Кіріспе
Хаким әл-Нишабуридің хадис жинағы – «Әл-Мустадрақ ғалә әс-Сахихайн» (المستدرك على الصحيحين) немесе «Мустадрақ әл-Хаким» (مستدرك الحاكم) – Хаким әл-Нишабуридің (Нишапур Иранда орналасқан) жазған бес томдық хадис жинағы. Ол оны 393 жылы (1002–1003 жылдары), 72 жасында жазды.
Al Mustadrak 'ala al Sahihayn (المستدرك على الصحيحين) or Mustadrak Al Hakim (مستدرك الحاكم) is a five volume hadith collection written by Hakim al Nishapuri (Nishapur is located in Iran). He wrote it in the year AH 393 (1002–1003 CE), when he was 72 years old.
Сипаттама
Онда 9045 хадис бар. Ол осы жинақтағы барлық хадистер Сахих әл-Бухари немесе Сахих Муслимнің, немесе екеуінің де талаптарына сай дұрыс екенін айтты.
Қысқаша
Талхис әл-Мустадрак – әл-Дхахаби жазған «Әл-Мустадрак әл-Сахихайн» кітабының қысқартылған нұсқасы. Әл-Дхахаби өзінің «Талхис әл-Мустадрак» еңбегінде жинақтың қысқартылған нұсқасын жасады (ол онда жинақтың сенімділігі туралы пікір білдірді). Бұл нұсқада ол 1182 хадиске түсініктемелер қосты. Әл-Дхахаби өзінің «Ислам тарихы» энциклопедиялық еңбегінде әл-Хаким туралы өмірбаянында, оның «Мустадрак» кітабы туралы айта келіп, былай дейді: «Олардың кейбіреуі – өтірік. Мен оны «Мустадрактың» қысқартылған нұсқасын дайындағанда білдім және оларға назар салып көрсеттім». Әл-Дхахаби осы кітап туралы: «Бұл пайдалы кітап. Мен оны қысқартып жаздым, бірақ ол көп жұмыс пен түзетуді қажет етеді», – деді. Кем дегенде үш рет әл-Дхахаби өзінің «Талхис» кітабында түсіндірмеген хадистерді сынады. Мысалы, Му`ауия ибн Салих туралы айта келіп, былай деп жазды: «Ол – Мүслім қабылдаған, бірақ әл-Бухари қабылдамаған риуаятшылардың бірі. Әл-Хаким осы риуаятшының хадисін «Мустадрак» кітабында келтіріп: «Бұл әл-Бухаридің талаптарына сай» дейді. Ол осы қателікті қайта-қайта жасайды». Алайда, осы мәлімдеме оның «Талхис» кітабында келгенде, ол осы туралы ештеңе айтпайды. Көптеген белгілі ғалымдар әл-Дхахабидің «Талхис» кітабында үндемеуінің себебі – әл-Хакимнің үкімін келісімін білдіргені деп есептеген, соның ішінде әл-Суюти «Әл-Нукат әл-Бадианиат» (197) (15 ғасыр), әл-Манауи «Файд әл-Қадирде» және әл-Хусейни «Әл-Баян уә әл-Тарифте». Көптеген қазіргі ғалымдар да осы пікірді қолдайды, бірақ кейбіреулері осы ұстанымға күмән келтіреді.
There have been many prominent scholars who have assumed that al Dhahabî's silence in his Talkhîs indicates his tacit approval of al Hâkim's ruling, scholars of the caliber of al Suyuti in al Nukat al Badî`ât (197) (15th century CE), al Manâwî in Fayd al Qadîr, and al Husaynî in al Bayân wa al Ta`rîf. Many contemporary scholars follow this view as well, but some question that stance.