Цейлондық әуе жолдары тарихы

Кіріспе

Сейлонның (қазіргі Шри-Ланка) ұлттық әуе тасымалдаушысы

Air Ceylon – Сейлонның (қазіргі Шри-Ланка) бұрынғы ұлттық әуе тасымалдаушысы. Авиакомпания 1978 жылдың басында Еуропаға рейстерді тоқтатты және 1979 жылдың 31 тамызында барлық ішкі рейстерін тоқтатты, одан кейін оның орнын Air Lanka басты. Кейіннен Air Lanka SriLankan Airlines болып қайта аталды.

Тарих

Air Ceylon 1947 жылы мемлекеттік әуе тасымалдаушысы ретінде құрылды. 1947 жылы үкімет үш DC-3 ұшағын сатып алды, олар Сита Деви, Вихарамаха Деви және Сунетра Деви деп аталды. 1947 жылдың 10 желтоқсанында капитан Питер Фернандо басқаруымен және 16 жолаушысымен Сита Деви таңғы сағат 8-ден кейін Ратмалана ұшып-қону жолағынан ұшып, Air Ceylon коммерциялық рейстерін ашты және Палали бағытында бет алды. Сол жерде қысқа тоқтағаннан кейін "Дакота" Мадрасқа ұшып, күні соңында сол маршрутпен Коломбоға оралды. 1949 жылдың жазында Мадрас-Джаффна-Трихинополи-Лондон бағытындағы Douglas C-47 Skytrain рейстері австралиялық ұлттық әуе компаниясынан (ANA) жалға алынған екі Douglas DC-4 ұшағымен жүзеге асырылды, ANA сол жылдың басында Air Ceylon-ның 49% үлесін сатып алғаннан кейін. 1950 жылдың 20 шілдесінде Сингапур және Дарвин арқылы Сиднейге ANA-мен бірлескен рейстер басталды. 1949 жылы Австралия ұлттық әуе компаниясы (ANA) Шри-Ланканың бүкіл елдегі қызметінің 49% үлесіне ие болды. 1953 жылдың қыркүйегінде BOAC Лондон мен Коломбо арасына de Havilland Comet ұшағын енгізгеннен кейін Air Ceylon барлық алыс қашықтықтағы рейстерін тоқтатты және ANA-мен серіктестігінен бас тартты. 1955 жылы ANA-ның 49% үлесін KLM сатып алды. 1960 жылдары KLM-нің үлесі 25%-ға дейін төмендеді. Лондонға рейстер 1956 жылдың 21 ақпанында KLM-ден жалға алынған Lockheed 749A Constellation ұшағымен қайта басталды. 1958 жылы ұшақтың орнына Lockheed L 1049 Super Constellation, содан кейін 1961 жылдың қарашасында KLM-мен серіктестік аяқталғанға дейін жалға алынған KLM Lockheed L 188 Electra ұшағы қойылды. 1962 жылдың сәуір айында BOAC-тың Comet ұшағы Лондонға рейстерді қайта бастауға мүмкіндік берді. 1965 жылдың қарашасында ұшақтың орнына жалға алынған Vickers VC10 ұшағы келді. 1964 жылдан бастап Hawker Siddeley HS 748 ұшағы Air Ceylon-ның Мадрас және Бомбейге жасаған қысқа қашықтықтағы рейстерінде негізгі ұшаққа айналды, сонымен қатар 1967 жылы сатып алынған Aérospatiale N 262 ұшағы да пайдаланылды. 1967 жылы Бандаранайке халықаралық әуежайы салынысымен аяқталғаннан кейін Air Ceylon өзінің хабын сол жерде ашты. 1969 жылы Hawker Siddeley Trident реактивті ұшағы сатып алынды және 1979 жылдың тамызына дейін аймақтық бағыттарда пайдаланылды. 1972 жылы Union de Transports Aériens (UTA) Air Ceylon серіктесі болды, ол әуе компаниясына бір Douglas DC-8 ұшағын сатты және техникалық қолдау көрсетті. UTA 1976 жылдың қыркүйегінде серіктестікті тоқтатты, нәтижесінде Air Ceylon еуропалық серіктесіз қалды. 1979 жылы Шри-Ланка үкіметі банкроттық жағдайға байланысты Air Ceylon компаниясын жапты және Air Lanka жаңа ұлттық тасымалдаушы ретінде құрылды. Осы кезеңде Air Ceylon бірнеше аялдамасы бар рейстер ұсынды, олар Коломбодан Еуропаға, Австралияға және Үндістанға үш бағыт бойынша бағытталды. KLM Air Ceylon-ның жалпы сату агенті ретінде қызмет еткен маңызды серіктес әуе компаниясы болды. Жаңа ұшақтардың ұзақ ұшу қабілетіне ие болуының арқасында алыс қашықтықтағы рейстердегі аялдамалар саны азайды, бұл саяхат уақытын қысқартты. Air Ceylon жолаушылары BOAC немесе Qantas рейстерін пайдалана отырып, Еуропа мен Австралияға қосымша бағыттарға жете алды. BOAC және Qantas-пен ынтымақтастық сол кезде азайтылды, оның орнына Indian Airlines-пен код-шеринг келісіміне қол қойылды. Осының нәтижесінде Air Ceylon Австралияға рейстерін қайта іске қосты және еуропалық желісін кеңейтті.

