Кіріспе
331 жылғы Спартаға қарсы Македонияның жеңісі Мегалополис шайқасы болды. Бұл шайқас 331 жылы Спарта басшылығымен әскерлер мен Македония арасында өтті. Александрдың регенті Антипатр македониялықтарды Агис III патшаға қарсы жеңіске жеткізді. Плутархтың мәлімдемесіне сәйкес, сол кезде Азияда соғысып жатқан Александр бұл шайқасты "ешкілер шайқасы" (μυομαχίᾱ) деп атаған.
The Battle of Megalopolis was fought in 331 BC between Spartan led forces and Macedonia. Alexander's regent Antipater led the Macedonians to victory over King Agis III. Alexander, warring in Asia at the time, called it a "battle of mice" (μυομαχίᾱ), according to Plutarch.
Өмірбаян
333 жылдың күзінде спартан патшасы Агис III Эгей теңізіндегі бір жерде парсы қолбасшылары Фарнабаз бен Автофрадатпен кездесіп, Александрға қарсы соғыс жоспарларын оларға жеткізді. Парсылар Агиске қолдау көрсетуге келісті, бірақ оған бар болғаны 30 талант және 10 кеме бөлді. Агис сондай-ақ Исс шайқасынан аман қалған, парсы әскерінде қызмет еткен грек жалдамалыларынан – 8000 ардагерден тұратын күшті де жинады. 331 жылдың жазында Агис Пелопоннес пен Коринф гарнизонының бас қолбасшысы македониялық генерал Корагты жеңіп алды. Агис Пелопоннес аймағынан және Афинадан көмек сұрады, бірақ Афина спарталықтарға көмектесуден бас тартты. Осы арада Александрдың Македониядағы өкілі Антипатр Фракияда болды, онда македониялық генерал Мемнон көтеріліс ұйымдастырған еді. Көтеріліс басылған соң Антипатр Агиске қарсы жорыққа шықты. Антипатр 40,000-нан астам әскер жинады, оның негізгі бөлігі македониялық әскерлерден, ал қалғаны Македонияның солтүстік шекарасынан келген тайпалық жауынгерлер мен грек одақтастарының әскерлерінен құралды.
Шайқас
Аркадиядағы Мегалополис маңында болған соңғы шайқаста спарталықтар жеңіліске ұшырады. Шайқастың басында Антипатрдың қатары бұзылды, бірақ соңында македониялықтардың көптігі жеңіске жеткізді. Спарта жағынан 5300, македониялық жағынан 3500 адам қаза болды деп жазылған, бірақ македониялықтардың қазасы 1000-ға жуық болуы мүмкін. Кертий 5300 спарталықтың қаза болғанымен келіседі. Спарталықтар үшін бұл өлім-жұлымның 25 пайыздан асып кетуі еді. Патша Агис жараланып, тұра алмай қалғандықтан, әскеріне кері шегіну үшін уақыт беру мақсатында, өзін қалдырып, македониялық әскерге қарсы тұруға бұйрық берді. Диодордың айтуынша, спарта патшасы бірнеше жау әскерін өлтіргеннен кейін, соңында найзамен қаза тапты.
Салдары
Соғыстан кейін Антипатр бейбіт келіссөздерінен жалтарып, Александрға ұнамай, Пелопоннес тұрғындарына өз бейбіт шарттарын ұйымдастыруды тапсырды (Curt. 6.1.17 19). Спарталықтар Александрға елшілер жіберуге мәжбүр болды, Тегеялықтар (көшбасшыларынан басқа) кешірілді, ал Ахеялықтар мен Элеандықтар Мегалополиске қалаларын қоршау үшін 120 талант төледі (Curt. 6.1.20).