Либерия Парламенті: Сенат пен Өкілдер палатасы – екі палаталы заң шығару органы. Құрылымы АҚШ Конгресі үлгісінде салынған, теңдік пен өкілеттіктерді бөлісу принципіне негізделген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Либерияның екі палаталы заң шығару органы
Two house legislature of Liberia
Либерияның заң шығару органы – Либерия үкіметінің екі палаталы заң шығару органы. Ол Сенаттан – жоғарғы палатадан және АҚШ Конгресі үлгісіндегі Өкілдер палатасынан – төменгі палатадан тұрады. Сессиялар Монровиядағы Капитолий ғимаратында өтеді. Либерияның заң шығару органы Либерия Конституциясының III бабына сәйкес үкіметтің үш тармағының бірі саналады, онда барлық үш тармақ тең және тежеулер мен тепе-теңдік принципіне негізделген үйлесімде болуы тиіс деп көрсетілген. Өкілдер палатасында 73 орын бар, әр округ халқына пропорционалды түрде орын саны беріледі. Сенат 30 мүшеден тұрады, әр округтен бірінші және екінші орынды жеңген екі сенатор халықтың тікелей дауысымен сайланады. Палата мен Сенат орындары тікелей сайлау арқылы толтырылады, дауыс көпшілігін алған кандидаттар даулы орындарды жеңіп алады. Палата мүшелері алты жыл, ал сенаторлар тоғыз жыл мерзімге сайланады, отырған мүшелер қайта сайлануға құқылы. Сенат пен Өкілдер палатасына сайлауда сайлаушылардың талаптары бірдей. Сайлаушы болу үшін талаптар: Либерия азаматтығына ие болу, тіркеу мерзімі аяқталғанда кемінде 18 жасқа толу, сайлау тізімінде тіркелу, сайлаушы ретінде тіркелу және дауыс беру күні елде тұру. Өкілдер палатасының депутаты болу үшін Либерия азаматы болу және кемінде 25 жасқа толу керек, ал Сенат мүшесі болу үшін – 30 жасқа толу керек. Саяси партиялар кандидаттарды тікелей ұсыну үшін, ұсынылған мүше партия мүшесі болуы және кандидат ұсынылған округтегі дауыстардың кемінде 2 пайызын алған тұлғалар болуы керек. Саяси партиялар барлық округтердің кемінде 50 пайызында кандидаттарды тікелей ұсынуы керек, сондай-ақ кандидаттардың кемінде 30 пайызы әйелдерден болуы тиіс. Егер қандай да бір жағдайда орын бос қалса, Сенат пен Палата үшін бос орын ашылғаннан кейін 90 күн ішінде қосымша сайлау өткізіледі.
The Legislature of Liberia is the bicameral legislature of the government of Liberia. It consists of a Senate – the upper house, and a House of Representatives – the lower house, modeled after the United States Congress. Sessions are held at the Capitol Building in Monrovia. Legislature of Liberia is considered one of the three branches of government based on the Article III of the Constitution of Liberia that stipulates all three branches ought to be equal and coordinated based on the Principle of checks and balances. The House of Representatives contains 73 seats, with each county being apportioned a number of seats based on its population. The Senate has 30 members, with two senators, who won the first and second position, serving from each county elected based on popular vote. Both House and Senate seats are filled through direct election, with candidates who gain a plurality of the vote winning their contested seats. House members serve a term of six years and senators serve a term of nine years, with sitting members allowed to seek re election. The qualifications of the voters are the same for both the election of Senate and the House of Representatives. The qualifications for becoming a voter are the person should possess Liberian citizenship, should be aged at least 18 years old at the end of the registration period, should be registered on a voting roll, should be residing in the country during voter registration and on polling day. The qualification for being a Representative of the House are Liberian citizen by origin and aged at least 25 years old, while it is 30 years for becoming a member of the Senate. The requirements for political parties to field its candidates are the member nominated should be a member of the party and individuals who have gained at least 2 per cent of the total votes cast in the constituency the candidate is fielded. The political party should field candidates in at least 50 per cent of total constituencies and should field at least 30 per cent females. If on any circumstance the seat becomes vacant, by elections are held within 90 days of the vacancy for both the Senate and the House.
Заң шығарушы орган
Либерияның заң шығарушы органы АҚШ Конгресінің үлгісінде салынған. Ол Сенаттан және Өкілдер палатасынан тұратын екі палаталы. Елде 15 округ бар, және халық санына сәйкес, әр округта кем дегенде екі депутаттан болуы тиіс, ал Өкілдер палатасының спикерін қоса есептегенде депутаттардың жалпы саны 73-ке жетеді. Әр депутат сайлау округін өкілдік етеді және халықтың басымен сайлану арқылы алты жылдық мерзімге тағайындалады.
The legislature of Liberia was modeled based on the United States Congress. It is bicameral in nature with a Senate and the House of Representatives. There are 15 counties in the country and based on the population, each county is defined to have at least two members, while the total number of members to the house including the Speaker of the House being 73. Each member represents an electoral district and elected to a six year term based on popular vote.
