300 электр энергиясын өндіру бөлігі үнемі жаңа талаптар мен лицензиялау процедураларына байланысты кешіктіріліп аяқталды. Ол 1970-1983 жылдары Хэмм Уентропта Hochtemperatur Kernkraftwerk GmbH (HKG) компаниясымен салынды. Оператор объектіні тоқтату туралы шешімді күтпегендіктен, қондырғы "қауіпсіз жабын" статусына қойылды, себебі бұл, әсіресе соңғы сақтау орнының болмауы ескерілгенде, жылдам тоқтатудың жалғыз техникалық шешімі болды. 1985-1989 жылдары THTR 300 16 410 сағат жұмыс істеді және 2 891 000 МВт/сағ электр энергиясын өндірді. Оның 423 күндік толық қуатпен жұмыс істеу кезеңінде 80 жағдай тіркелді.

Пайдаланудан шығару

1989 жылдың 1 қыркүйегінде THTR 300 жоғары шығындар мен Чернобыль оқиғасынан кейін ядролық энергияға қарсы күшті сезімдердің салдарынан тоқтатылды. 1989 жылдың тамызында THTR компаниясы, ыстық газ арнасындағы бұзылған компоненттерден ұзақ уақытқа жабылудан кейін банкроттыққа дерлік келіп қалды. Германия үкіметі компанияны 92 миллион марка көмекпен құтқарып алды. THTR 300 423 күн бойы толыққанды жұмыс істеді. 1991 жылдың 10 қазанында, бір кезде әлемдегі ең биік суыту мұнарасы болған құрғақ суыту мұнарасы жарылыс арқылы бұзылып, 1993 жылдың 22 қазанынан 1995 жылдың сәуіріне дейін қалған отын түсіріліп, Ахаус қаласындағы уақытша сақтау орнына тасылды. Қалған нысан "қауіпсіз жабылды". Бөлшектеу жұмыстары 2027 жылға дейін басталмайды деп күтілуде. 2013 жылдан 2017 жылға дейін Ахаустағы уақытша сақтау орнында жарықтандыру, күзету және отын пеллеталарын сақтауға 23 миллион евро бюджет бөлінді. 1989 жылы анықталғандай, нысанды бөлшектеу қауіпсіз жағдайда шамамен 30 жылдан кейін басталады.

Дамыту

1992 жылға қарай фирмалар тобы THTR-300 реакторының ізбасары, бірақ жылу шығымы 1250 мегаваттқа, ал электр қуаты 500 мегаваттқа дейін арттырылған HTR-500 құрылысын бастауды жоспарлады. Дегенмен, қазіргі таңда дамытылып жатқан ештеңе жоқ.