Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Леонард Лоуренс (1888 жылдың 7 наурызы – 1977 жылдың 19 наурызы) – американдық еврей ғылыми журналисі, еңбегімен «The New York Times» газетінде танылған.
American journalist
William Leonard Laurence (March 7, 1888 – March 19, 1977) was a Jewish American science journalist best known for his work at The New York Times.
Ерте өмір және мансап
Лоуренс Лейб Вольф Сивпен Ресей империясының қазіргі Литвадағы Салантай қаласында дүниеге келген. Ол 1905 жылы Ресей революциясына қатысқаннан кейін, 1905 жылы АҚШ-қа эмиграциялап, көп ұзамай атын өзгертті: Уильям Шекспирден «Уильям», Леонардо да Винчиден «Леонард» және Массачусетс штатының Роксбери қаласындағы бір көшенің атынан «Лоуренс» деп атады (бірақ Фридрих Шиллердің Лаурасына сілтеме жасай отырып, «u» әрпімен жазды). Гарвард университетінде (1908–1911; 1914–1915) оқып, философиядан бакалавр дәрежесіне қажетті барлық курстарды аяқтағанымен, Лоуренс оқу барысында академиялық және қаржылық қиындықтарға тап болды; биографы Винсент Кирнанның сөзіне сәйкес, оның университеттің жазбаларында «университеттен және жеке тұлғалардан алған қарыздарын қайтара алмағаны туралы бірнеше шағымдар» тіркелген, ал «оның шоттарына қойылған шектеулер оқуын үнемі тоқтата тұрды». 1915 жылдың қыркүйегінде бөлмелес Бенджамин Столбергпен болған ұрыстан кейін Лоуренс шабуыл жасағаны және дене күші қолданғаны үшін кінәлі деп танылды, бірақ «тюрьмаға қамалмастан босатылды». 1917 жылдың мамырындағы келесі диплом алу әрекеті оның шоттарындағы қалдық қарызға байланысты тоқтатылды. (Лоуренс кейінірек Колумбия университетіндегі ауызша тарихында, өзінің қарызы мен Гарвард колледжінің деканымен болған жеке дауға байланысты дипломының берілмегенін айтты.) Безансон университетінде (1919) және Гарвард құқық мектебінде (1921) оқуын жалғастырғаннан кейін, ол 1925 жылы Бостон университетінің құқық мектебінен LL.B. дәрежесін алды (бірақ баспасөз құралдарында бұл туралы сирек айтқан). Сол жылы Лоуренс «Гарвард колледжінің студенті үшін Гарвардтағы негізгі неміс тілінен емтихан тапсыруға тырысқан кезде ұсталды»; ол 1937 және 1948 жылдар аралығында Гарвард дипломын және Гарвард клубының Нью-Йорк бөліміне мүшелігін ретроспективті түрде беру үшін белсенді түрде лобби жасады (студенттің өзін-өзі өлтіру қаупі кезінде, Гарвард колледжінің деканы Уилбур Дж. Бендерден, Гарвардтың қадағалау кеңесінің мүшесі Ральф Лоуэллден және университет президенті Джеймс Б. Коннанттан көмек сұрап, емтиханды тек сол жағдайда ғана тапсырғанын мәлімдеді). Бірақ Бендер ақырында университет ішіндегі мәртебесіне қарамастан, алдау саясатынан бас тартудың орынсыз екенін түсіндірді. 1955 жылы «Таймс Толк» бюлетенінде Лоуренс туралы жарияланған мақалада ол 1915 жылы Гарвардты бітіргені айтылды, ал Лоуренс 1970 жылғы сұхбатта төрт жылдың ішінде үздік дипломмен бітіргенін мәлімдеді. 1913 жылы АҚШ азаматы болып қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының байланыс корпусында қызмет етті. Заңгерлік мансаптан бас тартып, 1926 жылы «Нью-Йорк Ворлд» газетінде журналист болып жұмыс істей бастады. 1930 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетіне қосылып, мүмкіндігінше ғылыми мәселелерді жабуға маманданған. 1931 жылы Флоренс Дэвиддоумен үйленді. 1934 жылы Лоуренс Ұлттық ғылым жазушылары қауымдастығын құрды, ал 1936 жылы Гарвардтың өнер және ғылымдар конференциясын қамтыды; ол және тағы төрт ғылым журналисі осы жұмысы үшін 1937 жылғы Пулитцер сыйлығын бөлісті.
