Кіріспе

Экономикалық құбылыстар

Экономикалық бәсеке теориясында нөлдік пайда жағдайы – бұл өнеркәсіпте немесе бизнес түрінде кіру мен шығудың өте төмен (нөлге жуық) құны бар кезде туындайтын жағдай. Мұндай жағдайда, егер олар оң экономикалық пайда (инвестициялық қаражатты тарту құнынан артық пайда) табады деп есептеген жағдайда, өнеркәсіпте әлі жоқ фирмалар өнеркәсіпке қосылуға ұмтылады. Көбірек және көбірек фирмалар бәсекелестік нәтижесінде бір фирманың экономикалық пайдасын нөлге дейін төмендеткенше еніп отырады. Керісінше, егер фирмалар теріс экономикалық пайда табатын болса, экономикалық пайда бір фирма үшін нөлге дейін көтерілгенше жеткілікті фирмалар өнеркәсіптен шығады. Бұл сипаттама дерлік толық бәсекелестік жағдайын көрсетеді. Экономикалық пайданың нөлдік деңгейі – өнеркәсіптің ұзақ мерзімді жағдайы деп аталады. Бәсекеге қабілетті нарықтар теориясына сәйкес, егер өнеркәсіпте жеткілікті аз фирмалар болса, онда оң экономикалық пайда күтілуі мүмкін, басқа фирмалардың нарыққа кіру мүмкіндігі саладағы фирмаларды бағаны осы басқа фирмалар нарықта бар болғандай белгілеуге итермелейді; осылайша, осы фирмалардың нақты кіруі нарықтың толыққанды бәсекелестікке ие болуы үшін міндетті емес.

Мысалдар

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл жағдай көптеген алтын іздеу кезеңдерінде кездесетін, себебі қазу үшін тек еңбек күші және аздаған білік немесе техникалық құралдар ғана қажет болды. Мұндай жағдайларда, осы қызметті қамтамасыз ететін қосымша қызметтер өте табысты болатыны байқалды. Мысалы, алтын іздеушілердің азасы ғана байыды, ал көптеген адамдар қалақ сату арқылы табысты бизнес құрды. Тағы бір мысал келтірейік: 2000 жылдардың ортасында жылжымайтын мүліктің қарқынды өсуіне қарамастан, жылжымайтын мүлік агенттерінің табысы күрт өспеді. Агент болу оңай болғандықтан, пайда артқан сайын агенттердің саны көбейді, ал бұрынғы агенттер азырақ үй сата бастады.