Кіріспе

Қайырымдылықпен басқарылатын институционалдық ломбардтар

Еуропадағы Ренессанс дәуірінен бері бүгінгі күнге дейін қайырымдылықпен басқарылатын институционалдық ломбардтар бар. Осындай мекемелер католик елдерінің колонияларында да құрылды; мексикалық Nacional Monte de Piedad әлі де жұмыс істеп тұр. "Монте ди Пиета" деп аталатын мекемелер 15 ғасырда Италияда пайда болды, онда олар кедей адамдарға қолайлы пайызбен несие алуға мүмкіндік берді. Бұл мекемелер қайырымдылық донорларының қаражатын капитал ретінде пайдаланып, кедейлерге қарыз берді, осылайша олардың пайдаланушы қарыз берушілерге жүгінуіне жол бермеді. Қарыз алушылар құнды заттарын кепіл ретінде ұсынды, сондықтан "монта ди пиета" банктен гөрі кепілханаға көбірек ұқсады.

Тарих

Қайырымдылық тауы тұжырымдамасы алғаш рет 15 ғасырдағы итальян қалаларында ақша қарыздауға және Кахорсиндер мен Ломбардтармен байланысты пайдақорлық (ақшаға құмарлық) күнәсіна қарсы реформа ретінде пайда болған ұйымдастырылған қайырымдылықтың ерте түрі болды. Оны негізінен Францискан монахтары, атап айтқанда Тернилік Барнабас, Фелтрелік Бернардин және Микеле Каркано ілгерілетуге тырысты. Бұл мемлекеттік мекеме Католик шіркеуімен ұйымдастырылып, басқарылды және мұқтаж жандарға шамалы пайызбен қаржылық несиелер ұсынды. Қарыз алушының мүддесіне, емес несие берушінің пайдасына негізделген ұйымдастыру принципі, ақша қарыздаушылардың ұсынатын несиелеріне мейірімді балама ретінде қарастырылды.

Англия

Бірінші мекеме 1361 жылы Лондон епискобы Майкл Нортбургпен құрылды, ол 1000 күміс маркасын банктің құрылуына қалдырды. Бұл банк кепілге қойылған заттарға пайызсыз ақша беруге тиіс болды, ал мекеменің шығындары оның бастапқы капиталынан төленуі керек еді. Ол ақшаны Сент-Пол соборының ішіндегі сандыққа сақтады және егер жыл соңында қарыз алынған сома қайтарылмаса, онда Пауыл Крестіндегі уағызшы өз уағызында кепілдік он төрт күн ішінде сатылатынын, дереу төленбесе, жариялауы керек деп бұйырды. Көп ұзамай капитал таусылып, банк жабылды.

Мальта

Мальтадағы Монте-ди-Пиета 1598 жылы құрылған, бастапқыда Монте-ди-Сант-Анна деген атпен танымал болған. 1787 жылы Монте-делла-Реденционе-дьелли-Шиавимен біріктіріліп, Монте-ди-Пиета-э-Реденционе деп аталды. Монте-ди-Пиета бүгінгі күнге дейін Ішкі кіріс департаментінің құрамында қызмет етеді.

Бельгия

Брюссель Мон де Пиет 1618 жылы құрылған және әлі күнге дейін жұмыс істеп тұрған мекеме. Оның негізін қалаушы Венцелас Кобергер болды, ол 1618 мен 1633 жылдар аралығында Испаниялық Нидерландтың әртүрлі қалаларында осындай он бес мекеме ашты. Бұл мекемелер тікелей капиталға инвестиция жасау шартымен жылдық төлемдер (аннуитеттер) есебінен қаржыландырылды. Осыған дейін тұтыну несиесін көбінесе Ломбардтар беріп келді, олардың несиелері жоғары пайыздық ставкамен берілетін. Монт-де-Пиетаның өзінің де пайда табу үшін қарыз алып, пайызбен қарыз беретін институт ретінде сынға ұшырауына иезуиттік моральдық теолог Леонардо Лессиус 1621 жылғы «De justitia et jure» еңбегінің қосымшасында жауап берді.