Laurence was born Leib Wolf Siew in Salantai, a small city in the Russian Empire that is now in Lithuania. He emigrated to the United States in 1905, after participating in the Russian Revolution of 1905, and he soon changed his name, taking "William" after William Shakespeare, "Leonard" after Leonardo da Vinci, and "Lawrence" after a street he lived on in Roxbury, Massachusetts (but spelled with a "u" in reference to Friedrich Schiller's Laura). Although he attended Harvard University (1908–1911; 1914–1915) and allegedly completed all coursework for an undergraduate degree in philosophy, Laurence "struggled academically and financially" throughout his studies; according to biographer Vincent Kiernan, his institutional records contained "multiple complaints that he failed to repay loans from the university and individuals," while "holds on his account repeatedly interrupted his studies." Following a September 1915 skirmish with roommate Benjamin Stolberg, Laurence was found guilty of assault and battery before being "released without having to spend any time in jail." A subsequent May 1917 graduation attempt was thwarted due to another block on his account from residual debt. (Laurence maintained in a later Columbia University oral history that his degree was not conferred due to his debt and a personality conflict with the dean of Harvard College.) Following additional studies at the University of Besançon (1919) and Harvard Law School (1921), he received an LL. B. from the Boston University School of Law (which he seldom emphasized in press accounts) in 1925. That same year, Laurence was "caught trying to take an examination in elementary German for a Harvard College student whom Laurence had been tutoring"; while he would aggressively lobby for the retroactive conferral of his Harvard degree and membership in the Harvard Club of New York City between 1937 and 1948 (claiming that he only took the exam amid the threat of suicide from the student while soliciting assistance at various junctures from Harvard College Dean Wilbur J. Bender, Harvard Board of Overseers member Ralph Lowell and University President James B. Conant), Bender eventually concluded that an exception to the cheating policy would have been inappropriate regardless of his status within the university. A 1955 article about Laurence in the internal Times Talk newsletter asserted that he graduated from Harvard in 1915, while Laurence claimed to have graduated with honors in four years in a 1970 interview,. He became a naturalized US citizen in 1913. During World War I, he served with the US Army Signal Corps. Eschewing a legal career, he began working as a journalist for the New York World in 1926. In 1930, he joined The New York Times and specialized when possible in reporting scientific issues. He married Florence Davidow in 1931. In 1934, Laurence co founded the National Association of Science Writers, and in 1936, he covered the Harvard Tercenary Conference of Arts and Sciences; he and four other science reporters shared the 1937 Pulitzer Prize for Reporting for that work.
"Атомдық заң жобасы"
1940 жылдың 5 мамырында Лоуренс «Нью-Йорк Таймс» газетінде уран-235-ті бөліп алудағы сәтті әрекеттер туралы эксклюзивті мақала жариялады, бұл туралы «Physical Review» журналында хабарланған еді, сондай-ақ ядролық энергияның болашағы туралы көптеген (шамадан тыс) мәлімдемелер келтірді. Ол бұл мақаланы негізінен нацистік Германия атом энергиясын дамытуға тырысып жатыр деген қауіптен құрастырды және мақала АҚШ-тың күш-жігерін серпіліске шығарады деп үміттенді. Мақаласы АҚШ-тың бомба бағдарламасына тікелей әсер етпесе де, оның ұлы, Йель университетінің тарих профессоры Джордж Вернадский, оны совет минералогі Владимир Вернадскийге жіберді. Бұл Вернадскийді совет үкіметін өз атом бағдарламасын бастауға және «атомдық энергияны пайдалану мүмкіндігіне байланысты жүзеге асыру қажет шаралар жоспарын» жасау үшін алғашқы комиссия құруға итермеледі. Совет атом бомбасының жобасы шамамен 1942 жылы басталды, ал соғыстан кейін толыққанды совет атом энергиясы бағдарламасы іске қосылды. 