Кіріспе

Энн Троу Саммерс Ломан (6 мамыр 1811 – 1 сәуір 1878), көбінесе Мадам Рестелл деп танылатын, Ұлыбританияда туған американдық аборт жасаушы және акушер, Нью-Йорк қаласында тәжірибе еткен.

Ерте өмір

Энн Троу 1811 жылы Англияның Глостершир графтығындағы Пэйнсвик қаласында туған, мүмкін 1811 жылдың сәуірінде, бірақ оның қабір тасында туған күні 1811 жылдың 6 мамыры деп көрсетілген. Ол Джон Троу мен Энн Бидлдің жалғыз қызы еді. Джон ауыл шаруашылығы жұмыскері болған. Энннің жеті ағасы болды: Уильям, Джеймс, Томас, Джон, Стивен, Джозеф және Эдвин. Оның үш ағасы – Стивен, Джозеф және Эдвин Америкаға көшті. Ол Нью-Йорк штатының батысында Стивен мен Эдвинге фермалар сатып алды, ал Англияда қалған ағаларына Пэйнсвикте үйлер сатып алды. Жозеф ақсақ болды және ағаштан жасалған жасанды аяқпен жүрді, сондықтан ол көшіп келгеннен кейін Энннің үйінде тұрып, оның үшін жұмыс істеді. 1829 жылы, он сегіз жасында ол Уилтширден келген Генри Саммерске тұрмысқа шықты. Олар 1830 жылдың ақпанында қыздары Кэролайн Саммерсті крещениеден өткізгеннен кейін, ал 1831 жылдың тамызында Генри Нью-Йорк қаласында қайтыс болғанға дейін Америкаға көшті. Ол өткір ішек ауруынан қайтыс болды. Энн Троу Саммерс өзімен бірге нәресте қызы Кэролайнды қалдырды. Ол тігінші болып жұмыс істеді. 1833 жылы Нью-Йоркте Энн орыс иммигранты Чарльз Р. Ломанға қайтадан тұрмысқа шықты.

