Кіріспе

Джалдака өзені (Pron:/ˌdʒælˈdɑːkə/), сондай-ақ Дичу деп те аталады, Брахмапутраның саласы және Үндістан, Бутан және Бангладеш арқылы өтетін, 233 шақырымдық трансшекаралық өзен. Оның бастауы Сикким штатының Гангток ауданындағы Купуп қаласының жанындағы Битанг көлінен, Донгкья тауларының етегіндегі Джелеп Ла жотасынан басталады. Өзен Сикким штатының Пакьонг ауданынан ағып өтеді, содан кейін Бутанның Самтсе ауданындағы орманды аймақтардан шамамен 40 шақырымға дейін өтеді, және Бінду, Калимпонг ауданында Үндістанға қайта кіреді. Бұдан әрі Батыс Бенгалиядағы Неора аңғары ұлттық паркі, Чапрамари жабайы табиғат қорығы және Горумара ұлттық паркі арқылы ағып өтеді, сондай-ақ Парен, Гайрибас, Жалонг, Дхупгури, Фалаката, Матабанга сияқты қалалар мен кенттерден өтеді. Өзен Калимпонг, Джалпайгури және Куч Бехар аудандары арқылы ағып, Бангладештің Рангпур бөлігіндегі Лалмонирхат ауданының Моголхат ауылында кіреді. Бангладеште ол Дхарла өзені деп аталады және Колагат, Фулбари және Куриграм қалалары арқылы ағып, Куриграм ауданының Багуа Анантпур ауылында Брахмапутра өзеніне құяды. Өзеннің бірнеше халықаралық шекарадан өтуіне байланысты, оның аз ғана бөлігі Бангладеш пен Бутанда, ал басым бөлігі Үндістанда орналасқан. Кей жерлерде бұл өзен Мансай және Сингимари өзендері деп те аталады.

География

Жалдақ немесе Дичу Сиккимдегі Купуп көлінен бастау алады, ол кішкентай мұздық көл. Биндуға жақын орналасқан Бинду-Хола және Дудх-Похри есімді екі өзеннің қосылуы арқылы суы көбейеді. Бұл өзендер Биндуда бірігіп, Жалдақ өзенінің көлемін ұлғайтады, сол арқылы сол жағалауда Үндістан мен Бутанмен өзендік шекараны құрайды. Өзеннің оң жағалауына құятын негізгі салалары – Мурти, Жолунг-хола, Наксал-хола, Сутунга және төменгі ағысында Жарда. Диана, Рехти Дудуя және Муджаи – сол жағалаудағы маңызды қосалқы өзендер. Өзен Солтүстік Бенгалияның үш ауданы – Калимпонг, Жалпайгури және Куч-Бихар арқылы ағып өтеді. Бүкіл су жинау алабы Тиеста бассейнімен бірге ең құнарлы ауыл шаруашылығы аймағы болып табылады. Жоғарғы ағысы имбирь, дәрілік шөптер, апельсин және анар сияқты егістермен әйгілі. Жалпайгури ауданындағы ортаңғы ағысында шай мен жүгері басым, ал төменгі ағысында күріш, джут және темекі өндіріледі. Өзендер аралық жерлерде бамбук және тоқыма таяқтар сияқты дақылдар өсіріледі. Төменгі бассейнінде өзендер аралық жерлер банан егістерімен жабылған. Өзен Бангладештің Гхоксаданга ауданы арқылы өтіп, онда Брахмапутра немесе Ямуна деп аталатын өзенге құяды.

Су тасқыны

Жалдаха және Тиеста өзендері маусым мен қыркүйек айлары аралығындағы жаңбыр маусымында Бангладештің көп жерлерін бірнеше рет су басты.