Кіріспе

Балық түрлері

Жолдақ жыланбас – жыланбас балықтарының бір түрі. Ол сонымен қатар, қарапайым жыланбас, шеврон жыланбас немесе жыланбас мүррел деп те аталады, көбінесе қарапайым балшық балық деп айтылады. Бұл балық Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияға тән, сондай-ақ кейбір Тынық мұхиты аралдарына әкелінген. Мадагаскар мен Гавайиден түскен хабарламалар C. maculata-ны жаңылыс анықтау болып табылады.

Сипаттама

Бұл сүйекті балық, ішкі қаңқа қабырғасы бар, ұзындығы бір метрге дейін жетеді, бірақ балық аулау салдарынан осы мөлшерде кездесуі сирек. Таралу аймағы кең: Оңтүстік Қытай, Пәкістан, Үндістанның көп бөлігі, Оңтүстік Непал, Бангладеш, Шри-Ланка және Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігін қамтиды. Соңғы кезде Индонезия, Филиппин және Маврикийдің шеткі аймақтарына да енгізілген. ХХ ғасырдың басында Гавайиде, әсіресе Оаху аралында, және кейін Мадагаскарда таралғаны туралы хабарлар C. maculata-ны жаңылыс танудың нәтижесі. Қазіргі уақытта Гавайиде C. striata-ның орналасқандығы расталған жалғыз жер – коммерциялық балық шаруашылығы. Бұқаралық ақпарат құралдары мен АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі осы қателікті 2002 жылға дейін таратуда болды. ХХ ғасырдың басы мен ортасында Калифорнияға енгізілгені туралы хабарлар мен мәтіндер түсініспеушіліктен туындаған болуы мүмкін. Бұл балық өзінің табиғи ареалында маңызды тағамдық және экономикалық мәні бар. Ересектерінің денесі қоңыр, бүкіл денесінде әлсіз қара жолақтар көрінеді. Аталықтары мен аналықтары көктемгі шақта су өсімдіктерінен ұя салады. Жұмыртқаларын екі ата-анасы да қорғайды. Шабақтары қызғылт-сары түсті болады, оларды екі ата-анасы да 5-6 см-ге дейін жасыл қоңыр түске енгенге дейін күзетіп сақтайды. Таза сулы жазықтарда кең таралған, өзендер мен көлдерден су тасқан жерлерге көшіп өтеді. Құрғақшылық кезінде тұрақты су қоймаларына қайта оралып, лайға көміліп жасырынады. Бақаларды, су жәндіктерін және кіші балықтарды жейді, көктемгі шақта қозғалыс байқаған әр нәрсеге шабуыл жасайды.

Мәдениетте

Үндістанның Хайдарабад қаласындағы Батини Гуд ағайындылары тірі шабақ балығы мен шөптерді жұту арқылы астманы емдеуді насихаттайды, бірақ жоғары сот оны "дәрі" деп атауға тыйым салды. Олар оны Миргасира Накшатра күні балаларға тегін таратады. Бұл әдістің клиникалық тиімділігін көрсететін ешқандай дәлел жоқ, және балалар құқықтарын қорғаушылар оны тоқтатуға шақырып отыр.