Кіріспе

Бетти Гренджер – Канаданың Манитоба провинциясының Виннипег қаласындағы бұрынғы мектеп мүшесі. Ол 2000 жылғы федералды сайлауда Азиядан келген иммигранттар туралы пікірлерімен әлеуметтік дау тудырып, жалпыұлттық саяси пікірталасқа бастама берді. Кейін ол Стивен Харпердің сайлау штабында жұмыс істеді.

Мектептің сенімді өкілі

2000 жылғы сайлау кезінде Гренджер 57 жаста болды және он жылға жуық мектепке сенім білдірілген тұлға ретінде қызмет еткен. Ол Виннипегтегі белгілі бір тұлға ретінде танымал болды және 1994 жылы Ривер-Хайтс аймағындағы көлік саясатын қайта құру жоспарларына қарсы азаматтық әрекетке қатысты. Гренджер және басқалар қаланың жоспарлары жергілікті бизнестің жұмысын қиындатып, жағдайды нашарлатады деп мәлімдеді. Виннипег мектеп кеңесінде жұмыс істеген кезінде Гренджер гомосексуалдар мен этникалық азшылықтар туралы жағымсыз пікірлер айтты деген айыптауға екі рет ұшырады. Бірақ Гренджер екі жағдайда да бұл айыптауларды жоққа шығарды. 1993 жылы Виннипег мектеп кеңесінің тағы бір мүшесі Билл Сандерсон жеке сөйлесуден кейін оны "барлық аборигендер ұрылар деп айтқан" деп айыптады. Абориген болып табылатын Сандерсон Гренджерге інісінен компьютер сатып алғанын айтқан, ал Гренджер оның ұрланған болуы мүмкін деп жауап берген. Гренджер бұл дауға жауап ретінде ешкімді ренжітпегенін айтты және Сандерсоннан айыптау үшін кешірім сұрауын талап етті. Гренджер бұл мәлімдемені жасағанын жоққа шығарды. Мектеп кеңесінің келесі жабық отырысында ол кеңестің адам құқықтары мен кемсітушілікке қарсы тұруына бағытталған ұсыныс енгізді.

2000 жылғы науқан

2000 жылғы сайлау науқанында да ұқсас дау туды, бірақ оның салдары одан да ауқымды болды. Грейнджер консервативті Канадалық Альянс партиясынан кандидат ретінде Виннипег Оңтүстік-Орталық сайлау округінде бақ сынады. Ол Виннипег университетінің студенттеріне "азиялық шабуыл" туралы айтқан сөздері үшін көп сынға ұшырады. Оның сөзінше, "азиялық студенттердің көптеп келуіне байланысты канадалық студенттер Ванкувер мен Викториядағы кейбір университеттердің бағдарламаларына қабылдана алмайды", сондай-ақ "Британдық Колумбияда үлкен қаражаты бар адамдардың жылжымайтын мүліктің көп бөлігін сатып алуына" сілтеме жасады. Гонконгтан келген жаңа толқын босқындар туралы ол: "Осы кемелерден келгендер ел үшін ең жақсы адамдар емес екенін түсіндік" деді. Ол сондай-ақ кейбір иммигранттар "тамилдік террористерді" қолдайтынын мәлімдеді. Кейін Грейнджер ресми түрде кешірім сұрап, "Виннипег университетіндегі менің сөздерім мен туындаған кез келген түсініспеушілік үшін өте кешірім сұраймын. Манитобаға және менің округіме иммиграцияның артуын қолдағанмын" деді. Грейнджер бұл мәлімдеме жасағаннан кейін көп ұзамай сайлауалды науқанын тоқтатты, бірақ оның аты бюллетеньде қалды. Ол сондай-ақ партия жетекшісі Стоквелл Дей, Манитоба штабының сайлау науқанының төрағасы Клейтон Маннесс және басқалар оны сайлаудан бас тартуға қысым жасағанын айтты. Оның ағасы, бұрынғы Либертариандық партияның үміткері Деннис Оуэнс кейін Грейнджердің сөздері контекстен тыс алынғанын мәлімдеді және оның сөйлегенінің көп бөлігі Канадаға иммиграцияны арттыру қажеттігіне арналғанын атап өтті.

Салдары

2000 жылғы даудан кейін Грейнджер 2002 жылы Виннипег мектеп кеңесіне қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. Бірақ ол кейіннен шешімін өзгертті және қайта сайлануға кандидат екенін мәлімдеді. Ол сайлауда жеңіліске ұшырады, үш мүше сайланатын округте алтыншы орынға ие болды. 2004 жылы Виннипег мектеп кеңесі оны Балалар мұра қорына қадағалау комитетіне екі жылдық мерзімге тағайындады. Грейнджер 2002 жылы Стивен Харпердің сайлауалды науқанын ұйымдастырушысы болып жұмысқа орналасты, Харпер Канада альянсының төрағалығына Стоквелл Дейге қарсы сәтті күресті. Харпер Грейнджердің партиялық ұйымның президенті лауазымын қорғады, ол Грейнджердің 2000 жылғы сайлауда "жалақ сөздің" құрбаны болғанын айтты: "Бетти Грейнджер – партия ұйымының президенті, жақсы қалыптағы мүше. Басқа мүшелермен сөйлескенімде, олар оны жоғары бағалайды, шындығында ол өткен сайлау науқанында әділетсіз жалақ сөздің құрбаны болды".