Air Ceylon was established in 1947 as state owned flag carrier airline. In 1947, the government purchased three DC 3s, which were named after queens Sita Devi, Viharamaha Devi, and Sunethra Devi. On 10 December 1947, with Captain Peter Fernando at the controls and a complement of 16 passengers, Sita Devi took off from Ratmalana runway soon after 8 am, inaugurating the Air Ceylon commercial flights, and headed for Palaly. After a brief stop there, the Dakota proceeded to Madras, returning to Colombo by the same route later that day. Madras Jaffna Trichinopoly Douglas C 47 Skytrain services to London with two Douglas DC 4s leased from Australian National Airways (ANA) commenced in summer 1949, after ANA acquired a 49% stake in Air Ceylon earlier that year. Flights to Sydney in co operation with ANA were started on 20 July 1950 via Singapore and Darwin. In 1949, Australian National Airways (ANA) owned a 49% stake in Sri Lanka's countrywide service. Air Ceylon discontinued all long haul fights and gave up its partnership with ANA in September 1953 after BOAC had introduced the de Havilland Comet between London and Colombo. The 49 percent stake held by ANA was taken over by KLM in 1955. In 1960s KLM's shareholding reduced to 25%. Flights to London were commenced again on 21 February 1956 using a Lockheed 749A Constellation leased from KLM. The aircraft was replaced by a Lockheed L 1049 Super Constellation in 1958, followed by a KLM Lockheed L 188 Electra that was leased until the partnership with KLM ended in November 1961. A Comet from BOAC allowed the relaunch of flights to London in April 1962. The aircraft was replaced by a leased Vickers VC10 in November 1965. From 1964, the Hawker Siddeley HS 748 became the aircraft mainly used on Air Ceylon's short haul routes to Madras and Bombay, along with the Aérospatiale N 262 that was bought in 1967. When Bandaranaike International Airport was completed in 1967, Air Ceylon opened its hub there. A Hawker Siddeley Trident jet airliner was purchased in 1969, and it was operated on regional routes until it was withdrawn in August 1979. In 1972, Union de Transports Aériens (UTA) became Air Ceylon's partner, selling one Douglas DC 8 to the airline and giving technical support. UTA ended the partnership in September 1976, leaving Air Ceylon without a European aide. In 1979, Air Ceylon was shut down by the Sri Lankan government due to bankruptcy, and Air Lanka was established as new national carrier. During that period, Air Ceylon offered multiple stopover flights, which were leaving Colombo on three routes to Europe, to Australia, and a regional one to India. KLM was the important partner airline, serving as general sales agent for Air Ceylon. Due to more modern aircraft with a longer range, fewer stops were required on the long distance routes, reducing travel time. Air Ceylon passengers could reach additional destinations (in Europe and towards Australia) with co operative BOAC or Qantas flights. The co operation with BOAC and Qantas was reduced at that time, instead a codeshare like agreement was signed with Indian Airlines. As a consequence, Air Ceylon relaunched services to Australia and expanded its European network.

Апаттар мен оқиғалар

1949 жылы 21 желтоқсанда Air Ceylon Douglas C 47 Dakota (тіркелген VP CAT) Жафнадан жоспарланған жолаушылар рейсінен кейін Тиручирапалли әуежайына апатты қону кезінде жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. 21 жолаушы мен үш экипаж мүшесі апаттан аман қалды. 1978 жылы 7 қыркүйекте Air Ceylon Hawker Siddeley HS 748 (тіркелген 4R ACJ) ұшағы Ратмалана әуежайында тұрғанда борттағы бомбадан және одан кейін болған өрттен толығымен қирады. Екі ұшқыш ұшуға дайындалу кезінде тексеру жұмыстарын жүргізіп жатқан.