Заң шығару өкілеттігі
Либерия Конституциясының III бабы заң шығарушы органды мемлекеттік биліктің үш тармағының бірі ретінде белгілейді, олар теңдік пен үйлесімділік принципі негізінде өзара тексеру және тепе-теңдік жүйесімен байланысты болуға тиіс. Либерия Конституциясы заң шығарушы органды ұлттық өсім мен дамуға бағытталған округтерді анықтау арқылы орталықсыздандыру үлгісі ретінде көрсетеді. Округтер одан әрі үлкен саяси бөлімшелерге біріктірілген, олар провинциялар деп аталады: Солтүстік, Шығыс, Батыс және Оңтүстік. Провинция қабылдаған заңдар өз құзыретінде қолданылады және барлық провинциялық заңдар ұлттық заңдарға бағынады. Провинциялық астана провинциялық заң шығарушы органмен таңдалады. Әр округтің атқарушы билігін округтік суперинтендант және оның орынбасары басқарады, олар екеуі де округ тұрғындарымен сайланады. Ұлттық мемлекеттік қызметтер провинция тұрғындарына әр провинциялық астанадағы филиалдар арқылы қолжетімді болады. Провинциялық үкіметке салық салуға және провинциядағы ресурстарды тиімді басқару үшін белгіленген ұлттық шектеулерде әрекет етуге рұқсат беріледі. Әр провинцияның бюджеті жергілікті салықтар мен орталық үкіметтен түсетін субсидиялар көмегімен провинциялық әкімшілікпен басқарылады. Заң шығарушы орган желтоқсанның бірінші күні отырысқа жиналуға міндетті, ол Африканың бостандық мерекесімен бірге келеді.
The Article III of the Constitution of Liberia stipulates Legislature as one of the three branches of government that ought to be equal and coordinated based on the Principle of checks and balances. The Constitution of Liberia defines legislature as a model of decentralization by defining counties, which are targeted to achieve national growth and development. The counties are further grouped into larger political subdivisions in the name provinces numbering four: Northern, Eastern, Western and Southern. The laws enacted by a province shall be applicable to its jurisdiction and all the provincial laws subordinate the national laws. The provincial capital is chosen by the provincial legislature. The executive administration of each county shall be governed by a County Superintendent and a Vice Superintendent, both of whom are elected by the residents of the county. The national governmental services are made available to residents of province through the branch offices established in each provincial capital. The provincial government are allowed to impose taxes, and allowed to act on stipulated national limits to best manage the resources in the province. The budgets of each province is managed by the province administration with the help of local taxes and central government subsidy. The legislature is mandated to convene on the first day of December, which coincides with the African liberty celebration.
Тарихи оқиғалар
Заң шығарушы орган өз өкілеттіктерін көптеген жағдайларда көрсетті, кейде президентті импичментке дейін жеткізді. 1871 жылы Е.Ж. Рой президент болды, ал оның қызметтен алынуынан кейін, тағы бір қара терілі президенттің орнына келуіне жол бермеу үшін вице-президент Джеймс Смит Өкілдер палатасы тарапынан импичментке алынды. 1900 жылы Өкілдер палатасы, Либерия Сенаты және президент Колманның ішкі саясатына қарсы болған кабинет отставкаға кетті. Сарапшылар Либерияның заң шығарушы органы 1944 жылға дейін, яғни президент Уильям Табманның кезіне дейін шынайы демократиялық болды деп санайды. Табман президенттің барлық талаптарын орындаған, өз билігі мен жауапкершілігін білмейтін сауатсыз мүшелерді үкіметке өткізді деп айыпталады. Көптеген үміткерлер халықтың тікелей дауысымен сайланбаған басшылар болды. 1946 жылдың мамырында провинциялардың өкілдігін көздеген конституцияға енгізілген түзету заң шығарушы органның өкілетін одан әрі әлсірету шарасы ретінде қарастырылды. Президентке қарсы сыбайлас жемқорлықтың көптеген фактілері тіркелді, ол байып, ақшамен үміткерлерді өз жағына тарта алды. Көптеген жағдайларда қарсы кандидаттардан отставкаға кетуі немесе заң шығарушы органнан қуылды талап етілді.
The Legislature has exhibited its powers in many cases and sometimes to the level of impeaching the President. During 1871, E. J. Roye was the President and after his deposition, Vice President James Smith was impeached by the House of Representatives to prevent another dark skinned President. In 1900, the House of Representatives, Liberian Senate and the cabinet opposed to the interior policies of the President Coleman, who resigned. Experts believe that Liberian legislature was truly democratic until 1944, the era of President William Tubman. Tubman is accused of allowing illiterate members in the branch of the government, who acceded to all the demands of the President and were unaware of their power and responsibilities. Most of the candidates were chieftains, who were not elected based on popular vote. The amendment to constitution seeking representation for provinces made during May 1946 was seen as a measure to further dilute the powers of legislature. There were many cases of corruption against the President who became affluent and could attract candidates with money. There were a lot of cases where opposing candidates were asked to resign or expelled from the legislature.