Кіріспе

Румын ғалымы Георге Лазар (5 маусым 1779 – 17 қыркүйек 1823), Трансильваниялық румын ғалымы, 1817 жылы Бухарестте алғашқы румын тілі мектебін құрған.

Өмірбаян

Лазар Венгрия Корольдігінің Шебен округінің Фелек қаласында, қазіргі Авриг, Сибиу округінің Румынияда шаруа отбасында дүниеге келді. Ол Нагисзебенде (Сибиу), Колозварда (Клуж-Напока) және Венада оқыды, теологияны оқыды, сонымен қатар тарих пен философияға да қызығушылық танытты. Наполеон I-ге деген зор құрметі және оның айтқан басқа да радикалды пікірлері оның дін қызметкері болуына кедергі келтірді. Кейіннен ол Валахияға қашуға мәжбүр болды, онда ол ұстаз және инженер болып жұмыс істеді, бүкіл князьдіктегі мектептерді басқаруға жауапты болған бояр Константин Баляцеану оның еңбегін жоғары бағалады. Оның мектебі грек тіліндегі білім беру дәстүрінен (Фанариоттар билігінде кең таралған) жаңғыруды білдірді және білім беруде секуляризмге қадам жасады. Лазар 19 ғасырда Валахия мен Молдавиядағы білім беруді қалыптастырған румындық Трансильваниялық мұғалімдердің алғашқы толқынының бірі болды. 1821 жылы ол ауыр сырқатқа шалдығып, туған ауылы Авригке оралды, онда қайтыс болды.

Мұра

Бүгінде көптеген румын орта мектептері оның құрметіне аталған. Ең беделділері: Бухаресттегі Георге Лазар Ұлттық гимназиясы. Георге Лазардың өзі 1801-1802 жылдары оқыған Сибиудегі Георге Лазар Ұлттық гимназиясы. Иаломица облысындағы (Георге Лазар) коммунасы оның атымен аталады. Оның ескерткіші Бухарест университетінің алаңында, Бухарест университетінің алдында орнатылған. Коммунистік режим кезінде Сибиу қаласының бас алаңында орнатылған, әлеуметтік реализм стиліне байланысты дау тудырған ескерткіш алынып тасталды және оның орнына дәстүрлі портрет орнатылатын болады.