Кіріспе

Ирландиялық австралиялық қылмыскер

Генри Джеймс О'Фаррелл (1833–21 сәуір 1868) – Австралияда саяси төңкеріске қатысқан алғашқы адам. 1868 жылдың 12 наурызында ол королева Викторияның екінші ұлы және төртінші баласы, Эдинбург герцогы принц Альфредті атып, жаралады. Британдықтарға және монархистерге қарсы болғанымен, кейіннен ол фениан екенін жоққа шығарды.

Сот және өлім жазасы

О'Фарреллдің ісі 1868 жылғы 30 наурызда Сиднейде қарастырылды. Оны қорғаудың қиын міндеті Батлер Коул Аспиналл адвокатқа жүктелді, ол бұрын Еврика бекінісінің бүлікшілерін қорғаған еді. Аспиналл О'Фарреллдің денсаулығының саулығына байланысты кінәлі емес деп танылуын сұрады. Ол О'Фарреллдің психикалық ауруларының тарихын және жақында психиатриялық емханадан босатылғанын айтты. О'Фаррелл сотталып, судья Альфред Чикпен өлім жазасына кесілді. Ал ханзада Альфред өзі араласып, оны өлтіруге тырысқан адамның өмірін сақтап қалуға тырысты, бірақ сәтті болмады. О'Фаррелл 1868 жылғы 21 сәуірде Дарлингхерст түрмесінде 35 жасында дарға асылды.

Альфред ханзаданың сауығып келуі

Ал Альфред ханзада тез сауығып, 1868 жылдың сәуір айының басында үйіне оралды. 24 наурызда Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы ассамблеясы естелік ғимарат тұрғызуға дауыс берді. Ол Ұлыбритания патшасының сауығуына деген халықтың шын жүректен шыққан алғысын білдіретін, тұрақты және маңызды ескерткіш болуы тиіс еді. Ол Принц Альфред ауруханасы болуға тиіс болды. Виктория патшайымы «Royal» сөзін пайдалануға рұқсат бергендіктен, естелік ғимарат Корольдік Принц Альфред ауруханасы аталды. Ол халықтан жиналған қаржыға салынды және бүгінде Жаңа Оңтүстік Уэльстегі маңызды аурухана болып табылады. О'Фарреллдің шабуылынан кейін колониялық үкіметтегі министр және болашақ Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі сэр Генри Паркс колониядағы ирландтық католиктерге қарсы қудалауды күшейтті. Паркс ақылсыз кісі өлтірушінің фениандық екенін алғаш айтқан сөздерінің рас екенін және фениандықтардың кең ауқымды құйрықтары бар екенін мәлімдеді. Канадалық саясаткер және фениандықтарға қарсы күрескен Д'Арси МакГи 7 сәуірде тағы бір фениан деп күдіктелген адамның қолынан қаза тапқанда, жағдай шиеленістің шыңына жетті. Бірақ көп ұзамай қызығушылық басылып, халық Паркстің негізсіз айыптауларын күмәнді көре бастады. Бұл оған ұят болды және ол қыркүйек айында министрліктен кетіп қалды.

Танымал мәдениетте

Бұл оқиға «Эдинбург герцогының қаны төгілуі немесе Генри Паркстің әділденуі» атты пьесада сахналастырылды. Генри Паркстің осы қылмысқа реакциясы 1868 жылғы «Жаңа қылмыс» атты сахналық қойылымда пародияланды.