Кіріспе

Люций Тиллий Цимбер (б.з.д. 42 ж. қайтыс болды) – римдік сенатор. Ол Юлий Цезарьді өлтіргендердің бірі болды, және қастандық жасаушыларға шабуыл жасауға мүмкіндік берген алаңдатушылықты ұйымдастырды.

Қылмыскер

Бастапқыда Цимбер Цезардың ең жақтастарының бірі болған. Цезарь 44 жылы Цимберге Битиния және Понт провинцияларының басшылығын берді. Ол сол жылы претор болған болуы мүмкін. Цицерон бірде Цимбердің Цезарға ықпалын досына көмектесу үшін пайдаланған. Оның неліктен қастандыққа қатысқаны белгісіз, бірақ Сенека оның амбицияға толы болғанын айтады. Оның рөлі – Цимбердің жер аударылған ағасы Публийді қайтару туралы петицияны Цезарьге ұсыну арқылы шабуылға дайындалу еді. Плутархтың айтуынша, басқа қастандық жасаушылар да Цимбердің петициясына өздерінің петицияларын қосып жатқандай болды. Суетонийдің мәліметінше, Цезарь оған қолмен ым жасап, кетуге ишараттады, бірақ Цимбер оны иығынан ұстап, Цезарьдің тоғасын түсірді. Сонда Цезарь Цимберге: «Бұл зорлық!» ("Ista quidem vis est!") – деп айғайлады. Осы сәтте Сервилий Каска қанжарын алып, диктатордың мойнына ұрғысы келді, бірақ иығына тиді. Содан кейін басқа қастандық жасаушылар да қосылды. Цезарь қайтыс болғаннан кейін Цимбер Битинияға аттанды, қастандық жасаушылардың басшылары Марк Брут пен Гай Кассий Лонгинға флот құруға көмектесу үшін. Псевдо-Брут хаттарында (Брут пен Цицерон арасындағы хаттар деп есептеледі) айтылғандай, ол Публий Корнелий Долабелланы жеңіп, Брут пен Кассийдің Македонияға жорығына теңізден қолдау көрсетті. Ол туралы соңғы рет Филиппи шайқасы алдында естілді және жорық кезінде қаза тапқан деп есептеледі. Сенеканың айтуынша, Цимбер батыл және белсенді адам болған, бірақ көп ішетін және зорлыққа бейім болған.

Әдебиетте

Кимбер Хорацийдің "Сатираларындағы" Тиллий кейіпкеріне шабыт берген болуы мүмкін, ол қатыгез амбицияның өзіндік көрінісі. Ол Шекспирдің "Жулиус Цезарь" пьесасында (1599) екінші дәрежелі кейіпкер ретінде пайда болады, онда оның аты "Метелл Цимбер" деп аталады. 1953 жылғы нұсқада Цимберді тәжірибелі актер Том Пауэрс сомдады.