Кіріспе

Льюистон, Нью-Йорк штатындағы үй

Frontier House – 2002 жылдың 29 сәуірінен 3 мамырына дейін АҚШ-та Public Broadcasting Service (PBS) телеарнасында көрсетілген тарихи реалити-шоу. Сериал 1883 жылы американ шекарасындағы Монтана аймағында фермерлер сияқты өмір сүруге келісім берген үш отбасыны баяндайды. Әр отбасы өз шаруашылығын құрып, Монтананың суық қысына дайындалу үшін қажетті жұмыстарды аяқтау тиіс болды. Сериалдың соңында сарапшылар мен тарихшылар алқасы әр отбасының аман қалу мүмкіндігін бағалады.

Өндіріс

1900 жылдағы үй (1999 жылы көрсетілген) және 1940 жылдағы үй (2001 жылы көрсетілген) сериалдарының сәттілігі PBS-ті АҚШ-та өткен ұқсас тарихи реалити-шоуды тапсырыс беруге шабысдандырды. Сериалдың бюджеті 4,1 миллион долларды құрады, оның 3,3 миллионы өндіріске, ал 800 мың доллары жарнамалауға және веб-сайтқа жұмсалды. Қаржының басым бөлігі PBS, Қоғамдық хабар тарату корпорациясы, Альфред П. Слоан қоры және британдық мемлекеттік телеарна Channel 4-тен түсті.

Кастинг

5500-нан астам отбасы шоуға түсуге өтініш білдірді.

Дайындық

Қатысушылар екі апта бойы сыныптар мен асханаларда өткізіп, сол кезеңнің тарихын оқыды және мал шаруашылығы, ағаш өңдеу, отын кесу, киім жуу, тамақ дайындау, шаруашылық, бау-бақша шаруашылығы, егін жинау, жеке гигиена (қағаз дәретхана қолданбай), тігіс, сабын жасау және 1880 жылдардағы Монтана штатының тұрғынының білуі тиіс басқа да дағдыларды үйренді. Қатысушылар Монтана штатының Вирджиния қаласында – қайта жаңартылған тарихи қала, ашық аспан астындағы мұражай және Ұлттық тарихи ескерткіште күндерін өткізді. Олар сол кезеңге сай киім киді, сол кезеңге сай тағамдар дайындап жеді, сол кезеңге сай құралдарды пайдаланды және оларды сол кезеңге сай әдістермен қолданды. Сыртқы әлеммен (оның ішінде серия кеңесшілерімен) байланыс тек шалғайдағы дүкендегі пошта арқылы немесе телеграф арқылы жүзеге асырылды. Бастапқы тауарлар мен жабдықтарды серия кеңесшілері белгілеген сол кезеңге сай бюджет бойынша сатып алды, ал кейіннен ел дүкеніне бару кезінде тауар алмасу жүйесін пайдаланды. Тек сол кезеңге сай дәрілерді ғана қолданды. (Егер күрделі медициналық жағдай туындаса, қатысушылар өндіріс қызметкерлерімен сөйлесіп, шоу дәрігерінің көмегін ала алады.) Кез келген қатысушы шоудан кез келген уақытта кетуге құқылы болды, бірақ бұл туралы өндіріс тобымен алдымен кеңесіп, шешімді видео күнделікке жазуы тиіс еді. Қонысқа баруға дайындалу үшін қатысушылар бюджеттеріне қарай кез келген затты сатып алуға рұқсат етілді, егер ол әр отбасына жүк тасуға берілген бір атқа жегілген жабық арбаға сыятын болса. 2001 жылдың 21 мамырында үш отбасы бес ай бойы тұратын қонысқа аттанды.

