Гарон өзені шайқасы: Аквитания мен Омейя әскерлерінің қақтығысы
Battle of the River Garonne
732 ж. Гаронна өзені шайқасы: Одо Аквитанский мен Абдул Рахман Аль Гафики арасындағы шайқас, соғыс себептері, Одоның саясаты туралы маңызды мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаронна өзенінің шайқасы, сондай-ақ Бордо шайқасы ретінде белгілі, 732 жылы Аль-Андалус әкімі Абдул Рахман Аль-Гафики бастаған Омейяд әскері мен Аквитания герцогы Одо бастаған Аквитания күштері арасында өтті.
The Battle of the River Garonne, also known as the Battle of Bordeaux, was fought in 732 between an Umayyad army led by Abdul Rahman Al Ghafiqi, governor of Al Andalus, and Aquitanian forces led by Duke Odo of Aquitaine.
Өмірбаян
730 жылы Аль-Андалустың губернаторы болған кезде Абдул Рахманға жергілікті бербер қолбасшысы Усман ибн Наисса (Осман ибн Әби Неса Мануза; Осман бен Абу Неса; сонымен қатар Мунуза деп те аталады) қарсылық көрсетті. Оның бекінісі Пиренейдегі Серритания (Cerdanya, мүмкін Львия бекінісі) қаласы болды. Мунуза Солтүстік Африкада берберлердің қысымға ұшырағанын естіп, Одомен бітім жасады және Кордованың орталық билігінен бөлініп кетті. Кейбір деректерде Одо қызы Лампаданы Мунузаға үйлендіруге уәде берген. Одо Шарль Мартелдің Аквитанияның солтүстік шебіне жасаған шабуылына тойтарыс беруге тырысты, осылайша герцогтың оңтүстік одақтасына көмектесуіне бөгет жасады. Мунузаның өлімі Абдул Рахманның экспедициясына тікелей себеп болды, ол Пиренейді батыс жағынан кесіп өтіп, Наварра арқылы және үлкен жылдамдықпен Гасконияны шапты, бірінші Аушты қиратты, содан кейін Бордоға жетті. Қала шабуылмен алынды, гарнизон командирі шайқаста қаза болды.
At the beginning of his governorship of Al Andalus in 730 Abdul Rahman was opposed by a local Berber commander called Uthman ibn Naissa (Othman Ibn Abi Nes'ah Manuza; Othman ben Abou Nessa; aka Munuza) whose stronghold was the town of Cerritania (Cerdanya, possibly the fortress of Llívia) in the Pyrenees. Munuza, hearing of the oppression of Berbers in North Africa, had made a truce with Odo, and detach from Cordovan central rule. Some accounts claim that Odo promised his daughter Lampade to Munuza in a marriage alliance. Odo was busy trying to fend off Charles Martel's thrust on the northern fringes of Aquitaine, so preventing the duke from assisting his southern ally. Munuza's death immediately preceded Abdul Rahman's expedition, which crossed the Pyrenees at their west end, through Navarre and rampaged its way through Gascony with great speed, first ravaging Auch, and moving on all the way to Bordeaux. The city was captured by storm, the commander of the garrison being killed in the battle.
Шайқас
Бордодағы жеңістен кейін Абдул Рахман солтүстікке қарай жорық жасағанда Гароннада немесе, мүмкін, Дордоньде Одо әскерімен шайқасты. Беннеттің мәліметінше, Абдул Рахманның әскері 70-80 мың сарбазды құрады. Дегенмен, ортағасырлық жылнамалардағы мұндай үлкен сандар күмәнді, себебі бұл экспедиция Аквитан герцогы Одоға қарсы жасалған ерекше ірі шабуыл болды (Льюис, А. Р.; Коллинз, Р.). Жеңіліс толық болды, Одоның көп бөлігі жойылды немесе шатақтап тарап кетті. Одан кейін Омейядтар солтүстік Аквитанияның бай монастырларын тонады, сосын көп байлық пен қазына сақталған деп есептелетін Тур қаласына қарай жолын жалғастырды.
Following the victory at Bordeaux, Abdul Rahman engaged Odo's forces on the Garonne, or possibly at the Dordogne, in his march northward. Abdul Rahman's army numbered 70,000 to 80,000 men who defeated Odo, according to Benett. However, such huge figures on the tradition of medieval chronicles have been questioned, since the expedition was an unusually large raid against the Aquitanian duke Odo (Lewis, A. R.; Collins, R.). The defeat was comprehensive and most of Odo's forces were wiped out or ran in disarray, after which the Umayyads looted the rich monasteries of northern Aquitaine before resuming their march towards Tours, a town said to be holding abundant wealth and treasures.
Салдары
Бұл шабуыл Одоға Аквитандық әскерлерін қайта ұйымдастыруға жеткілікті уақыт берді және жылнамаларға сәйкес, ол Карлға Франк мемлекетіне қатері туралы хабарлады. Франк көшбасшысы бұл туралы ескеріп, Одоның ресми бағынуын қабылдады, ал Одо Карл әскеріне қосылып, сол қанатын құрды. Омейяд әскерлері 732 жылдың 10 қазанында Пуатье мен Тур арасында өткен шайқаста Шарль Мартель басқарған әскерлерде (қазіргі тарихшылар екі әскердің санын әлі де талқылайды) жеңілді. Бұл жеңілістің саяси салдары Шарль Мартелдің Аквитания ісіне араласуы, Баск Аквитаниясының тәуелсіздігінің уақытша тоқтауы және Одоның Карлға ресми бағынуы болды, бұл Тур-Пуатье шайқасынан кейін расталды.
This plundering gave Odo enough time to re organise his Aquitanian troops and according to chronicles notified Charles of the impending danger to the Frankish kingdom. The Frankish leader took notice, accepted Odo's formal submission and Odo joined Charles's army to form its left wing. The Umayyad armies were finally defeated by forces (size of the two armies is debated by modern historians) led by Charles Martel at the Battle of Tours that took place somewhere between Poitiers and Tours on 10 October, 732 (or 733 according to latest research). The far reaching political consequences of this defeat were Charles Martel's intervention in Aquitaine, the temporary end of Basque Aquitanian sovereignty and Odo's formal submission to Charles, confirmed after the Battle of Tours Poitiers.