Кіріспе

Бунэр рельефтері – Пәкістанның Пешауар аңғарындағы, ежелгі Гандхарада орналасқан Бунэр ауданында немесе одан алынған тас рельефтердің жиынтығын атау. Олар Сват аңғарының жанында да табылады. Көбінесе буддалық ортадан шыққан, бірақ олар әсемдік үшін жасалған, кішкентай архитектуралық мүсіндер. Көптеген рельефтерде эллинистік өнердің күшті ықпалымен жасалған таза дүниелік көріністер бейнеленген.

Эллиндік көріністер

Кейбір бедерлерде грек киімін киген адамдар бейнеленген (әйелдерде қысқа туника, немесе хитон, және оны жауып тастайтын химацион, ал ерлерде қысқа туника, немесе экзомис) және белгілі бір поздарда, "көбінесе бір-біріне тостағандар ұсынып, кейде гректерше шарапты шарап қыбынасынан тостақандарға құйып немесе араластыратын" (Бордман). Кейіпкерлер көбінесе коринф стиліндегі бағаналармен бірге бейнеленген.

Әскери көріністер

Олардың стилі мен құрылымы бір-біріне ұқсас болғандықтан, қазіргі заманға тән деп есептелетін басқа рельефтер әскери киім киген сарбаздарды бейнелейді. Олар кең көйлектер мен шалбар (анаксирид) киіп, қару ретінде үшкір капот пен ауыр тік қылышпен бейнеленген. Олардың кейбіреулері оң қолымен зұлым рухтарға қарсы "Карана мудра" жасап тұр. Гандхарада мұндай фриздер буддалық ступалардың тұғырларын безендіру үшін қолданылған. Бұл сарбаздар индо-скифтер немесе, мүмкін, эллинистік әлемнен Фригиялық әскерлер болған. Тағы бір рельефте осы сарбаздар билеп, музыкалық аспаптарда ойнап жатыр. Аспаптардың арасында кішкентай арфа, қол барабаны және кішкентай көшпелі ксилофон бар. Үш ер адам екі қолын қысып, билеп жатыр.

Буддистік көріністер

Тағы да басқа рельефтерде үнді киімін киген адамдар бейнеленген, көбінесе лотос гүлдерін ұстап тұрған. Бұл фриздердің бәрі бір замандас болғандықтан, индо-скифтердің (әскери билікке ие болған), индо-гректердің (индо-скиф билігі астында азаматтық өмірмен шектелген және көбінесе ішімдік тостағандарымен көңіл көтеріліп жүрген) және буддистердің (мүмкін, діни мәселелерге ең тікелей қатысы бар және құрметпен лотоспен бейнеленген) араласуы туралы айғақтайды. Бұл рельефтер көбінесе буддалық храмдарға тиесілі болған, онда олар буддалық ескерткіштердегі баспалдақтардың сатыларына немесе нишалардың табалдырықтарына орнатылған. Оларда бейнеленген грек киімдерінен өзге, рельефтердің өнерлік стилі мен мазмұны эллинистік болып табылады; олар грек-будда өнерінің ең ерте мысалдарының бірі саналады. Олар көбінесе біздің заманымыздың I ғасырына жатқызылады, бірақ б.з.д. I ғасырына дейін сона шақтауы мүмкін, осылайша ежелгі Үндістандағы индо-грек және индо-скиф билігінің кезеңімен сәйкес келеді. Осы рельефтердің ең әйгілілерінің бірі Виктория және Альберт мұражайында сақталған.