Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соғысқа шақырушы риторика – бұл аудиторияны соғыстың қажеттігіне көндіру үшін жасалған риторика немесе пропаганда. Соғысқа шақырушы риториканы талдаудың екі негізгі тәсілін Массачусетс Амхерст университетінің коммуникацияны зерттеу профессоры Рональд Рид және Индиана университетінің (Блумингтон) риторика және қоғамдық коммуникация және мәдениет профессоры Роберт Айви қалыптастырды. Ридтің тәсілі үгіт-насихатты индуктивті зерттеуден туындады. Айви Кеннет Берк еңбектеріне негізделген дедуктивті тәсілді қолданады, ол: "Бейбітшілік идеалына мызғымып берілген, бірақ сонымен бірге соғыс шындығымен бетпе-бет келген адамдар өз идеалдарының бұзылуына басқаларды кінәлі деп санауы керек" (Ivie 279).
Pro war rhetoric is rhetoric or propaganda designed to convince its audience that war is necessary. The two main analytical approaches to pro war rhetoric were founded by Ronald Reid, a professor of Communication Studies at the University of Massachusetts Amherst, and Robert Ivie, a professor of Rhetoric and Public Communication and Culture at Indiana University (Bloomington). Reid's framework originated from inductively studying propaganda. Ivie uses a deductive approach based on the work of Kenneth Burke, claiming that "a people strongly committed to the ideal of peace, but simultaneously faced with the reality of war, must believe that the fault for any such disruption of their ideal lies with others" (Ivie 279).
Соғыс мақсаттарына шақыру
Соғыс мақсаттары бұрынғы үндеулерді қолдайды және соғыстың аяқталу мақсатын белгілейді. Миссиялар "сөздік тұрғыдан объективті жауап беру сезімін қалыптастырады". Мемлекеттер көбірек бейбітшілік пен қауіпсіздікке қол жеткізуді қалайды. Мысалы, қауіпсіздік мақсатындағы соғыс, жаудың болашақ аумақтық қатерлерінен қорғайды. Тұрақты бейбітшілік қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Егер "мақсат - жауды толық жеңіп алу" болса, онда тіл нашар, түсініксіз және қиялға берілген болады. Мысалы, "Біз үлкен өзгерістер жасауға ұмтыламыз". Егер "мақсаттар қауіпсіздікке ұмтылысты көрсететін болса", онда тіл нақты күтілетін нәтижелерді көрсетеді. Президенттер "бір мәселені [және] сол мәселенің мүмкін болатын шешімдерін анықтайды".
War Aims support former appeals and provide an ending goal for the war. Missions “rhetorically create the sense of an objective response." Nations want to bring about more peace and security. For example, the war aims for security protect from future territorial threats of enemies. Permanent peace will ensure security. If “the aim is total overthrow of the enemy,” the language is ambiguous, unclear, and utopian. For example, “We seek to create a massive change." If the “aims reflects a desire for security,” the language expresses clear anticipated results. Presidents will “define an issue [and] the possible resolutions to that issue."
Роберт Айвидің риторикалық жүйесі
Айвидің сөзінше, соғысты қолдайтын риторика үш негізгі тақырыпты бөліп көрсетеді: күш пен еркіндік, ақылға сыймас нәрсе мен ақылдылық, шабуыл мен қорғаныс.
According to Ivie, pro war rhetoric identifies three topoi; force vs. freedom, irrational vs. rational, and aggression vs. defense.
Күші мен бостандық
Бұл тактика көрерменге олар соғысқа бостандық үшін бара жатыр, ал қарсылас өзгелерге өз құндылықтарын таңу мақсатымен бара жатыр деген ойды қалыптастырады (Ivie 284). Бұған қарсыластың қатыгез екенін ұғындыру арқылы қол жеткізіледі, ал көрерменнің мемлекеті келіссөздерге ұсыныс білдіріп отыр (Ivie 284).
This tactic portrays to the audience that they are entering war to provide freedom, and the opponent to force their values upon others (Ivie 284). This is accomplished by implying that the opponent is violent, while the audience's nation is willing to negotiate (Ivie 284).
Рационалдылық пен иррационалдылық
Бұл топос жауды ақылсыз деп бейнелейді, ол "заң принциптерінен гөрі жануарларға тән инстинкттермен" (Ivie 288) әрекет етеді. Жаудың санасы ақылға негізделмеген, оның ойлау қабілеті қараңғы. Сөз шеберлері бұл аргументті мынаны дәлелдеу үшін пайдаланады: егер мұндай жау әлемнің қауіпсіздігіне төніккен жағдайда, тіпті бейтараптық пен бейбітшілікке ұмтылған мемлекет үшін де соғыс – жалғыз мүмкіндік (Ivie 289).
This topos holds that the enemy is portrayed as irrational, responding "more to animalistic drives than principles of law" (Ivie 288). The enemy has an unenlightened intellect, not based on reason. Rhetors use this argument to prove that when an enemy such as this threatens the well being of the world, even for a nation committed to neutrality and peace, war is the only choice (Ivie 289).
Агрессия мен қорғаныс
Бұл идея жауды өз еркімен шабуыл жасаған агрессор ретінде, ал көрермендердің ұлтын агрессияның әрекетсіз құрбандары ретінде көрсетеді, олар тек қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін соғысқа түседі (Ivie 290). "Жабайылар тәртіпке қарсы әрекет еткенде, құрбан өзін қорғау үшін мәжбүр болды" (Ivie 290). Ivie бұл әрекеттерді "ерікті" және "бастамашыл" немесе "ерікті емес" және "қорғаныш" деп сипаттайды (Ivie 290). Бұл топостың мақсаты – кінәні жауға жүктеу және құрбан болған ұлттың әрекет ету себептерін ақтау.
This idea portrays the enemy as the voluntary aggressor and the nation of the audience as the passive victims of aggression, only entering into war to ensure security (Ivie 290). "While the savage has acted against order, the victim has been forced to respond in its defense" (Ivie 290). Ivie describes the actions as either "voluntary" and "initial" or "involuntary" and "defensive" (Ivie 290). The purpose of this topos is to lay the blame on the enemy and justify reasons for the victimized nation to engage in action.