Мансап

Чарльз Р. Ломан баспа индустриясында жұмыс істеді, және сол кезде ол «Нью-Йорк Геральд» газетінің баспагері болды. Ломан радикал және еркін ойлы адам, Джордж Матселлдің досы және әріптесі, «Free Inquirer» радикалды журналының баспагері болды. Матселлмен бірге Ломан Роберт Дейл Оуэннің «Моральдық физиологиясы»; немесе, халық саны туралы қысқаша және қарапайым трактат (1831) және Чарльз Ноултонның «Философия жемістері»; немесе, жас үйленген жұбайларға арналған жеке серік (1831) кітаптарын жариялауға қатысты. 1847 жылы Чарльз өзінің қайын інісі Джозеф Троумен бірге «Тұрмыстық әйелдің жеке медициналық серігі», айқын айтуынша, менструацияның, немесе ай сайынғы циклдің тоқтауы, бұзылуы немесе толыққанды тоқтатылуы кезіндегі емдеуді қамтитын еңбегін жариялады. Жүктілік және оны қалай анықтау; оның әртүрлі ауруларын емдеумен бірге. Жүктіліктің алдын алу тәсілдері; деформация немесе бала тууға қабілетсіздік болған жағдайдағы үлкен және маңызды қажеттілік. Түсік жасаудың немесе аборттың алдын алу үшін. Қауіпсіздікпен жүктілікті тоқтату үшін қажет және дұрыс болған кезде. Сүйексіздіктің себептері мен оны емдеу әдісі. Авторлық құқықтар Джозеф Троудың атына тіркелген. Чарльз баспа кеңсесі 129 Либерти көшесінде, Гринвич көшесінің 148 нөмірінен бұрышта орналасқан, сол жерде Энннің кеңсесі де болды. Энн Англияға бірнеше рет саяхат жасады, бірақ ол жерде акушерлік білім алған-алмағаны белгісіз. Оның танымал француз дәрігері Рестеллмен оқығаны туралы әңгімелер жалған. Алайда, ол бірнеше газет жарнамаларында мәлімдегендей, әжесі Рестелл болды, бірақ бұл әже акушер болған-болмағаны белгісіз. Энн күйеуі мен ағасымен бірлесіп, «Мадам Рестелл» деген атпен жарнамаланған «профилактикалық ұнтақтар» және «Әйелдер айлық таблеткалары» сияқты контрацепциялық өнімдерді сатуды бастады. Ол осы өнімдерді пошта арқылы сатты және үйге барып, кеңес берді. Осы «ай сайынғы таблеткалар» әйелге жүктілікті тоқтатуға жеткіліксіз болған жағдайда, қоғамдағы жақсы беделін сақтап қалу үшін, Рестелл басқа шешім ойлап тапты. Өзін «әйел дәрігері» және «акушерлік мамандығы бойынша профессор» деп атаған ол өз ісін кеңейтті. Бұл жаңа мәртебе дәрілік препараттармен жасалған аборттарға берілетін заңдық жазамен салыстырылатын, пайдалы процедуралар жасауға мүмкіндік берді. Бұл дәуірде қолданылатын аборттық препараттар көбінесе ергота, каломель, алоэ немесе қара гельборе сияқты шөптердің қоспасынан тұрды. Бұл заттар ас қорыту жүйесін бұзып, түсік шақыруға әкеледі деп есептелді. Хирургиялық аборттарға ұрық қапшығын жарып жіберу, жатыр мойнын кеңейту (ерте жүктілік) немесе тіпті жатыр ішіндегі баланың басын кесу кіретін. Мадам Рестелл өзінің қызметтерін «Әйел дәрігері» ретінде Herald және тіпті New York Times сияқты газеттерде жарнамалады. 1863 жылдан кейін Энн мен оның күйеуі Чарльз Бесінші даңғыл мен 52-ші көшенің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан үлкен қоңыр тас үйдің ішінде жұмыс істеді. Рестелл өзінің бизнесін бастаған кезде аборттар көбінесе заңсыз емес еді. Тек хирургиялық аборттарға тыйым салынды, және ол да тек жүктіліктің алғашқы кезеңінде, яғни әйел баланың қозғалысын сезіне бастағаннан кейін ғана болды (әдетте бұл шамамен 4 айдан кейін болатын). Бірақ көп ұзамай Рестеллдің табысы көшірмешілерді және бәсекелестерді тарта бастады. Бұл Американдық Медициналық Ассоциацияның (AMA) назарына түсіп, 1857 жылы абортты тоқтату бойынша ресми науқан бастады. Өздерінің ісіне қолдау табу үшін AMA ең танымал аборт жасаушы Рестеллге қарсы шығып, оны жау деп таныды. Газетте айтылғандай, аборт жасағаннан басқа, «қаланың әр жерінде күн сайын табылған тасталған нәрестелердің көпшілігі оның [Рестелдің] мекемелерінен шыққан». Нью-Йорк Sunday Morning News газеті редакторы Сэмюэл Дженкс Смит сияқты консервативті редакторлар да Рестеллдің мамандығын жариялы түрде айыптады. 