1940 жылдың 7 қыркүйегінде «The Saturday Evening Post» журналында Лоуренстің атомның бөлінуі туралы «Атом өз құпиясын ашты» деген мақаласы жарияланды. 1943 жылы үкіметтік шенеуніктер елдің барлық кітапханаларынан осы мәселені кері қайтаруды сұрады. 1945 жылы генерал-майор Лесли Гровс Манхэттен жобасының баспасөз хабарламаларын жазу және ресми тарихшысы болу үшін Цензура кеңсесінің директорының көмекшісі Джек Локхартқа жүгінді. Локхарт бұл қызметтен бас тартып, оның орнына Лоуренсті ұсынды. 1945 жылдың көктемінде Гровс 57 жастағы Лоуренспен кездесіп, кейіннен оны Нью-Мексико штатындағы Лос-Аламос секретті зертханасына Манхэттен жобасының ресми тарихшысы ретінде шақырды. Осы қызметінде ол ядролық қарулар туралы алғашқы ресми баспасөз хабарламаларының авторы болды, оның ішінде Соғыс министрлігі мен президент Гарри С. Трумэн жариялағандары да барды. Лоуренс 1945 жылдың шілдесінде «Trinity» сынағында болған жалғыз журналист болды және сынақ апатқа ұшырап, қатысушылар қаза болған жағдайда жариялауға дайын мәлімдемелерді әзірледі. Жобамен байланысты жұмысының бір бөлігі ретінде ол Хиросима қаласына атом бомбасын тастау миссиясына ұшқан ұшқыштармен сұхбаттасты. Лоуренс өзі «B-29 The Great Artiste» ұшағымен Нагасакиге атом бомбасын тастау кезінде ұшты, бұл ұшақ жарылыстың күшін өлшеуге арналған құралдармен жабдықталған еді. Ол 1946 жылдың 1 шілдесінде «Appalachian» баспасөз кемесімен Бикини атоллындағы «Able» сынақ алаңына барып, бомба сынағын көрді. АҚШ әскері «The New York Times» газетінің журналисі Уильям Л. Лоуренстің жапондықтардың американдықтардың рухын түсіру мақсатында радиациялық ауру туралы хабарларды жоққа шығаратын мақалалар жазуын ынталандырды. Лоуренс, сонымен қатар АҚШ Соғыс министрлігінен де жалақы алып жүргендіктен, 1945 жылдың 16 шілдесінде алғашқы атом бомбасының сынағын және оның жергілікті тұрғындар мен малға тигізген әсерін көргеніне қарамастан, АҚШ әскері қалаған мақалаларды жазды. 1945 жылы Нагасакиден алынған куәгерлердің баяндамасынан бастап атом бомбасы туралы жариялаған мақалалары үшін ол 1946 жылы екінші рет Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Ядролық тарихшы Алекс Веллерштейн Лоуренсті «жартылай саудагер, жартылай журналист, толығымен болжаусыз, барлық жағынан мүмкін емес, шынайы өмірдегі кейіпкер, таза көркем әдебиетте көрінетіннен де ерекше» деп сипаттады. 1946 жылы ол «Trinity» сынағы туралы «Даундағы таң» атты еңбегін жариялады, ол кем дегенде екі рет қайта жаңартылды. Ол 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында «Таймс» газетінде жұмыс істеуін жалғастырды және 1950 жылы ядролық соғыстан қорғану туралы кітап жариялады. 1951 жылы оның «Тұзақтағы бомба» атты кітабы кобальт бомбасын қолдану туралы ескертті – бұл сутек бомбасының бір түрі (ол кітапты жазған кезде әлі сынақтан өтпеген құрылғы). 1956 жылы ол Тынық мұхитындағы сынақ алаңында сутек бомбасының сынағына қатысты. Сол жылы ол «Таймс» газетінің ғылыми редакторы болып тағайындалды, Вальдемар Кемпферттің орнына келді. Ол 1964 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте болды. Ол Бостон университетінен (Sc. D., 1946), Стивенс технология институтынан (Sc. D., 1951), Гриннелл колледжінен (D. H. L., 1951) және Ешива университетінен (D. H. L., 1957) құрметті докторлық дәрежесін алды. «Ол өзін ұстап тұрған байланыстарды бұзуға тырысқан, құлшынып, ашумен күресіп жатқан жаратылыс сияқты болды» және «ерте заманғы алып жаратылыс».
