Кіріспе

Матаға жағылатын өңдеу

Тұрақты су өткізбейтін жабын, немесе DWR – матаға зауытта суға төзімді (гидрофобтық) қасиет беру үшін жағылатын қаптама. Зауытта қолданылатын көптеген өңдеулер фторполимер негізінде жасалады; мұндай жабындар өте жұқа болады және әрқашан тиімді бола бермейді. Тұрақты су өткізбейтін жабындар көбінесе Gore-Tex сияқты су өткізбейтін, тыныс алатын маталармен бірге қолданылады, бұл матаның сыртқы қабатының суға толуына (қанығуына) жол бермейді. Бұл қанығу, "сулану" деп аталады, киімнің тыныс алу қабілетін (тыныс алатын мембрана арқылы ылғалды тасымалдауын) төмендетіп, судың өтуіне мүмкіндік береді. DWR уақыт өте келе тозығып, әсерін жойған кезде, қажет болған жағдайда қайта өңдеу ұсынылады. Су өткізбейтін емес киімдерді өңдеуге және су өткізбейтін қасиетін жоғалтқан киімдерді қайта өңдеуге арналған көптеген спрей және жууға арналған өнімдер бар. DWR өңдеуін зауытта қолдану әдістеріне мата бетіне химиялық ерітіндіні бүрку немесе батыру арқылы немесе химиялық бумен жабу (CVD) арқылы қолдану кіреді. CVD-нің артықшылықтарына қоршаған ортаға зиянды еріткіштерді қолдануды азайту, DWR мөлшерін азайту және матаның табиғи түрі мен сезіміне аз әсер ететін өте жұқа су өткізбейтін қабат кіреді. Кейбір зерттеушілер PFAS-ты су өткізбейтін киімде пайдаланудың қажетсіз екенін және кремний және көмірсутек негізіндегі белгілі бір өңдеулерді қолдану арқылы соған тең нәтижеге қол жеткізуге болатынын айтады.

Киім-кешектерді қайта өңдеу

Кейбір маталардың су өткізбейтін қасиетін сақтау үшін қайта өңдеу қажет, себебі фторполимерлер уақыт өте келе су мен химиялық заттардың әсерінен ыдырайды. Киімді күшті жуғыш заттармен жуу DWR қасиетінің жоғалуын жылдамдатады; сонымен қатар, сабын көбінесе су мен кірді тартатын қалдық қалдырады. Ал жаңбыр суы немесе тұзды су DWR қасиетіне осы деңгейде әсер етпейді. Су өткізбейтін қасиеті төмендеген киімдерді "шашыратып" немесе "жуу" арқылы өңдеуге болады, бұл су өткізбейтін қасиетін жақсартады. Кейбір жағдайларда, жылумен өңдеу фабрикада жағылған су өткізбейтін жабындыны қайта жандандырып, суды және майлар сияқты басқа сұйықтықтарды кері қайтаруға көмектеседі. Алайда, кейбір DWR өнімдерін іске қосу үшін жылумен өңдеу қажет емес, ал кейде DWR өңдеуді матаны тиісті тазартқышпен жуу арқылы жаңаруға болады.

Крейвенет

Крейвенетте – маталарды су өткізбейтін етудің ежелгі әдісі болатын. Бұл суды тебілетін, өнімділікке негізделген жабын. 20-шы ғасырдың басында А. Мерфи, В. Г. Хичкок және Х. Херманн сияқты АҚШ-тағы бірнеше жеткізушілер Крейвенеттемен өңделген маталарды ұсынды.