Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Жапон қояны (Lepus brachyurus) – Жапонияға ғана тән қоян түрі. Жапон тілінде ол "дала қояны" деген мағына беретін носаги (жапонша: 野兎) деп аталады.

Таксономия

Коенрад Якоб Темминк 1845 жылы жапон қоянын сипаттады. Түрлік атауы (brachyurus) ежелгі грек тіліндегі "brachys" – "қысқа" және "oura" – "құйрық" сөздерінен шыққан. Ол 2700 метр биіктікке дейін кездеседі. Көбінесе таулы және төбелі аймақтарда таралған. Ормандар мен бұталы жерлерде де қоныстанады. Адамдардың табиғатқа тигізген әсерінен жапон қояндары қала және қала маңында өмір сүруге бейімделіп, тіпті кейбір жерлерде зиян келтіруге дейін жеткен.

Көбею

Жапон қоянның туатын бала саны 1-ден 6-ға дейін өзгереді. Жетілу жасы нақты белгісіз, бірақ аналықтары туғаннан кейін бір жыл ішінде көбейеді деген болжам бар. Көбейтілу жыл бойы жүреді. Жыл сайын бірнеше ұрық туады, әрқайсысында 2-4 бала болады. Жұптасу еркін түрде жүзеге асырылады; еркектер аналықтарды қуалайды және қарсыластарын ығыстыру үшін төбелеседі.

Мінез-құлық

Жапон қояны, көптеген қояндар мен тояқтар сияқты, көбінесе сумерек уақытында (күн батқанда және таңертең ертеде) жем жейді. Қайғыға ұшырағанда ғана дауыстайды, сонда дабыл береді. Кейде жер қазған қуыстарда да тұра алады. Ол көбінесе жалғыз өмір сүреді, бірақ көбейту маусымында еркектер мен әйелдер жұптасу үшін жиналады.

Тағам

Жапон қоянының қоректік заттарының көп бөлігі оның өмір сүретін ортасында және айналасында өсетін өсімдіктерден алынады. Қоян шөптер, бұталар мен қалың бұталарды жейді. Жапон қояндары – ағаштардың қабығын жейтін сирек қояндардың бірі, және олар мұны кейде істейді, бұл ағаштар мен орманға елеулі зиян келтіруі мүмкін. Олар Азиядағы бонсай ағаштарының қабығын да жейді.

Қорғау

Жапон қоян популяциясы тұрақты сияқты көрінеді, бірақ олардың мекендеу ортасының сапасы және/немесе мөлшері азайып барады. Жергілікті жағдайда олар аң ауру және зерттеу үлгілерін жинау үшін пайдаланылады. Оларға қалалық және өнеркәсіптік аймақтардың салынуы, су басқару жүйелері (мысалы, бөгеттер), аң аулау, қаптар, сондай-ақ бөгеттер, аң аулау, қаптар, жат және жергілікті емес аурулар мен түрлер қауіп келтіреді. Олардың қорғалатын аумақтарда кездесетіні белгісіз.

Адаммен қарым-қатынас

Кейбір жерлерде ол зиянды жануарға айналды. Белгілі бір аймақтарда оны тағамдық, терілік және былғары үшін аулайды, сондай-ақ оның санының артуын тоқтатуға көмектеседі. Иннабаның мифтік Қояны Жапония мифологиясында Шинто құдайы Окунинуши туралы аңыздың маңызды бөлігі ретінде орын алады.