Өндіріс жазбалары

Үш отбасы 2001 жылдың маусымнан қазан айына дейін қатысты. Карен мен Марк Гленн бір-біріне ауызша шабуыл жасап жатқаны бірнеше рет байқалды. Роб Оуэн Pittsburgh Post Gazette газетінде Гленннің некесі "Кареннің Маркқа кез келген нәрсе үшін қатал сын айтатынынан" бұзыла бастағанын атап өтті. Карен қуанышпен билікке талаптанғандай көрінеді, оның мінез-құлқы кейде Frontier House-ті көруді қиын жасайды, әсіресе оның балаларына тигізетін әсерін ескерсек. Клюн отбасы да үнемі шағымдануы үшін ерекше көзге түсті. Шоуды көрушілер Клюндарды "артық құқықтары бар қара тістілер" деп атады. Мемлекеттік аң аулау заңдары мен ережелеріне сәйкес, сондай-ақ өндіріс қауіпсіздігі жөніндегі сарапшылардың пікіріне орай, ешбір қоныс иесіне аң аулауға рұқсат берілмеді. Клюн және шоудағы басқа да бірнеше ер адамдар өндіріс тобынан бейнекамераларды ұрлап, олармен аң аулауға тырысты, бұл жануарларды атуға болатынын көрсету үшін. Клюн мен басқалары ет беруді сұрады, бірақ өндірушілер олардың өтінішін қабылдамады. Сериал түсірілімі кезінде 11 қыркүйек күні Нью-Йорктегі Әлемдік сауда орталығына және Вашингтондағы Пентагонға шабуылдар жасалды. Өндірушілер қатысушыларға осы жаңалықты айту керек пе, жоқ па, деп талқылап, осылай етудің жөн екенін шешті. Қатысушыларға шабуылдар туралы білу үшін жақын жердегі қалалардан жергілікті газеттер берілді. Қатысушыларға бірнеше күн бойы газет оқып, оқиғалардың жаңалықтарымен қалыстыруға рұқсат берілді. Көптеген қоныс иелері жағдайдың қалай шешілгеніне қанағаттанды, және тағы да оқшауланғанын бағалады. Кристен Брукс бұл шешімге риза болмады. Ол өндіріс бірнеше күнге тоқтатылып, қатысушыларға көбірек ақпарат алуға және Түйе Таурат апатында досының қаза болғанын анықтауға мүмкіндік беру керек деп сендірді.

Үйлер орналасқан жер

Frontier House фильмінің түсірілімі Кен Дэвенпортқа тиесілі Монтана штатының Биг Тимбер қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 25 миль (40 км) жердегі фермадағы құпия аңғарда өтті. Әрбір отбасыға егін егуге, мал жаюға және үй салуға арналған жер учаскесі берілді. Үш "шаруашылықтың" барлығы да бұлаққа оңай қол жеткізе алды және бір-бірінен 15 минуттық қашықтықта орналасқан. Ең жақын қала 10 миль (16 км) қашықтықта болды, ондағы жол екі тау жолынан өтуді қажет етті. Бірақ уақыт өте келе, екі түсірілім тобы да қалаға көшіп келді, ал түсірілімдер үш-төрт күнде бір рет жүзеге асырылды. Клюн отбасына қираған және тасталып кеткен үйді еске түсіретін жартылай салынған үй берілді, ал Брукс отбасы үйін бастап салуға мәжбүр болды. Нейт пен Руди Брукс үйлерін салуға алты апта жұмсады. Осы уақыт ішінде олар шатырда тұрып, түнде бірнеше апта бойы қаңтар суықты бастан өткерді. Сонымен қатар, осы кезеңде бірнеше күн бойы қар мен жаңбыр жауды. Гленндер Клюндарды өз үйлеріне шақырды, бірақ Клюндар одан бас тартты.

