Кіріспе
Үйде демалу, немесе "стейкейшн" ("stay" және "vacation" сөздерінің қосындысы) немесе "холистей" ("holiday" және "stay" сөздерінің қосындысы) – жеке адам немесе отбасы үйде қалып, өз үйінен бір күндік сапар шеге алатын аймақта демалыспен айналысатын, түнуге қажеттілік тудырмайтын кезең. Британ тілінде бұл термин көбінесе ішкі туризмді білдіреді: шетелге саяхаттаудың орнына өз еліңізде демалу. "Стейкейшн" кезінде кең таралған іс-шаралар: үйдің ауласындағы бассейнді пайдалану, жергілікті саябақтар мен мұражайларды аралау, жергілікті фестивальдар мен ойын-сауық парктеріне бару. Кейбір адамдар дәстүрлі демалыстың сезімін жасау үшін басталу және аяқталу күнін белгілеу, жоспарлау және күнделікті әдеттен аулақ болу сияқты белгілі бір ережелерді сақтауды ұсынады. "Стейкейшн" АҚШ-та 2007-2010 жылдардағы экономикалық дағдарыс кезінде кеңінен танымал болды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан бұл демалыс түрі жиі қолданыла бастады.
A staycation (a portmanteau of "stay" and "vacation"), or holistay (a portmanteau of "holiday" and "stay"), is a period in which an individual or family stays home and participates in leisure activities within day trip distance of their home and does not require overnight accommodation. In British English, the term has increasingly come to refer to domestic tourism: taking a holiday in one's own country as opposed to traveling abroad. Common activities of a staycation include the use of a backyard pool, visits to local parks and museums, and attendance at local festivals and amusement parks. Some staycationers also like to follow a set of rules, such as setting a start and end date, planning ahead, and avoiding routine, with the goal of creating the feel of a traditional vacation. Staycations achieved popularity in the U. S. during the financial crisis of 2007–2010. In 2020 staycations became common due to the COVID 19 pandemic.
Этимология
Staycation сөзі stay (үйде қалу) және демалыс сөздерінің қосылуынан пайда болған. Кейде daycation термині де қолданылады. Алайда, Коннектикут штатындағы бір саяхат блогының мәліметінше, "staycation" сөзін алғаш рет канадалық комедиант Брент Батт Corner Gas телешоуында, "Mail Fraud" атты эпизодында қолданған. Бұл эпизод 2005 жылдың 24 қазанында алғаш рет көрсетілді. Сөз 2008 жылдың мамыр айында АҚШ-та кеңінен таралды, себебі жазғы саяхат маусымы 2008 жылдың ортасында басталды, сол кезде жанармай бағасы рекордтық деңгейге жетіп, көптеген адамдарды шығындарды, соның ішінде саяхатты қысқартуға мәжбүр етті. Merriam Webster 18 шілде 1944 жылы шыққан Cincinnati Enquirer газетіндегі ең алғашқы қолданылуын көрсетеді. Бұл термин 2009 жылғы Merriam–Webster's Collegiate Dictionary сөздігіне қосылды. Бұл терминмен тығыз байланысты nearcation деген ұғым да бар, ол – үйдегі орналасқан жерге салыстырмалы түрде жақын жерде демалу. Lake Superior State University бұл сөзді 2009 жылғы тыйым салынған сөздер тізіміне енгізді. Онда демалыс пен саяхаттың бір емес екендігі, сондықтан үйде қалып демалуды сипаттау үшін жеке терминнің қажеті жоқ екендігі айтылды.
Артықшылықтары
Ішкі туризм саяхатқа қарағанда әлдеқайда арзан болуы мүмкін. Тұруға және жолға жұмсалатын ақша аз болуы ықтимал. Қаржыға жергілікті сапарларға қатынайтын көлік құралы, тамақтану және жергілікті көрікті жерлерге бару сияқты шығындар кіруі мүмкін. Америка Автомобиль қауымдастығының мәліметінше, "Солтүстік Америкада екі адам үшін жатақхана мен тамаққа күніне шамамен 244 доллар жұмсалады" және "Балалар мен әуе билетін қоссаңыз, 10 күндік демалыс 8000 доллардан асып кетуі мүмкін". Ішкі туризм кейбір жергілікті бизнестерге экономикалық пайда әкелуі мүмкін, себебі олар өз өңірінен клиенттер тауып, оларға қызмет көрсетеді. 2008 жылы АҚШ-тың көптеген қалаларының туризм бюролары, қаладан тыс келген туристердің азаюынан жоғалған қаржыны толықтыру мақсатында, жергілікті тұрғындарға ішкі туризмді ұсынды. Бірақ, егер адамдар күнделікті шаруаларға, үй жұмыстарына және басқа да міндеттерге беріліп кетсе, ішкі туризмнен қанағаттану мүмкін болмайды және демалыс көңілсіз аяқталуы мүмкін.