Кіріспе

Армян ақыны Левон Шант (; туған аты Левон Наашбедиан, кейін Левон Сегпосиан болып өзгертілді; 6 сәуір 1869 – 29 қараша 1951) - армян драматургі, романист, ақын және «Хамазкай» армян білім беру және мәдени қоғамын құрған адам.

Өмірбаян

Ол өмір бойы Армян революциялық федерациясының мүшесі болды және АРФ-тың Шант студенттік қауымдастығы оның есімімен аталады. 1884 жылға дейін Скутаридегі (Ускудар) армян мектебінде оқыды, содан кейін 1891 жылға дейін Эчмиадзиндегі Геворгиан семинариясына түсті. Константинопольға оралып, сабақ беріп, жазумен айналысты; оның алғашқы әдеби туындысы 1891 жылы сол қаланың «Хайреник» күнделікті газетінде жарияланды. 1893 жылы Германияға алты жылға сапар шекті, Лейпциг, Йена және Мюнхен университеттерінде ғылым, бала психологиясы, педагогика, әдебиет және тарихты оқыды. Кейін Константинопольға қайтып, мұғалімдік қызметін жалғастырды. Автор ретінде ол пьесаларымен ең көп танылды: «Хин Аствадснер» («Ежелгі құдайлар», 1908), «Кайзер» («Император», 1914), «Инкадс Берди Ишканухин» («Кұлаған қамалдың ханшайымы», 1921), «Ошин Пайл» (1929). Республика кезінде Армения Парламентінің вице-президенттерінің бірі болды және 1920 жылдың сәуір айында коммунистік үкіметпен келіссөздер жүргізу үшін Мәскеуге делегация басқарды. 1921 жылы Арменияның кеңестік болып жариялануынан кейін ол Парижге, Каирге, соңында Бейрутке көшті. Каирде «Хамазқайн» мәдени бірлестігінің негізін қалаушылардың бірі болды (1928). Келесі жылы, 1929 жылдан өмірінің соңына дейін Бейруттегі Ншан Паланджиан Джемаран (колледж) мектебінің директоры қызметін атқарды. Саяси көзқарастары үшін Арменияда тыйым салынған көптеген авторлардың бірі болған оның пьесаларының жинағы 1968 жылы Совет Армениясында ерекше жағдайда жарық көрді. Левон Шант көптеген адамдар тарапынан ең ұлы армян драматургі деп есептеледі. Оның «Император» және «Ежелгі құдайлар» пьесалары армян драмасының ең көп қойылатын туындыларының қатарында. Соңғысы 1913 жылы Тифлисте алғаш рет қойылғанда армян әдебиеті әлемінде революция жасады. Ол ағылшын, неміс, итальян, француз және орыс тілдеріне аударылып, 1917 жылы Константин Станиславский қойды.