Тіс эмалінің қорғау қабықшасы және тіс қабыршақтарының пайда болуы
Dental pellicle
Тіс эмаліндегі қабықша – тісті қорғаушы ақуызды қабат. Сілекейден құралып, бактериялардың зиянды әсерінен сақтайды, минералдық заттардың орналасуын баяулатады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тіс қабығы немесе түзілген қабық – эмальдің, дентиннің, жасанды тәждердің және көпірлердің бетіне сілекейден гликопротеиндердің таңдаулы байланысуы арқылы пайда болатын ақуыздық пленка. Ол сілекейлік кальций фосфатының үнемі жиналуына кедерес жасайды. Тіс тазаланғаннан немесе тамақ шайнағаннан кейін секундтар ішінде қалыптасады. Көмірсуларды пайдаланғаннан кейін ауыз микроорганизмдерінің өндіретін қышқылдардан тісті қорғайды.
The dental pellicle, or acquired pellicle, is a protein film that forms on the surface enamel, dentin, artificial crowns, and bridges by selective binding of glycoproteins from saliva that prevents continuous deposition of salivary calcium phosphate. It forms in seconds after a tooth is cleaned, or after chewing. It protects the tooth from the acids produced by oral microorganisms after consuming carbohydrates.
Қабықша
Емаль мен дентиннің беті сілекей гликопротеиндері мен бактериялық өнімдерді тартып, қабықша қабатын құрайды. Бұл жұқа қабат эмаль бетіне түскеннен кейін бірнеше минут ішінде пайда болады. Бұл гликопротеиндер бактериялардың жабысуына жағдай жасайтын пролинге бай ақуыздарды қамтиды. Қабықша эмальді қышқыл мен тозудан қорғайды, бірақ дентинге осы қорғаныш тимейді.
The surface of enamel and dentin attracts salivary glycoproteins and bacterial products creating the pellicle layer. This thin layer forms on the surface of the enamel within minutes of its exposure. These glycoproteins include proline rich proteins that allow bacterial adhesion. Pellicle somewhat protects enamel, but not dentin, from acid and abrasion.
Плакаттар түзілуі
Плака – эмаль бетіндегі қабықша үстінде пайда болатын, әртүрлі бактериялар мен олардың метаболизм өнімдерінен құралған биофильм. Плаканың қалыптасуы бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін созылуы мүмкін, және оны алып тастамаса, айналасындағы орта қышқылдануына әкеледі.
Plaque is a biofilm composed of several different kinds of bacteria and their products that develop over the enamel on the pellicle. Plaque formation takes several days to weeks and will cause the surrounding environment to become acidic, if not removed.
Алғашқы бактериялар
Бұл гельцидтік гликопротеиндерге бірінші болып жабысатын бактериялар – Streptococcus sanguinis сияқты грамположительно, әуеге мұқтаж кокктер. Бұл бактериялар глюкозилтрансфераза ферментін шығарады. Глюкозилтрансфераза сахарозаны экзополисахаридтерге айналдырады. Бұл экзополисахаридтер басқа бактериялардың бастапқы колонияларға жабысуына және оларды қышқылдардан қорғауға мүмкіндік беретін жабысқақ орта жасайды. Плака дамып, кеңейген кезде, оттегі енді колонияларға тарала алмайды. Бірнеше күннен кейін, анаэробты, грамтеріс кокктер, таяқшалар және жіпшелер плаканы қоныстандыра бастайды. Бірнеше аптадан кейін, кокктер, таяқшалар және жіпшелер бірге өсіп, жүгерінің қабығындай колониялар құрайды. Бұл анаэробтық орта S. mutans және Lactobacilli сияқты факультативті анаэробтардың ферментация жолдары арқылы сахарозаны ыдыратуына себеп болады. Бұл бактериялар метаболизмнің қосалқы өнімі ретінде сүт қышқылын өндіреді. Егер сүт қышқылының концентрациясы жеткілікті деңгейге жетсе, плаканың айналасындағы pH 5,5-тен төмен түседі және деминерализация процесі басталады.
The first bacteria to attach to these pellicle glycoproteins are gram positive, aerobic cocci such as Streptococcus sanguinis. These bacteria produce the enzyme glucosyltransferase. Glucosyl transferase converts sucrose into exopolysaccharides. These exopolysacharides create a sticky environment that allows other bacteria to attach to the initial colonies and protect them from acids. As the plaque develops and expands, oxygen can no longer diffuse into the colonies. After a few days, anaerobic, gram negative cocci, rods, and filaments begin to colonize the plaque. After several weeks, the cocci, rods, and filaments grow together forming colonies known as corncobs. This anaerobic environment causes facultative anaerobes such as S. mutans and Lactobacilli to break down sucrose through fermentation pathways. These bacteria produce lactic acid as a metabolic byproduct. If the concentration of lactic acid becomes high enough, the pH around the plaque will drop below 5.5, and demineralization will occur.