1839 жылғы 7 шілдеде «Рестеллге басылымдардың ең алғашқы шабуылдары» атты редакциялық мақаласында оның бизнесі «барлық әлеуметтік тәртіптің түбіне соққы береді» деп жазылған. Смиттің айтуынша, дәрігерлер Рестеллдің қауіпті жұмыста жүргенін және «оның істеп жатқандары науқастардың өміріне қауіп төндірместен мүмкін емес» деп санайды. Оның жұмысы «күнәлі» деп есептелді. Мадам Рестелл Нью-Йорк қаласында соншалықты танымал болды, оның сот процестерінің көшірмелері Таймс пен Полиция газетінде жарияланды. Ол Нью-Йорк қаласының туристік бағыт-бағдарларында көрнекті орын ретінде саналды. Мэри Апплегейт - үйленбеген әйел, сүйіктісі, оны Филадельфиядан мадам Рестеллге оның заңсыз сүйіктісі жіберген. Әкесі Рестеллдің баланы басқа адамдарға асырап беруін қамтамасыз еткен. Ол Филадельфияға оралғанға дейін және бұрынғы сүйіктісімен суық қарсы алғанға дейін бұл келісім туралы білмеген. Апплегейт содан кейін Рестеллге оралды, баласын қайтаруды сұрады, бірақ Рестелл бала туралы ештеңе білмейтінін мәлімдеді. Рестелл дереу New York Medical and Surgical Reporter сияқты басылымдарда жамандыққа толы рөлде бейнеленді. Оның ісі Эдгар Аллан Поның «Мари Роже туралы құпия» атты әңгімесінің арқасында одан да танымал болды. 1845 жылы Нью-Йорк штатында аборт заңсыз деп жарияланды. Бұл заң он жыл бұрынғы заңдарды одан әрі шектеді. Анасының өліміне әкелген немесе «баланың қозғалысын сезінуден» кейін жасалған аборт екінші дәрежелі кісі өлтіру болып есептелді. Заңға жаңа қосымша аборттық препараттарды сатуға немесе жүктіліктің кез келген кезеңінде аборт жасауға тыйым салып, бір жылға қамау жазасын көздейді. Сонымен қатар, аборт іздеген немесе өздігінен жасауға тырысқан әйелдер 1000 доллар айып төлеуге міндетті болды. Аборт заңды түрде ұятты әрекет ретінде қарастырылып, газеттерде жарияланбады. Әйелдерге аборт туралы ашық талқылауға рұқсат берілмеді. Рестелл менструацияны реттеу әдісі ретінде қызметтерін жарнамалау арқылы заңды шешімдерді айналып өтті. Алайда, бұл сот үкімі «барлық тараптан құттықталды», ал сот процесіне қатысты ақпарат дәрігерлер жасаған пайдалы аборттар туралы пікірталас тудырды. Сонымен қатар, құрбандардың көбінесе «Жаңа Англия мен Коннектикуттан келген кедей, білімсіз әйелдер» екені айтылды, олар аборт жасау үшін Нью-Йоркқа келген. Мария Бодин мадам Рестеллге оның қожайынымен аборт жасау үшін жіберілді. Рестелл Марияның жүктілігінің шамадан тыс кеткенін анықтады, бірақ Марияның қожайыны талап етті. Соңында ол Рестеллге көп ақша төледі, және ол Марияның абортын жасауға келісті. Мария содан кейін қызметші болып жұмыс істеген жеріне қайтып келді. Ол ауырғаннан кейін дәрігерге қаралып, аборт жасағанын мойндауға мәжбүр болды. Рестелл сотқа тартылды. Осы іс барысында Мадам Рестеллдің қорғаушылары Бодинды «ерке» әйел ретінде көрсетіп, оның жарақатының себебі сіфилис екенін және Рестеллдің ешқандай қатысы жоқ екенін айтты, ал Мария Бодиннің адвокаттары Рестеллді дінсіз, білімі жоқ әйел ретінде көрсетті. Рестелл істі ұтылып, бір жылдық түрме жазасын алды, ол Блэквелл аралында өтелуге тиіс болды. Мадам Рестелл өзінің бизнесін азайтса да, баспасөз оның беделін тыныш қалдырмады. Ол «Нью-Йорктің ең жаман әйелі» деп аталды. Өзінің құқықтық қиындықтарынан бұрын Рестелл Филадельфия мен Массачусетс штатының Лоуэлл қалаларындағы аборт жасаушылардың кісі өлтіру айыптарымен сотталғаны туралы әңгімелерді естіді, бұл бүкіл елдегі осы практикаға қарсы күшті қарсылықты білдірді. Ұқсас жағдай - Бостон қаласындағы жас әйел Галлагерге аборт жасаған дәрігер Джон Стивенстің жағдайы. Оның өлімі, осы қауіпті операцияның салдары, Стивенстің кісі өлтіру айыпталған себебі болды. Азамат соғысы көптеген американдықтардың назарын аборт тақырыбынан аударғанмен, соғыс аяқталғаннан кейін кейбір дәрігерлер абортқа қарсы науқанды қайта бастады. «Олардың пікірінше, ұры тұқымдану сәтінен бастап толыққанды тірі болғандықтан, ана баланың қозғалысын сезініп-сезінбегеніне қарамастан, аборт таза кісі өлтіру болып табылады». Кейбір дәрігерлер бұл мәселе бойынша нақты моральдық ұстанымдарды қабылдаса, басқалары өздерінің науқанының білімі жетілмеген дәрігерлерге жаза тағайындалу мүмкіндігін арттыратынын және осылайша белсенділердің өзінің кәсіби мақсаттарына қол жеткізе алатынын түсінді. Мадам Рестелл зор байлық жинады. Ол бірнеше...