On May 5, 1940, Laurence published a front page exclusive in the New York Times on successful attempts in isolating uranium 235 which were reported in Physical Review, and outlined many (somewhat hyperbolic) claims about the possible future of nuclear power. He had assembled it in part out of his own fear that Nazi Germany was attempting to develop atomic energy, and had hoped the article would galvanize a U. S. effort. Though his article had no effect on the U. S. bomb program, it was passed to the Soviet mineralogist Vladimir Vernadsky by his son, George Vernadsky, a professor of history at Yale University, and motivated Vernadsky to urge Soviet authorities to embark on their own atomic program, and established one of the first commissions to formulate "a plan of measures which it would be necessary to realize in connection with the possibility of using intraatomic energy". A Soviet atomic bomb project got started c. 1942; a full scale Soviet atomic energy program began after the war. On September 7, 1940, The Saturday Evening Post ran an article by Laurence on atomic fission, "The Atom Gives Up". In 1943, government officials asked librarians nationwide to withdraw the issue. In 1945, Major General Leslie Groves approached Jack Lockhart, Assistant Director of The Censorship Office, to serve as press release writer and official historian of the Manhattan Project. Lockhart turned the role down and instead recommended Laurence. In the spring of 1945, Groves met with Laurence, then aged 57, and later summoned him to the secret Los Alamos laboratory in New Mexico by Groves to serve as the official historian of the Manhattan Project. In this capacity he was also the author of many of the first official press releases about nuclear weapons, including some delivered by the Department of War and President Harry S. Truman. He was the only journalist present at the Trinity test in July 1945, and beforehand prepared statements to be delivered in case the test ended in a disaster which killed those involved. As part of his work related to the Project, he also interviewed the airmen who flew on the mission to drop the atomic bomb on the city of Hiroshima, Japan. Laurence himself flew aboard the B 29 The Great Artiste, which served as a blast instrumentation aircraft, for the atomic bombing of Nagasaki. He visited the test Able site at Bikini Atoll aboard the press ship Appalachian, for the bomb test on July 1, 1946. US military encouraged the journalist William L. Laurence of The New York Times to write articles dismissing the reports of radiation sickness as part of Japanese efforts to undermine American morale. Laurence, who was also being paid by the US War Department, wrote the articles the US military wanted even though he was aware of the effects of radiation after observing the first atomic bomb test on July 16, 1945, and its effect on local residents and livestock. For his 1945 coverage of the atomic bomb, beginning with the eyewitness account from Nagasaki, he won a second Pulitzer Prize for Reporting in 1946. Nuclear historian Alex Wellerstein has called Laurence "part huckster, part journalist, all wild card improbable in every way, a real life character with more strangeness than would seem tolerable in pure fiction." In 1946, he published an account of the Trinity test as Dawn Over Zero, which went through at least two revisions. He continued to work at the Times through the 1940s and into the 1950s, and published a book on defense against nuclear war in 1950. In 1951, his book The Hell Bomb warned about the use of a cobalt bomb – a form of hydrogen bomb (still an untested device at the time he wrote it) engineered to produce a maximum amount of nuclear fallout. In 1956, he was present at the testing of a hydrogen bomb at the Pacific Proving Grounds. That same year, he was appointed science editor of the Times, succeeding Waldemar Kaempffert. He served in this capacity until he retired in 1964. He received honorary doctorates from Boston University (Sc. D., 1946), the Stevens Institute of Technology (Sc. D., 1951), Grinnell College (D. H. L., 1951) and Yeshiva University (D. H. L., 1957). "It kept struggling in an elemental fury, like a creature in act of breaking the bonds that held it down" and "a monstrous prehistoric creature."
Сындар
2021 жылы тарихшы Алекс Веллерштейн Лоренстің "үкіметтің үгіт-насихат жобасына ерікті түрде қатысқанын" айтты, бұл Лоренстің АҚШ Соғыс департаментімен атом бомбасы, оның өндірісі және салдары туралы мақалалар жасау үшін ынтымақтастығына сілтеме жасады.
In 2021, the historian Alex Wellerstein asserted that Laurence was "willingly complicit in the government’s propaganda project", referring to Laurence's collaboration with the United States Department of War to produce articles on the atomic bomb, its production and effects.
Өлім
1977 жылы Лоренс Испанияның Майорка аралында миындағы қан ұю салдарынан қайтыс болды.
Laurence died in 1977 in Majorca, Spain, of complications from a blood clot in his brain.