Эпизодтар

"Америкалық арман" – Отбасылар Вирджиния Ситиге келіп, 1883 жылғы Монтанадағы шекаралық өмірмен танысады. Аңызда отбасылардың алдында тұрған бірқатар маңызды мәселелер, үй шаруашылығы және Монтананың тарихы, сондай-ақ түрлі тіршілік ету дағдылары талқыланады. Гленндердің сүт сиыры ауырады. Отбасылар сол дәуірдегі киімдерін киіп, арбаларын жинап, үш күндік сапарға шығады. Арбалардың бірін жетектеген аттар қашып кетеді, Адриенн қағылып, Конор жерге құлайды. Нейт пен Кристеннің үйлену тойы жақындап келеді, бұл үлкен дайындықтарға әкеледі. Нейт пен Кристен үйленеді, Руди Брукстің Frontier House-тағы уақыты аяқталады, ал Кристен Нейттің аяқталған қабылдағышын алғаш рет көреді. "Тіршілік күресі" – Эпизод эксперимент басталғанына жеті аптадан кейін, Нейт пен Кристеннің үйленгенінен бір апта өткен соң басталады. Кристен шекаралық өмірге бейімделеді. Клундар екі апта бұрын тапсырыс берген үлкен көлемдегі азық-түлікті алады және оны төлеу үшін жылқылары мен биесін ауылдық дүкенге сатуға шешім қабылдайды. Гленндер тауық қорасын салып, ақша табу үшін қой мен шошқа сатып алады. Бруктар, алайда, малға инвестиция жасамауға шешім қабылдайды. Барлық отбасылар қысқа дайындалу үшін көп мөлшерде шөп жинауға мәжбүр болады. Гордон Клюн салмақ жоғалтуының себебі ауру деп санайды. Клундер отбасы қабылдағыштан шығып, заманауи көршілерінің үйіне барады. Олар пісірген нанмен ет және басқа тағамдарды айырбастайды, теледидар көреді, ал балалар заманауи балалармен ойнайды. Гордон мен Адриен өз әрекеттерін ережелерді бұзбай, көршілермен сауда жасау деп қорғайды (бұл ойынның рухына сай). Қазіргі дәрігер Гордонның денсаулығы жақсы екенін анықтайды, ал Клундар Нейттің отынына пісірген тағамдарын айырбастайды, сонда Гордонға соншалықты ауыр жұмыс істеуге тура келмейді. Гленндер мен Клундер "май мен жұмыртқа бизнесінен" ақша таба бастайды, ал Бруктар сүт ешкілерін сатып алады. Гордон спирт жасауға арналған құрал алып, оны шығарып, айтарлықтай табыс табады. Көршілер малдарымен шаруалардың жерінен өтеді, бұл қатысушыларды тікенді сыммен қоршау орнатуға мәжбүрлейді. Гленндердің некесі одан әрі нашарлайды, Гордон мен Карен араздасады. "Отбасылық іс" – Ересектердің жеке өмірдің жоқтығымен қалай күресіп жатқаны зерттеледі. Балалар қаншалықты ауыр жұмыс істеу керектігін талқылайды және мал өлтіру керек болған кезде ренжіп қалады. Қатысушылар аурудан қорқады, ал аю Клюннің жеріне кіреді. Отбасылар мектеп салуға шешім қабылдап, балаларға мұғалім жалдайды. Балалардың жоқтығы шаруалар үйіндегі өмірдің ырғағын өзгертеді, ал балалар бір бөлмелі сыныпта оқып үйренуге бейімделеді. Карен мен Гордонның қарым-қатынасы, Гленндердің некесі сияқты нашарлайды. Кареннің анасы Теннессиден Логанның тоғызыншы туған күніне келіпті. Балалар бес апталық мектептің аяқталуын ән айтумен атап өтеді, ал отбасылар тігін бал атумен құттықтайды. "Есеп беру" – Эпизод эксперимент аяқталуға он күн қалғанда басталады. Әр отбасы өздерінің жер асты қоймасын салады. Отбасылар көкөністерін жинап, өнім жәрмеңкесін өткізуді жоспарлайды. Глендер шошқаларын сойып, Клундер құрғақ шөпті жинап алады. Әйелдер шекарадағы әйелдердің өмірінің ауырлығын ойландырады, ал қатысушылардың көпшілігі кетудің қаншалықты қиын болатынын айтады. Қатысушылар 11 қыркүйектегі террористік шабуылдар туралы біледі. Орақ жәрмеңкесіне алыстан көршілері де келеді. Сарапшылар отбасыларды бағалау үшін жиналады. Барлық отбасылардың отын жеткілікті болмады, ал Клундердің шөбінің азық-түлік құндылығы төмен болды. Клундер өз үйлеріне заманауи серіппелі төсекті әкелгені анықталды. Гордон отбасының жартысы қысты Монтана штатының Бутте қаласында өткізетінін хабарлайды. Ақырғы күні жер бетіне аздаған қар жауады. Отбасылар қожалықтарын тастап кету туралы ойланады. Екі айдан кейін үкім шығарылды. Нейт пен Кристен Брукс ұзақ мерейлі айларында. Олардың қыста аман қалуы мүмкін деп есептеледі. Клундер Калифорнияның Малибу қаласындағы үлкен сарайға қоныс аударды. Олардың қыста аман қалмайтыны анықталды. Гленндер Теннессиге оралды. Оларға қыста аман қалуға физикалық тұрғыдан мүмкіндігі болса да, психологиялық тұрғыдан дайын емес екендіктері айтылды. Гленндер үйлену тойына келгенше, үйлену тойынан кейін ажырасуға шешім қабылдайды. Бір академиялық шолуда бұл "АҚШ-тың он тоғызыншы ғасырдағы шекарадағы өмірінің романтикалық көріністерін сынға алу, өзін-өзі зерттеу" деп сипатталған.

Ұқсас реалити-сериалдар

2004 жылы "Frontier House" бағдарламасынан кейін "Colonial House" бағдарламасы көрсетілді, ол 1628 жылы Плимут колониясындағы күнделікті өмірді қалпына келтірді. 2006 жылы PBS телеарнасы "Texas Ranch House" бағдарламасын эфирге шығарды, ол 1867 жылы Техастағы ұзын мүйізді мал шаруашылығындағы отбасы мен жұмысшылардың өмірін көрсетті.