Кіріспе

Диккерсон АҚШ-қа қарсы, 530 U. S. 428 (2000) қылмыстық күдіктілерге «Миранда» ескертуін оқып беру қағидасын қолдады және «Миранда v. Аризона» (1966) шешімін күштен шығаруға тырысқан федералдық заңды жойды. «Диккерсон» ісі – соттың тараптарды ұсыну принципінен сирек кездесетін айырмашылығының маңызды мысалы саналады. Сот бұл істе ешбір тарап 18 U.S.C. § 3501 федералдық заңының конституциялықтығын қорғамағанын атап өтті, осы заң іс бойынша негізгі мәселе болып табылды. Сондықтан сот Антонин Скалия мен Уоррен Э. Бергердің бұрынғы кеңсе қызметкері Пол Касселлді осы мәселе бойынша өз пікірін білдіруге шақырды. Касселл сол кезде Юта университетінің құқық мектебінде профессор болып жұмыс істеді, кейіннен ол сол штаттағы федералды округтік сот судьясы болып тағайындалды, бірақ кейіннен қызметінен бас тартты.

Өмірбаян

Мирандаға қарсы Аризона ісінде Жоғарғы Сот, қылмыстық күдіктілердің қамауда болып, полиция сұрағына жауап беру кезінде жасаған мәлімдемелері, егер күдіктіге алдын ала белгілі бір ескертулер оқылмаса, сотта қабылдамау керектігін қабылдады. Қазір бұл ескертулер көптеген американдықтарға белгілі: күдікті тергеу кезінде үн қатпауға құқылы, олар полицияға айтқан әр сөз сотта оларға қарсы пайдаланылуы мүмкін, олар адвокатқа ие болу құқығына ие, және егер олар адвокатқа төлей алмаса, мемлекет оларға адвокат тағайындайды. 1968 жылы, Миранда шешімінен екі жыл өткен соң, Конгресс 1968 жылғы Қылмысты бақылау және қауіпсіз көшелер жөніндегі Жалпы заңның бір бөлігі ретінде оны күштен шығаруға бағытталған заң қабылдады. Бұл заң, 18 U.S.C. § 3501, сондықтан үкімет апелляция жасады. Төртінші апелляциялық округ аудандық соттың шешімін жойды, себебі § 3501 полицияның Миранда ескертулерін беру қажеттілігін алмастырды, өйткені Миранда конституциялық талап емес, демек Конгресс заң арқылы осы шешімді күштен шығара алады. Содан кейін Жоғарғы Сот осы істі қарауға келісті.

Соттың пікірі

Бас судья Рехнквист көпшілік пікірін жазып, Миранда шешімі қабылданған тарихи жағдайды қысқаша сипаттаумен бастады. Күдіктінің жақындығы өз еркінен тыс алынған жағдайда, оның көрсетуі әрқашан да қабылданбаған. Бұл Англияда болған, ал американдық құқық осы қағиданы мұра еткен. Алайда, уақыт өте келе Жоғарғы Сот V түзетудің полиция тергеуі кезінде қылмыстық айыпталушылардың мәлімдемелерін қорғаудың тәуелсіз көзі екенін мойындады. «Миранда ісінде біз қазіргі заманғы ұстау ортасындағы полиция тергеуінің пайда болуымен бірге мәжбүрлеу арқылы алынған жақындықтар туралы алаңдаушылықтың күшеюін атап өттік». Ұстау ортасындағы полиция тергеуі өзінің табиғаты бойынша «адамды оқшаулап, қысымға салады», сондықтан ол соңында шаршап, азапты тоқтату үшін жасаған жоқ қылмыстарын мойындауы мүмкін. «Миранда» ісінде Сот осы жамандықтан қорғану үшін қазір кең таралған төрт ескертуді қабылдады. Конгресс жауап ретінде § 3501-ді қабылдады. Бұл заң Миранданы жоққа шығаруға бағытталған, өйткені ол жақындықтың қабылдануы үшін сынақ тасы ретінде тек оның еріктілігіне ғана назар аударды. Конгресс мұндай заң қабылдауға құқылы ма? Бір жағынан, Соттың федералды соттарға қатысты конституциялық емес қадағалау ережелерін жасау өкілеттігі тек Конгресс қабылдаған нақты заң болмаған жағдайда ғана бар. Алайда, егер Миранда ережесі конституциялық болса, Конгресс оны жоққа шығара алмайды, өйткені Конституцияның талаптарын түйір-түйір анықтауға құқылы – тек Сот. Миранда ережесінің конституциялық сипатын дәлелдеу үшін, Сот оның кейінгі шешімдерінің көптеген талаптарды қолдану және шектеу туралы штаттық соттардың шешімдерінен туындағанын атап өтті, онда Соттың конституциялық емес қадағалау ережелерін енгізуге құқығы жоқ. Бұған қоса, Сот бұрын қылмыстық жауапкершілікті күзететін полиция қызметкерлерінің әрекеттерінен қорғау үшін профилактикалық шараларды әзірлеуге заң шығарушыларды шақырғанмен, бұл шаралар Миранданың қамтамасыз еткен қорғауын жоймауы керек деп үнемі тұжырымдады. Соңында, бастапқы шешімнен кейін 34 жыл өткен соң, Сот Миранданы жоққа шығаруға құлшынбады. Әдетте, Сот конституциялық шешімдерді тек олардың доктриналық негіздері құлдыраған кезде ғана жоққа шығарады. Сот Миранда ісінде осылай болмады деп санайды. «Егер бірдеңе болса, біздің кейінгі істеріміз Миранда ережесінің заңды тәртіп сақтау органдарына тигізетін әсерін азайтты, сонымен бірге шешімнің негізгі қағидасын растады, яғни ескертусіз алынған мәлімдемелер басты прокурордың ісінде дәлел ретінде пайдаланылмауы керек». Миранда ережесі еріктілік туралы тексеруді алмастырмады.

Келіспеушіліктер

Сотталғандар арасында Скала және Томас Миранда ісі бойынша қабылданған шешімді күштен шығаруға қарсылық білдірді. Ол Миранданың конституциялық ереже екендігі туралы пікірге қарсы шығып, бірнеше істе Сот ескертулер берілмеген жағдайда да дәлелдерді қабылдаудан бас тартпағанын атап көрсетті. Әділет министрі Скала көпшіліктің шешімін Миранданы конституциялық талап деп санайтындар мен оған келіспейтіндер арасындағы принципсіз келісім деп сипаттады. Ол көпшілік Миранда ескертуінің конституциялық талап екенін нақты айтпағанын, тек оның "конституциялық негіздемеде" екенін мәлімдеді. Әділет министрі Скала сондай-ақ көпшілікті Конгрестің сот арқылы орнатылған конституциялық құқықтарды қорғау шараларын жоққа шығаруға құқығы жоқ деп айыптады.