Кіріспе

Өлі теңіз шиыршықтарынан табылган яһуди нұсқаулығы "Жарық ұлдарының қараңғылық ұлдарына қарсы соғысы", сондай-ақ "Соғыс ережесі", "Соғыс туралы ереже" және "Соғыс шиыршығы" деп аталады. Бұл – Өлі теңіз шиыршықтарынан табылған әскери ұйымдастыру және стратегияға арналған нұсқаулық. Қолжазба Иерусалимдегі Еврей университеті сатып алған Құмран үңгірі 1-ден табылған шиыршықтардың арасында болды және 1955 жылы Элеазар Сукеник қайтыс болғаннан кейін жарияланды. Құжат 1QM және 4Q491–497-ні қоса алғанда, әртүрлі шиыршықтар мен фрагменттерден тұрады. 4Q491–497 фрагменттері Морис Бейлеттің "Иудея шөліндегі жаңалықтар" атты 7-томында жарияланды және "Соғыс шиыршығының" қысқартылған нұсқасын құрайды. Селевкид кезеңіне қатысты ұсыныстарға Маккабей көтерілісінің басталуы (б.з.д. 165 немесе 164 жыл), Жонатанның әскери күшінің шарықталуы (б.з.д. 143 жыл) және Иоанн Гирканның билеуі (б.з.д. 135–104 жылдар) кіреді. Шиыршық Рим кезеңінде жазылған деп санайтын ғалымдар оны б.з.д. 1 ғасырдың ортасынан б.з. 1 ғасырдың бірінші онжылдығына дейін жатқызады. АҚШ армиясының отставкадағы лейтенант-полковнигі Питер Фромм Гмиркинмен келісіп, "Соғыс шиыршығында" сипатталған әскер мен қару-жарақтарды б.з.д. 2 ғасырға жатқызады. Ғалымдар мәтіннің нақты авторын анықтай алмады. Қолжазбаның біртұтастығы мен үйлесімділігі Жан Карминьяк және Игаэль Ядин сияқтылардың пікірінше, оны бір автор жазған немесе құрастырған деген сенімге әкеледі. Қазіргі уақытта 1QM жанры апокалиптикалық әдебиет ретінде сипатталған, бірақ кейбір аудармашылар мен түсіндірушілер оның сектанттық литургияның немесе тактикалық трактаттардың бөлігі болуы мүмкін деп санайды. Жан Дюхайм бұл кітаптың Құмрандықтар жасаған "серек" (ереже) мәтіндерінің бір бөлігі ретінде жіктелгенін айтады.

Мазмұны

Бұл кітаптар жарық ұлдары мен қараңғылық ұлдары арасындағы соғыс туралы ахираттық болжамды қамтиды. Соғыс екі бөлікке бөлінген: біріншісі (киттилерге қарсы соғыс) – Леви, Яһуда және Бунямин ұлдары, сондай-ақ шөлде жер аударылғандардың Едом, Моаб, Аммон ұлдары, Амалектер, Філістія және олардың одақтастары, Ассирияның киттилері (жинап айтқанда, Бәлиал әскері) және [оларға көмектесетін зұлымдар] "соглашениеді бұзушыларға" қарсы шайқас ретінде сипатталған. Соғыстың екінші бөлігі (Бөліністер соғысы) – жарық ұлдары, қазір біріккен Израильдің он екі тайпасы, "мақтаншылық ұлттарын" жеңіп алады. Соңында, қараңғылықтың бәрі жойылды, ал Нұр мәңгілікке дейін бейбіт өмір сүреді.

Құрылымы

1QM 19 бағаннан тұрады, олардың әрқайсысының алғашқы 14–19 жолы сақталған. i. Киттимге қарсы соғысты қорытындылайды. ii. Дивизиялар соғысын, жалпы соғыс қимылдарының қырық жылға созғанын баяндайды. iii–ix. Көбінесе баннерлерге, бұрыштарға, сүйректетерге және т.б. жазылатын жазуларға арналған. x–xiv. Бірқатар діни жырлар, олар Дивизиялар соғысы үшін жазылған сияқты, бірақ Киттимді нақты атап көрсетеді, мүмкін бұл Киттимге қарсы жалпыға бірдей күрес дәстүрінен туындаған кейінірек қосылған бөлімдер болғандықтан. xv–xix. Жеті кезеңдік шайқасты, дін қызметкерлерінің басшылығымен, Жарық пен Қараңғылық арасындағы, Киттимге қарсы соғысты сипаттайды. Шайқас ақырында Құдайдың араласуымен жеңіске жетеді.

Басқа шиыршықтармен байланыстар

Ғалымдар 1QM және басқа да соғысқа қатысты мәтіндер мен Өлі теңіздің қалған құжаттары арасында өте сирек байланыс табылғанына көңілдері толады. Дегенмен, бірнеше айрықша байланыстарды анықтау мүмкін. Мысалы, «Қоғамдық ережеде» (1QS) жарық пен қараңғылық арасындағы екіұшты қарама-қарсылық тақырыбын көруге болады. Екеуі де ізгі тілек және қарғыс ритуалдарын қамтиды. 1QM-дегі «Израиль қауымының» ұйымдасуы «Қауым ережесімен» (1QSa) салыстырылуы мүмкін, себебі ол мыңдық, жүздік, елулік және ондық бөлімдерге бөлінген, сондай-ақ әр түрлі қызмет түрлері үшін жас шектері көрсетілген. Сондай-ақ, бірнеше мәтіндердегі бір/көп мессиялардың арасындағы келіспеушіліктер де назар аударуға лайық. «Соғыс туралы құжатта» (1QM 11:7) және «Қоғамдық ережеде» (1QS 9:11) «мессиялар» көпше түрінде айтылса, «Қауым ережесінде» (1QSa 2:21-22) тек бір мессия ғана нақты көрсетілген.