Жосон әулетінің жетінші патшасы - Седжо

Кіріспе

Жосеонның жетінші патшасы 1455 - 1468 жылдары биледі. Седжо (hangul=세조; 7 қараша 1417 – 23 қыркүйек 1468), жеке аты И Ю (hangul=이유), кейде Суян ұлы князі (hangul=수양대군) деп аталды, Корея Жосеон әулетінің жетінші монархы. Ол Ұлы Седжонның екінші ұлы және 1453 жылы төңкеріс жасап, таққа отырған король Даньчжонның қарындасының күйеуі болды.

Ерте өмір

1417 жылы Ұлы ханзада Чунгньёнгтің (болашақ патша Седжон) бірінші әйелі Чонсонг Шим (болашақ патшайым Сохён) руынан Шим ханымнан туған төртінші баласы және екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Ол садақ ату, атқа міну және әскери өнерде зор қабілет көрсетті, сонымен қатар өте дамыған әскери қолбасшы болды, бірақ өзі ешқашан майданға бармады. Ол музыкалық қабілетке де ие болды, бұл оның әкесін қуантты, ол ханзада ниет етсе көп нәрсеге жете алатынын айтты. 1428 жылы ол Ұлы Суянг князі атағын алды, осы атпен оны жақсырақ таниды.

Билікке көтерілу

1450 жылы Сежонг патша қайтыс болғаннан кейін, Суянның аурулы ағасы И Хян (кейіннен Мунжонг патшасы аталды) таққа отырды, бірақ екі жылдан соң қайтыс болды, ал тәж оның 12 жасар ұлы И Хун Виге (кейіннен король Данжонг аталды) көшті. Жаңа монарх елді басқаруға тым жас болғандықтан, үкіметті бас мемлекеттік кеңесші Хванбо Ин және солтүстік мемлекеттік кеңесші генерал Ким Чон Со басқарды. Ким Чон Со және оның жақтастары патшалық отбасы мүшелеріне қарсы сарай шенеуніктерінің билігін кеңейту мүмкіндігін пайдаланғандықтан, оның Суянмен арасындағы шиеленіс күрт өсті. Суянның өзі ғана емес, оның кіші інісі, Ұлы ханзада Анпён да елді бақылауға алу мүмкіндігін іздеді. Мин әулетінің қолдауын алу үшін Суян 1452 жылы елшілікке кетті. Ол өзін сенімді одақтастарымен қоршады, соның ішінде белгілі тактик Хан Мён Хо, оған үкіметті төңкеріс арқылы басып алуға кеңес берді. 1453 жылы Суян Ким Чон Соны және оның жақтастарын өлтіріп, билікті өз қолына алды. Төңкерістен кейін ол өзінің ағасы, Ұлы ханзада Анпёнды тұтқындап, алдымен жер аударып, содан кейін өлім жазасына кесті. Басқалары – Воринсеокбо (хангул=월인석보) және Йокдэбьёнгё (хангул=역대병요). Оның ең үлкен жетістіктерінің бірі – оның билігі тұсында Жосеонның мәдени дамуы, мысалы, Чонмё сарайының музыкасын құру. Оның әкесі Сежонг патша әулеттік рәсімдерде қытай музыкасының орнына корей музыкасын қолдануды қалаған, бірақ консервативті сарай шенеуніктері корей музыкасынан қытай музыкасының артықшылығын мойындап, Сежонгтың әрекеттерін тоқтатты. Алайда, Седжо патша таққа отырғаннан кейін, ол әкесінің жазған рәсімдік музыкасын өңдеп, оны патшалық әулеттік рәсімдерде пайдаланды, бұл қазір ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасы тізіміне енгізілген. Ең маңыздысы, ол династиялық басқарудың негізі болған және Кореядағы алғашқы жазба конституциялық құқықтың қалыптасуына мүмкіндік берген Мемлекеттік басқарудың Ұлы кодексін жинақтады.

Following the death of King Sejong in 1450, Suyang's ill brother, Yi Hyang (later known as King Munjong), took the throne but died two years later, and the crown passed to his 12 year old son, Yi Hong wi (posthumously named King Danjong). The new monarch was too young to rule the nation, and the government was controlled by Chief State Councillor Hwangbo In and General Kim Jong seo, who was the Left State Councillor. As Kim Jong seo and his faction used the chance to extend the power of court officials against royal family members, the tension between him and Suyang greatly increasednot only Suyang himself, but his younger brother, Grand Prince Anpyeong, also sought an opportunity to take control of the country. In order to court the support of the Ming dynasty, Suyang became an ambassador in 1452. He also surrounded himself with trusted allies, including his famous tactician, Han Myeong hoe, who advised him to take over the government in a coup. In 1453, Suyang killed Kim Jong seo and his faction, thereby taking the reins of power into his own hands. After the coup, he arrested his own brother, Grand Prince Anpyeong, first sending him into exile, then sentencing him to death. The others are Worinseokbo (hangul=월인석보) and Yeokdaebyeongyo (hangul=역대병요). One of his crowning achievements was the cultural progress Joseon made during his reign, such as the establishment of Jongmyo court music. His father, King Sejong, had always wanted to use Korean music rather than Chinese music for ancestral ritual, but conservative court officials thought that Chinse music was far superior to Korean music and stopped Sejong's efforts. However, when King Sejo rose to the throne, he modified the ritual music composed by his father and used it for royal ancestral rituals, which is now inscribed as a UNESCO Intangible Cultural Heritage for Humanity. Most importantly, he compiled the Grand Code for State Administration, which became the cornerstone of dynastic administration and provided the first form of written constitutional law in Korea.

Өлім

1468 жылы Седжо қайтыс болды, және тақ оның денсаулығы нашар екінші ұлы И Хванға (Чосонның Йежон патшасы) көшті. Оның бейіті Гваннын (hangul=광릉) деп аталады және Оңтүстік Кореяның Кёнги провинциясының Намянджу қаласында орналасқан.

Танымал мәдениетте

1983 жылы MBC телесериалы «Чудонг сарайының патшасы»нда Ким Ал Ым рөлін сомдаған. 1984–1985 жылдары MBC телесериалы «500 жылдық Жосон: Қардың арасындағы Уме ағашы»нда Нам Сон У рөлін сомдаған. 1994 жылы KBS2 телесериалы «Хан Мён Хой»да Со Ин Сок рөлін сомдаған. 1998–2000 жылдардағы KBS1 телесериалы «Патша мен патшайым»да Им Дон Джин рөлін сомдаған. 2007 жылы KBS2 телесериалы «Сайуксин»де Чхве Бон Сик рөлін сомдаған. 2007–2008 жылдардағы SBS телесериалы «Патша мен мен»де Ким Бён Се рөлін сомдаған. 2011 жылы KBS2 телесериалы «Принцессаның адамы»нда Ким Ён Чхоль рөлін сомдаған. 2011 жылы JTBC телесериалы «Инсу, ана патшайым»да Ким Ён Хо рөлін сомдаған. 2013 жылғы «Бет оқушы» фильмінде Ли Чжон Дже рөлін сомдаған. 2016 жылы KBS1 телесериалы «Чан Ён Силь»де Ко Ён Бин рөлін сомдаған. 2019 жылғы «Jesters: The Game Changers» фильмінде Пак Хи Сун рөлін сомдаған.