Кіріспе

Рим императорлық сақшыларының префекті, Преториандық сақшы (б.д.д. 46 – 16 ж.)

Люций Сей Страбон (б.д.д. 46 – 16 ж.нан кейін) – императорлар Август пен Тиберийдің билігі тұсында Преториандық сақшы деп аталатын Рим императорлық сақшыларының префекті болған. Страбонның Преториандық префект ретінде қызмет еткен мерзімі белгісіз, бірақ ол 15 жылға дейін түрлі әріптестерімен бірге осы лауазымды атқарды, содан кейін Мысырдың губернаторы болып тағайындалды. Осы мансабымен Страбон Рим империясындағы атты әскер тобынан шыққан ерлерге қол жетімді екі ең жоғары лауазымға ие болды. Оның ұлы Люций Элий Сеян 15 жылы әкесінен кейін Преториандық префект болып тағайындалды және 31 жылы күрт биліктен құлағанша император Тиберийдің кезінде үлкен ықпалға ие болды.

Отбасы

Люций Сей Страбон б.з.б. 46 жылы Этрурияның Вольсиния қаласында Марк Сей Страбон мен Теренция отбасында дүниеге келді. Сейлер римдіктердің атты әскер тобына жатса да, Страбонның әкесі Теренциямен некелесу арқылы сенаторлық отбасылармен байланыс орнатты. Оның інісі Аулус Теренций Варрон Мурена болды, ол б.з.б. 23 жылы Августпен бірге консул қызметін атқарды, ал оның әпкесі, белгілі Теренция, Августың саяси одақтасы Мейценаның әйелі еді. Страбон өзі де тең дәрежедегі әулеттерге үйленді. Оның бірінші әйелі Квинт Элий Тубероның қызы Элия болды, осы неке арқылы ол беделді Элий әулетімен одақтасты. Преториандық гвардия Августтың тұсында б.з.б. 27 жылы ресми түрде құрылды. Республика дәуірінде генералдар мен мемлекет қайраткерлері жеке сарбаздар корпусына сүйенген, бірақ Август құрған гвардия бұл ертедегі когорталардан құрылымы мен саны ғана емес, сонымен қатар функциясы бойынша да ерекшеленді. Олардың тек үшеуі ғана белсенді қызметте болды. Рим азаматтары елордада әскердің болуына үйренген сайын, әр когортадағы сарбаздардың саны 500-ден 1000-ға дейін артты. Олардың басты міндеті – император мен оның отбасын қорғау еді, бірақ Август преториандарды азаматтық басқару жұмыстарына да белсенді түрде тартқан сияқты. Бұл жағдай преториандық префекттердің тағайындалуымен өзгерді, олардың ішінде тек бірнешеуі ғана есімдерімен белгілі. Люций Сей Страбон, мүмкін Публий Варий Лигурмен бірге, Публий Сальвий Апер мен Квинт Осторий Скапуланың орнын басты деген болжам бар. Страбонның тағайындалу күні мен себептері белгісіз. Алайда, оның анасының Мейценамен байланысы арқылы Августың назарына іліккен болуы мүмкін. Макробийдің жазбалары екеуінің тіпті дос болғанын көрсетеді. Қалай болғанда да, Страбон императордың б.з.б. 14 жылы қайтыс болғанға дейін адал түрде префект қызметін атқарды.

Тиберийдің тұсында

Август қайтыс болғаннан кейін Тиберий билікке келген соң, оның алғашқы әрекеттерінің бірі – Преториан гвардиясының адалдығын қамтамасыз ету болды. Ежелгі тарихшы Тацит осы оқиғаны «Анналы» атты еңбегінде былай сипаттайды:

Консулдар Секст Помпей мен Секст Апулей Тиберий Цезарға алғаш болып адал болуға ант берді, ал олардың қатысуымен Сеius Страбон мен Гай Турраний, сәйкесінше преториан когорталарының командирі және азық-түлікпен қамтамасыз ету жөніндегі бақылаушы да ант қабылдады. Содан кейін Сенат, әскерлер және халық та солай істеді. Оқиғалардың осы реті – екі префекттен кейін Сенат – Преториан префектінің императордың жеке күзетшілерінің басшысы ретіндегі лауазымына берілген маңыздылықты көрсетеді. Алайда Страбон ұзаққа соқпады, бірақ Август үйіне көрсеткен қызметі үшін Тиберий оны лайықты марапаттады. Ол императордың кеңесіне қатысты, және сол жылы өзінің ұлы Луций Элий Сеянды өзінің префектурасында серігі етіп тағайындады. Олар 14 жылдан 15 немесе 16 жылға дейін Преториан гвардиясына басшылық етті, содан кейін Страбон римдік аттылардың жете алатын ең жоғары лауазымына – Египеттің губернаторына көтерілді. Оның губернаторлық мерзімінің ұзақтығы белгісіз, Страбон осы тағайындалғаннан кейін не болғаны да белгісіз, бірақ ол лауазымында қайтыс болды деген болжам бар. Страбон Август пен Тиберийдің тұсында римдік аттылар жете алатын ең жоғары лауазымдарға қол жеткізгенімен, тарихтағы орны ұлы Сеянның жаман атына көлеңке түсірді. Шамамен 17 жылға созылған префектура кезінде Сеян Преториандарға реформалар енгізіп, Гвардияны Принципаттың маңызды және қуатты бөлігіне айналдыруға көмектесті. Әскерлер бір гарнизонға жиналды және когорталардың саны 9-дан 12-ге дейін артты. Сеян Тиберийдің сенімді кеңесшісі болды, ал соңғысы 26 жылы Каприге кеткен кезде 31 жылға дейін Рим империясын биледі. Сол жылы Сеянға қарсы құпия жоспар құрғанына күдіктенген Тиберийдің күдігінен кейін ол күрт биліктен құлап, үш баласымен бірге өлім жазасына кесілді.