Кіріспе

Айбенсток – Германияның Саксония жеріндегі Ерцгебиргскрайс ауданындағы қала. Ол Батыс Рудные горының (Оре Горы) маңында, Мулде өзеніне жақын орналасқан.

География

Эйбенсток мынадай құрамына кіретін елді мекендерді қамтиды: Эйбенсток, Блауенталь, Вольфсгрун, Нейдхартсталь, Вилденталь, Обервилденталь, Карлсфельд, Блехаммер, Нойс Висенхаус, Соса, Стабхаммер, Вильцшмюльхе және Вайтерсглашютте.

Орта ғасырлар

600 м-ден жоғары биіктікте орналасқандықтан, Эйбенсток Рудных тауларындағы ең алғашқы шаруашылық ауылдарының бірі емес, егер де 13-ғасырдың басында, кейін Шварценберг барониясы болған аймақта радиалды ормандық шаруашылық ауылы ретінде ұзақ жылдар бойы құрылған болса. Қала шебінен шамамен 1,5 км қашықтықта, Штайнбэхель өзенінің Гросе Бокауға құятын жеріне жақын жерде қоршау қабырғасы табылды. Ең алғашқы екі құжатта Ибенсток және Ибенсток деп тіркелген. Осы кезде, ауылдың дамуына кен өндірісі де әсер еткенін көрсететін "Алте Зейфе" ("Ескі Алтынды Қазылым") деп аталды. Эйбенсток айманында алтынды қазылымдар 19 ғасырға дейін жұмыс істеді, бірақ сонымен қатар темір кендері мен қалайы да қатты кен орындарынан өндірілді. 1560 жылы Эйбенсток "Бергамт" ("кен кеңсесі") ресми орнына айналды және одан кейін өзін "Freie Bergstadt" ("еркін кен қаласы") деп атады. 1453 жылы Саксонияның курфюрсі Фридрих ағайынды Леонхарт пен Никель фон Танненбергке Плоньмен бірге Эйбенсток, Соса және Буркхартсгрю ауылдарын берді. Бірақ бұл жаңа иелік ұзаққа соқпады, өйткені Вильгельм фон Танненберг 1456 жылы Эйбенстоктан Саксонияның мұрагерлік маршалы Ханс Лёзерге өткізуге мәжбүр болды. 1464 жылы Эйбенсток Шварценбергтің феодалдық иелігіне, ал 1533 жылы Саксонияның Шварценберг аймағына қарасты. 1532 жылы қауымдастық базар қаласы, ал 1555 жылы шағын қала деп сипатталды. Қалаға базар құқығы тек 1639 жылы берілді. 1734 жылы алғаш рет балық базары өткізілді, онда Гамбургтен әкелінген таза балық сатылды.

XIX ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Клара Ангерман 1775 жылы қалаға Тамбурирэн – көркем тігіс кестесін әкелді. Ол 1780 жылға дейін әйелдерге осы өнерді үйретті, содан кейін кестелеу гүлдене бастады. 1850 жылы 6 жемісті кестелеу кәсіпорны ашылды, ал 1858 жылы алғашқы кестелеу машинасы жұмыс істеді. Бұл өнім әлемдік деңгейде танымал болды, сондықтан 1891 жылдан 1908 жылға дейін АҚШ қаладағы сауда қатынастарын жақсарту үшін консулдығын ұстады. Үш ірі өрттен (1856, 1862 және 1892) кейін, олардың салдарынан тұтас аудандар қирады, ғимараттар заманауи стильде қайта жаңартылды. 1864 және 1868 жылдар аралығында нео-романдық шіркеу, ал 1906 және 1907 жылдары жаңа модерн стиліндегі ратуша салынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914–1918) кесте өнеркәсібінің құлдырауына әкеп соқты, ол тек Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана қайта жанданды. Дегенмен, ол 1914 жылға дейін болған даңқына ешқашан жете алмады. 1952 жылдан 1990 жылға дейін Эйбенсток Шығыс Германияның Карл Маркс қалалық округінің құрамына кірді. Шағын кестелеу кәсіпорындары Produktionsgenossenschaften des Handwerks (PGH) Sticktex немесе Eibenstocker Buntstickerei сияқты кооперативтерге бірікті, бірақ 1972 жылы олар Volkseigener Betrieb (бұрынғы Шығыс Германиядағы мемлекеттік кәсіпорын) болып қайта құрылды. 1974 және 1979 жылдар аралығында Шығыс Германиядағы екінші ірі су тоған жобасы іске асырылды. 77 миллион куб метрлік су қоймасы және 350 гектар аумақ құрылып, қазір шамамен миллион адамды ауыз сумен қамтамасыз етеді. 1989 және 1990 жылдардағы саяси және экономикалық өзгерістерден кейін Эйбенсток экономикасы, бұрынғы Шығыс Германияның көп бөлігі сияқты, қиындыққа тап болды, бұл шағын муниципалитеттерді басқаруға әсер етті. Оларды тәуелсіз түрде басқару мүмкін болмады, осы себепті 1994 жылдың 1 қаңтарында Блауенталь, Нейдхардтталь, Вольфсгрюн, Вильденталь және Обервильденталь Эйбенстокпен біріктірілді, ал 1997 жылдың 1 сәуірінде Карлсфельд және Вайтерсгласхютте де біріктірілді. 2005 жылы Эйбенсток 850 жылдығын тойлады.

Экономика және инфрақұрылым

14-18 ғасырларда аймақта қалайы және темір кені өндіріліп келген. 1771-1773 жылдардағы зор ашаршылықтан соң, бұл өндіріс көбінесе кесте тігу өнеріне ауысты.